T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/411 Esas
KARAR NO: 2019/346
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2014
KARAR TARİHİ: 16/04/2019
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
AÇILAN DAVA VE İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Davacı şirketin ...l adresindeki pastane olarak işlettiği işyerinde,... tesisat no ile ...'ın 17 kW kurulu güç ile 23/06/2004 tarihinde elektrik abonesi olduğunu, 11/08/2014 tarihli sayaç muayene kağıdında laboratuara gönderilen sayacın 73731,000 kWh endeks işaretiyle sökülerek laboratuara sevk edildiği, yeni sayaç değişimi yapıldığını ve davalı kurum tarafından 11/08/2014 tarihinde kaçak kayıt dökümü tanzim edilerek, kaçak elektrik kullanım bedeli olarak davacıya 17.738,20 TL vergiler dahil olmak üzere tahakkuk ettirildiğini, davacı şirket yetkilisi ...tarafından, 29/09/2014 tarih ve 14200 sayılı evrakla kaçak elektrik tutarına itirazda bulunulduğunu, ancak yapılan itirazın kurum tarafından kabul edilmediği dosyadaki 08/10/2014 tarihli kurum tarafından kabul edilmediği dosyadaki davacının kaçak elektrik kullanmadığı, dolayısıyla da kaçak elektrik bedeli faturası tutarını 01/10/2014 tarihinde taksitlendirme protokolü yaparak 8 taksit halinde ödemeyi kabullendiği, aynı gün kuruma 4.999,67 TL ödemede bulunduğu ve ayrıca protokol gereği olarak 03/11/2014 tarihinde 1.646,37 TL olmak üzere toplam 6.646,04 TL davalı kuruma ödenen bu meblağın istirdadını iddia etmekte ve davalıya borçlu olmadığının tespitine, yapılan haksız ödemenin 01/10/2014 tarihinden (ödeme tarihinden) itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER:
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Davacının F/804ZS5 seri nolu tutanağa istinaden suça konu olan sayacın yapılan laboratuar incelemesi sonucunda; sayacın ekran limiti 5 hane olduğu, toplam endeksi eksik görüntülediği, sayacın kulak mühürlerinin kopuk olması nedeniyle dışarıdan her türlü müdahaleye açık durumda olduğundan kaçak tüketimin yapılması uygundur ifadesinin yazılı olduğu, Bakanlık mühürlerine müdahale edildiği tespit edilerek davacı hakkında 17.738,20 TL elektrik bedelinin tahakkuk ettirildiğini, ve bu bedelin mevzuata uygun olduğunu, manevi tazminat isteminin koşullarının oluşmadığını belirterek haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, MAHKEMECE YAPILAN NİTELENDİRME VE VARILAN SONUÇ :
Talep, davacı aboneye ait sayacın eksik tüketim yaptığı gerekçesiyle tahakkuk ettirilen kaçak elektrik bedelinden borçlu olmadığının tespiti ile bu kapsamda ödenen miktarların istirdadına ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce... Esas, ... Karar sayılı dosyada yapılan yargılama sonunda,... işyerinde pastane işleten davacı şirketin ... nolu elektrik tesisatının sayacının 11/08/1995 tarihinde takıldığı, 07/03/2008 tarihinde kurum tarafından kayıt altına alındığı, davacının kuruma kayıtlı ve sözleşmenin ...seri nolu Makel marka 3 fazlı sayaçtan geçirmek suretiyle elektrik enerjisi kullanmaktayken davalı şirket kontrol elemanları tarafından 09/08/2014 tarihinde tesisata bağlı sayacın sökülerek yerine... seri nolu ...marka yeni sayacın tesisata takıldığı, davacının 4000410 tesisat no ile kullanıcı olduğu işyerinde ... takip elemanları tarafından yapılan kontrol sonucu düzenlenen 11/08/2014 tarihli Kaçak Elektrik Tespit Tutanağında sayacın kulak mühürlerinin kopuk olmasından şüphe edilerek, kaçak elektrik tüketimi yapıldığı nedeniyle F/804265 seri nolu tespit tutanağının tanzim edildiği anlaşılmaktadır. 23/06/2004 sözleşme tarihindeki kurulu gücün 17 kW olduğu ve bu güç üzerinden davacı adına sözleşme yapıldığı, 4000410 seri nolu tesisat mahallinde 09/08/2014 tarihinde yapılan sayaç değişiminde işyerinin şebekeden çektiği elektrik akımlarının R:32-S:10-T:20 Amper olarak ölçüldüğü, sayaç üzerinde yapılan kontrolde sayaç bağlantılarının normal olduğu, kulak mühürlerinin kopuk olduğu, ... seri nolu tutanak tanzim edildiği, 11/08/2014 tarihinde tanzim edilen F/804265 seri nolu tutanakta daha önce tanzim edilen tutanağa istinaden fiziki müdahaleden şüphe edilen 50080449 seri nolu Makel marka elektronik sayacın 73731 kWh endeks işareti ile sökülerek, labaratuvara gönderilerek ,yerine yeni temin edilen ... seri nolu ...marka elektronik dijital sayacın davalı şirket görevlilerince tesisata takıldığı, labaratuvarda sayacın ölçüler ve ayar teşkilatı tarafından belirlenen hata payı içerisinde çalışıp çalışmadığının kontrolünün yapılmadığı anlaşılmaktadır. 622 sayılı EPDK kurul kararında (elektrik kurumunun kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.) düzenlemesine yer verdiği, buna karşın davalı şirketin bu hükme uygun davranmadığı anlaşılmaktadır. Yine yukarıda belirtilen 804265 seri nolu tutanağa istinaden kaçak kullanım tarifesinden (normal tarifenin 1,5 katı üzerinden) vergiler dahil 17.738,20 TL tutarında kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirilmiştir. Ayrıca işyerinin 28/07/2013-31/12/2013 tarihleri arasında 5 aylık dönemde tadilat sebebiyle faaliyet göstermediği saptanmıştır. Keza işyerinde başlatılacak komple tadilat için Büyükşehir Belediyesi Altyapı Kordinasyon Müdürlüğü'nden 01/10/2013 tarihinde inşaat yapım ruhsatı alındığı, tadilat sebebiyle işyerinde günlük ortalama 75,820 kWh/gün olarak daha az elektrik tüketimi yapıldığı, yeni sayaç tüketimi ile eski sayaç tüketimi karşılaştırıldığında, yeni sayaç dönemindeki fazla elektrik tüketiminin, yeni sayaç döneminde işyerine muhtelif üretim elektrikli cihazların ilave edilmesinden kaynaklandığı, Bakanlık mühürlerine (ön kapağı) müdahale edilmesi durumunda cihazın ekranında belirlenen sembolün yetkililer tarafından silinmedikçe ekranda kalacağı gerçeği karşısında sayaca ait bu bilgileri içeren belgelerde davalı tarafça ibraz olunamamıştır. Bu durumda tüketicinin elektrik sayacına eksik kayıt yapılması için fiziki olarak müdahale ettiğini ispata yarar bir delil bulunmamaktadır. Keza yukarıda belirtildiği üzere labaratuvar incelemelerinde de somut bir bulgu tespit edilememiş ve sayacın hata yüzdesi oranları da tespit olunmamıştır. Davalı şirket tarafından somut bulgu ve belgelere dayalı olmaksızın sayacın eksik kayıt yaptığı iddiası ile tahakkuk ettirildiği iddiasıyla yaptığı işten EPDK müşteri hizmetleri yönetmeliğinde belirlenen düzenlemelere uygun olmayıp, kaçak elektrik bedeli kaynaklı olarak davacıdan tahsil olunan miktarında iadesi suretiyle davanın kabulüne şeklindeki gerekçeyle davacının davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile; 18.906,31-TL nin davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Davalı vekilinin kararı temyiz etmesi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 26/02/2018 tarihli, 2016/13380 esas, 2018/1705 karar sayılı kararıyla, "dava konusu kaçak elektrik bedelinin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan ve tutanak tarihi itibariyle yürürlükte olan 08.05.2014 tarihli"Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur. sayacın çift kulak mühürlerinin kopuk olması suretiyle yukarıda belirtilen mevzuat hükmü çerçevesinde kaçak elektrik enerjisi kullanımının gerçekleştiğinin kabulü ile yönetmelik çerçevesinde kaçak tüketim bedeli ve ek bedellerinin hesaplanması gerektiği açıktır. tutanak tarihindeki yönetmeliğe uygun olmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm verilemeyeceğinden, mahkemece öncelikle dosyanın önceki bilirkişi kurulu dışında yeni bir bilirkişi kuru...verilerek, 08.05.2014 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği"ne göre fiilin kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak nitelendirilmesi ve buna göre yönetmelik hükümleri çerçevesinde hesaplama yapılması konusunda denetime elverişli bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yetersiz bilirkişi raporu benimsenerek, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA," karar verilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmuştur. Uyulan bozma ilamı doğrultusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, alınan 17/12/2018 tarihli bilirkişi raporu özetle; "Davalı Kurum elemanlarınca davacıya ait 4000410 nolu tesisat mahallinde 09/04/2014 tarihinde yapılan sayaç değişiminde sayaç üzerinde yapılan kontrolde, sayaç bağlantılarının normal olduğu sayacın kulak mühürlerinin kopuk olduğu, E/96604 seri nolu tutanak ile tespit edildiği, buna göre yukarıda belirtilen ilgili yönetmelik maddesi uyarınca davacının usulsüz olarak elektrik enerjisi tüketimi yaptığı anlaşıldığı, kaçak ve usulsüz elektrik kullanım süresine ilişkin kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılan işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Yönetmelik maddesine göre usulsüz elektrik kullanımının başlangıç tarihinin sayaç kulakları mührünün kopuk olduğu tarihin belli olmaması nedeniyle tutanak tespit tarihi olan 09/08/2014 tarihinden geriye doğru 90 günlük sürenin usulsüz kullanım süresi olarak alınması uygun olacağı, tüketim miktarının tespitinde, ilgili yönetmelik maddesine göre, 28/07/2015 tarihli bilirkişi raporunda alındığı üzere, tüm müşteriler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydedilmiş olan sayaç değerlerine göre hesaplanması uygun olacağı, bu bağlamda 09/07/2014 tarihinde tesisattan sökülerek takılan sayacın yönetmelik hükümlerine göre ilk iki dönemine ilişkin olarak 28/07/2015 tarihli bilirkişi raporunda ihtilafsız tüketim miktarı olarak belirlenen 267,661 kWh/günlük ortalama günlük miktarının kadri maruf olduğundan toplam usulsüz kullanılan tüketim miktarı: 267,661 kWh/gün=24089,49 kWh, tüketim bedeli: 24089,49 kWh x 0,207922 TL/kWs= 5009 TL olacağı, kaçak ve usulsüz elektrik tüketiminin tahakkuku ilgili ... Dahil olduğu abone grubuna kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tarihte uygulanmakta olan tek terimli aktif enerji bedelinin 1,5 katı ile çarpılarak tahakkuk bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. Madde göz önüne alındığında, 90 günlük usulsüz elk. Bedeli toplamının 9.309,745-TL olduğu" bildirilerek rapor sunulmuştur.
Tarafların kök rapora yönelik itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiş, alınan 01/03/2019 tarihli bilirkişi ek raporu özetle; "Tüketim miktarının 24089,49 kWh, tüketim bedelinin 5.008,86-TL olduğunu, usulsüz elektrik kullanım bedelinin 7.513,28-TL olduğunu, bu bedele yasal olarak ilave edilmesi gereken dağıtım bedeli 210,83-TL, iletim bedeli 67,20-TL, PSH bedeli 45,64-TL, TRT fon payı 150,26-TL, enerji fonu 75,13-TL, belediye tüketim vergisi 375,66-TL, KDV % 18 1.518,84-TL olmak üzere toplam 9.956,84-TL olduğu" bildirilerek rapor sunulmuştur.
İddia, savunma, toplanan deliller, dosyada alınan bilirkişi raporları ve uyulan Yargıtay ilamı gerekçesi dikkate alınarak; davacının 4000410 numaralı tesisata ilişkin 09/08/2014 tarihli sayaç değişiminde yapılan kontrolde, sayaç bağlantılarının normal olduğu, sayaç kulak mühürlerinin kopuk olduğunun tespit edilmesi sebebiyle Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmiş sayaçtan geçirilmeden mevzuata aykırı şekilde elektrik enerjisi tüketilmesi söz konusu olmadığından davalı kurumca yapılan cezai işlemlerin bu yönüyle usulüne uygun olmadığı; diğer yandan adı geçen yönetmeliğin sayaç ve ölçü devreleri mühürsüz olduğu halde ilgili tüzel kişilere haber vermeden elektrik enerjisi tüketilmesi şeklinde tanımlanan 32. Maddesi kapsamında usulsüz elektrik enerjisi tüketimi yapıldığı, ihtilafsız dönem tüketim değerlerine göre yapılan hesaplamada davacının 24.089,49 kwh usulsüz elektrik kullandığı ve yapılan hesaplamada usulsüz elektrik kullanım bedelinin yasal ilavelerle 9.956,84 TL olduğu kabul edilmekle, menfi tespit davasına konu istem nazara alınarak davacının davalıya 8.949,47 TL borçlu olmadığı ve bu bedelin istirdadı gerektiği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile,
1-Davacının davalı tarafa 8.949,47 TL borçlu olmadığının TESPİTİNE, 8.949,47-TL'nin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin yerinde görülmeyen istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 580,25-TL nisbi ilam harcından peşin alınan 322,90-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 257,36-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacının ilk dava açılırken peşin olarak yatırdığı 322,90-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacının yaptığı ilk masraf 29,00-TL, 3.600,00-TL bilirkişi ücreti, 262,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 3.891,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 1.841,84-TL'sının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalının yaptığı vekalet pulu ve harcı 9,80 -TL posta gideri 123,35-TL olmak üzere toplam, 133,15-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 70,12-TL 'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, arta kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.725,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 2.725,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Tarafların HMK 120 madde gereğince yatırdığı gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip
Hakim