T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/471 Esas
KARAR NO:2020/717
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:23/05/2018
KARAR TARİHİ:29/12/2020
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVA /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Müvekkili firmanın, davalıdan 947 adet ... ... mavi kartuş ve 947 adet ... ... yeşil kartuş tedarik edilmesini sipariş ettiğini, bunun üzerine 01.03.2018 tarihli satım sözleşmesini akdettiğini, sözleşme uyarınca iş bu ürünlerin 15.05.2018 tarihinde müvekkili firmaya teslim edileceğini, Satım sözleşmesi uyarınca; davalı tarafa, ...Bankası A.Ş.’nin ... seri no.lu, 28.05.2018 vade tarihli. 100.000,00 TL ve ... seri no.lu, 28.05.2018 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli çeklerin teminat amaçlı-avans çeki olarak verildiğini, ancak çekin karşılığında teslim edilmesi gereken ürünlerin, sözleşmede belirtilen tarihte müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkili tarafından öğrenildiğine göre davalı tarafın, aciz halde olup, çok fazla hacizle karşı karşıya olduğunu, Satım Sözleşmesinin 4.2 maddesinin; "Teslim edilen iş bu çekler sipariş avansı niteliğinde olup, sözleşme konusu ürünler teslim tarihinde teslim edilmez ise geri iade edilecek ve bedelsiz kalacaktır. Avans çekleri satıcı tarafından ürünler teslim edilmeden üçüncü kişilere ciro edilemez.” şeklinde olduğunu, davalının, sözleşmede belirtilen tarihte satım konusu ürünleri teslim etmediği gibi kendisinden talep edilen müvekkili firma çeklerini de iade etmediğini, bu durumun, müvekkili firmayı çok ciddi maddi sıkıntıya uğratacağını, ürünleri teslim alamadığı gibi ayrıca ödeme yapmak zorunda kalacağını iddia ederek; sözleşmeye aykırılık nedeni ile dava konusu çeke ilişkin borçlu olmadıklarının tespiti ve davalıdan istirdadına, %20 kötü niyet tazminatı, yargılama masrafı ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA /
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edilmesine karşın davaya cevap vermemiştir.
GEREKÇE /
Dava; Taraflar arasındaki ticari ilişki ve sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya verilmiş bulunan ... Bankası (...) ... Şubesi ... seri nolu 28.05.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası (...) ... Şubesi ... seri nolu 28.05.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı, davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ve bu çeklerin davalıdan istirdatı istemlerine ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin bir sureti ve dava konusu çeklerin fotokopileri dosya arasına alınmış, taraf delilleri toplanmış, uzman yeminli mali müşavir bilirkişi ...'dan rapor alınmıştır.
Taraflar arasında 01.03.2018 tarihinde tanzim edilen sözleşmenin incelenmesinde; Sözleşmede, dosyamız davalısı ...'ün "SATICI", dosyamız davacısı ... Ltd. Şti.'nin "ALICI" olarak adalandırıldığı; Sözleşmenin konusunu, taraflar arasındaki ticari iş ilişkisi dolayısıyla, satıcı ... tarafından 947 adet ... ... mavi kartuş ve 947 adet ... ... yeşil kartuş tedarik edilmesi işi, kartuşların teslimi ve tarafların mutabık kaldığı hususları ve yükümlülükleri, iş bu şartlara aykırılık halinde müeyyidesinin neler olacağı oluşturduğu; Satıcı tarafından 947 adet ... ... Mavi kartuş ve 947 adet ... ... Yeşil kartuş teslim edileceği, İş bu kartuşların birim fiyatı 237,60 TL olduğu, teslim edilecek malların toplam değerinin; 947*237,60=225.007,20 TL (mavi kartuşların fiyatı), 947*237,60=225.007,20 TL (yeşil kartuşların fiyatı) olmak üzere toplam 450.014,40 TL olduğu, satıcı tarafından temin edilecek malların 15.05.2018 tarihinde, alıcının belirtilen adresine teslim edileceğinin, sözleşmenin değeri toplam 450.014,40 TL olup alıcı tarafından, ...Bankası A.Ş. (...), ... seri no.lu, 28.05.2018 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli çek ile ...Bankası A.Ş. (...), ... seri no.lu, 28.05.2018 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli çekin satıcıya avans olarak teslim edildiği, teslim edilen iş bu çekler sipariş avansı niteliğinde olduğu, sözleşme konusu ürünler teslim tarihinde teslim edilmez ise çeklerin geri iade edileceği ve bedelsiz kalacağı, avans çeklerinin satıcı tarafından ürünler teslim edilmeden üçüncü kişilere ciro edilemeyeceği, avans çeklerinin bedelleri toplamı olan 200.000,00 TL, sözleşme tutarı olan 450.014,40 TL'den çıkarıldığı takdirde, bakiye tutar 250.014,40 TL olacağı, bakiye tutarın sözleşme konusu malların teslim edildiği 15.05.2018 tarihinde satıcıya ödeneceği hususlarında mutabık kalındığı anlaşılmıştır.
Tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle: Davacı tarafından ticari defterlerin sunulmadığı, dosya üzerinden yapılan incelemede; dava dilekçesi ekinde yer alan çek suretlerine göre; dava konusu 2 adet çekin davalı adına düzenlendiği, 01.03.2018 Tarihinde imzalanan sözleşmeye göre; dava konusu çekler avans çeki olduğu, sözleşmeye konu ürünlerin 15.05.2018 tarihine kadar davacı şirkete teslim edilmemesi halinde çeklerin bedelsiz kalacağı, dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği dikkate alınarak; sözleşme konusu ürünlerin 15.05.2018 tarihinde kadar davacı şirkete teslim edilmediği, dolayısıyla dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı sonucuna varıldığı görüşü bildirilmiştir.
İddia, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre yapılan değerlendirmede;
Dava konusu çekler, ... Bankası (...) ... Şubesi ... seri nolu 28.05.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası (...) ... Şubesi ... seri nolu 28.05.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerdir.
Davacı taraf, taraflar arasındaki sözleşme ve ticari ilişki kapsamında verilen dava konusu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin davalıdan istirdatını talep etmektedir.
Davalı taraf, usulüne uygun davetiye tebliğlerine rağmen davaya cevap vermemiş, alınan bilirkişi raporuna karşı da beyan ve itirazda bulunmamıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmeden, dava konusu çeklerin davalıya avans olarak verildiği, satıcı tarafından temin edilecek malların 15.05.2018 tarihinde alıcının belirtilen adresine teslim edileceği, sözleşme konusu ürünler teslim tarihinde teslim edilmez ise çeklerin geri iade edileceği ve bedelsiz kalacağı, avans çeklerinin satıcı tarafından ürünler teslim edilmeden üçüncü kişilere ciro edilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Davalı tarafça sözleşme ve sözleşmedeki imza inkar edilmediğine, aksine bir beyanda bulunulmadığı ve delil sunulmadığına göre, sözleşmenin delil niteliğine haiz olduğu değerlendirilmiştir.
Bu kapsamda, taraflar arasındaki sözleşmesel ticari ilişkinin varlığı ve dava konusu çeklerin, davacı tarafından, davalı tarafa, sipariş edilen mallara ilişkin ön ödeme avans olarak verildiği hususu davacı tarafça ispatlanmış olmaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmeye göre, davacı tarafından sipariş edilen ürünlerin davacıya teslim edilmesi yükümlülüğü davalı tarafa aittir. Bu sebeple sözleşme konusu ürünlerin kararlaştırılan 15.05.2018 tarihinde davacıya teslim edildiğini davalı taraf ispatlamak zorundadır. Ancak, davalı taraf, davaya cevap vermemiş, alınan rapora itiraz etmemiş, herhangi bir belge delil sunmamıştır. Dosya kapsamında toplanan delillere ve alınan bilirkişi raporuna göre ürünlerin davacıya teslimi hususu ispata muhtaç kalmıştır.
Davalı tarafça, sözleşme konusu ürünler, davacı tarafa teslim edilmediğinden, davalıya avans olarak verilen dava konusu çekler bedelsiz kalmıştır.
Bu sebepler ile dava konusu çekler nedeniyle, davacının, davalıya borcunun bulunmadığı, dava konusu çeklerin davacıya iadesinin gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacı taraf, kötü niyet tazminat talebinde bulunmuş ise de, dosya kapsamında, dava konusu çekler nedeniyle davacı taraf aleyhine açılmış icra takibinin bulunduğuna dair bir beyan, delil ve belge bulunmadığından şartları oluşmayan kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edildiği üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davacının, ... Bankası (...) ... Şubesi ... seri nolu 28.05.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası (...) ... Şubesi ... seri nolu 28.05.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı, davalı yana BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, dava konusu bu çeklerin davalıdan alınarak davacı yana İADESİNE,
2-Davacı yanın kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 13.662,00 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin ve tamamlama suretiyle yatırılan (35,90+ 3.420,00) 3.455,90 TL' nin mahsubu ile bakiye 10.206,10 TL' nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, davacı tarafından peşinen karşılanan 3.455,90 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı parası, 203,20 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 939,10 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 22.450,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-HMK 120 maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen davacı yana İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde sunulacak dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
29/12/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza