T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/513 Esas
KARAR NO: 2019/1003
DAVA: MENFİ TESPİT
DAVA TARİHİ: 16/07/2014
KARAR TARİHİ: 17/12/2019
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili 16/07/2014 tarihli dava dilekçesiyle, müvekkilinin... nolu elektrik tesisatının abonesi olduğunu, 10 yıldır elektrik faturasını düzenli olarak ödediğini, 2 ay üst üste elektrik faturası gelmemesi üzerine davalıya durumu bildirdiğini, bunun üzerine davalı yetkililerinin müvekkilinin işyerine gelerek sayacı söküp incelenmek üzere götürdüklerini; akabinde davalının ... tutanak seri nolu 24.01.2014 zabıt tarihli 12 401,40 TL lık kaçak elektrik tüketim tahakkuku ile...utanak seri nolu 24 01 2014 zabıt tarihli 25 550,20 TL lik kaçak elektrik tüketim tahakkukunu gönderdiğini; Sözkonusu işleme davalı nezdinde yaptıkları itirazların sonuç vermediğini, bunun üzerine müvekkilinin elektriğinin kesilmemesi için taksitlendirme yaptırdığım ve bir taksit ödediğini beyanla; Fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla,... nolu aboneliğin elektriğinin kesilmemesi için ihtiyati tedbir karan verilmesi; iki tahakkukun toplamı olan 37,951,60 TL borçlu olmadığının tespitini; Davadan önce davalı tarafından tahsil edilen 7.749,97 TL ile davadan sonra tahsil edilmesi halinde 30201,63 TL'nin {toplam: 37.951,60 TL) tahsilden itibaren İşleyecek avans faizi vea masrafları ile birlikte istirdardına; Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili ise davaya 01.09.2014 tarihli ile cevap vermiş olup: Davacıya ait sayaç üzerinde 25.01 2014 tarihinde yapılan laboratuar incelemesinde, sayaç damgalarıyla oynandığının, sayaç içerisinde "T" fazına ait akım bobini uçları ile şönt yapıldığının tespit edildiği, bu gibi el atılmış sayaçla elektrik enerjisi tüketilmesinin Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 maddesine göre kaçak elektrik kullanımı olduğu; Müvekkili ...'ın buna istinaden kaçak elektrik tahakkuku yapmış olduğu belirtilmekte ve davanın reddi İle yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, İİK 72. Maddesi uyarınca açılmış menfi tespit ve ödenen bedellerin istirdatı talebine ilişkindir.
Mahkememizce verilen 03/02/2016 tarihli ve... Esas, ... Karar sayılı kararla; "Tarafların tüm delilleri ilgili kayıtlar toplanmıştır. Sözleşme örneği, elektrik kayıtları , fatura örnekleri., ticaret sicil kayıtları ilgili kayıtlar celb edilmiştir. . Bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Tüm taraf vekilleri, taraflara ilgili kayıtlar ve raporlar tebliğ edilmiş, davanın aşamalarından haberdar edilmiş, beyanları alınmıştır.
Bilirkişi elektrik mühendisi ... , ... tüm taraf iddialarını, tüm delileri ilgili kayıtları inceleyerek rapor vermiştir. Taraf itirazları değerlendirilmesi için bilirkişilerden ek rapor alınmıştır. Bilirkişiler dava konusu olaya ilişkin tüm sayaç dosyası faturalar ve dayanak kayıtları, dosya içindeki deliller ve tüm iddiaları değerlendirmişlerdir. Bilirkişi raporları detaylı ve gerekçelidir. raporlar denetime açık detaylı .olayla bir biri ile uyumlu oluşu dikkate alınarak yeniden bilirkişi raporu alınmamıştır
Bilirkişiler raporunda ; " Tarafların itirazlarına yukarıda cevap verilmiştir. Sonuç olarak; kök raporda değiştirilecek bir hususun eksik bırakılan bir şeyin olmadığı kanaatine varılmıştır. Tekrarlarsak; Davacı ...ŞTl'mn abonesi olduğu ... adresinde kurulu bulunan ... nolu tesisatın ... nolu yasal sayacına el atılmak suretiyle 12.09.2013 ila 24,01.2014 tarihleri arasında kaçak olarak elektrik enerjisi kullanılmış olduğu kanaatine varılmıştır. Bu kaçak elektrik kullanımı davalı ...tarafından... seri/ nolu tutanakla tespit edilmiştir. Davalı ...'m (eski...)... nolu kaçak elektrik tespit tutanağından kaynaklanan alacağı; Kaçak elektrik bedeli olarak:5.964,71 TL + Ek kaçak elektrik bedeli olarak: 2.922,16 TL olmak üzere toplam 8,886,87 TL (Sekizbinsekizyüzseksenaltıliraseksenyedikuruş) olarak hesaplanmıştır. " şeklinde görüş bildirmişlerdir.
Davacı şirketin elektrik sayacının 24.1.2014 tarihli değiştirme tutanağı ve sayacın arıza tespitine ilişkin raporları mevcuttur. Bilirkişiler tüm dosya içeriğini bütünü ile değerlendirmişlerdir. Bilirkişi değerlendirmesi ile sayaç t fazı akım bobin uçlarının şönt yapıldığı tespiti yapılmıştır. Bilirkişi sayaç değiştirilmeden önce 12.9.2013 tarihinde elektrik sarfiyatında belirgiin bir düşüşü olduğu ve 16.11.2013 tarihinden sayaç değiştirildiği tarihe kadar da sayaçta hiç sarfiyat gösterilmediği anlaşılmıştır.
Davacının sayaç değişikliği öncesi elektrik sarfiyatı ile belirgin düşüşü ve 16.11.2013 tarihinden itibaren sarfiyat yer almayışı var olduğu anlaşılmaktadır. Tüm bilirkişi tespitleri ile kaçak elektrik kullanımı var olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi kaçak kullanım değerlerine göre alack miktarını hesaplamıştır. Bilirkişi hesaplaması değerlendirme imkanı verecek biçimde yasaya uygun tespitlerdir. Bu nedenle bilirkişi değerlendirmesi esas alınarak kaçak elektrik kullanımı nedeni ile doğan alacak miktarı 8.886,87 Tl tespit edilmiştir. Bu değer dışında davalı tarafından talep edilen borcun var olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu kaçak elektirk kullanımı nedeniyle davalı kurum tarafından talep edilip tahsil edilen 37.951,60 tl den bilirkişi raporu ile tespit edilen alınması gereken 8.886,87 tl nin düşülmesi ile bakiye 29.070,78-TL borçlu olmadığının tespitine ve bu miktar itibariyle dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.
Bakiye 8.886,87 Tl nin davalı kurum tarafından doğru olarak tahsil edilmesi gerektiği anlaşıldğından bu kısma yönelik davanın reddine karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
B O Z M A /
Mahkememizce verilen karar temyiz edilmiş olup, temyiz incelemesini yapan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 21.03.2018 tarihli 2016/13506 Esas 2018/2819 Karar sayılı kararıyla; "...4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanuna dayanılarak hazırlanan ve 25 Eylül 2002 günlü resmi gazetede yayınlanarak 01.03.2003 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13.maddesi hükmünde, gerçek veya tüzel kişiler tarafından, mevzuata aykırı bir şekilde tüketilmesi, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilmiş, 15. madde hükmünde de, kaçak ve usulsüz elektrik enerjisi kullanımına ilişkin tespit, süre, tüketim miktarı hesaplama, tahakkuk, ödeme yöntemleri ile diğer usul ve esasların dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından belirlenerek Kuruma sunulacağı ve kurul onayı ile uygulamaya konulacağı açıklanmıştır.
Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve anılan yönetmeliğin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenleyen Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından yayımlanan 29.12.2005 günlü 622 sayılı kararının “C) Tüketim Miktarı Hesaplama” başlıklı bölümünde; "Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen kullanım yerinde tüketilen elektrik enerjisi miktarı;
1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;
a) Tüm müşteriler için öncelikle ihtilafsız dönemlerdeki tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre, (Kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki dönem ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.)
b) Doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa;
1) Meskenlerde, bağlantı gücü ve ortalama aylık çalışma saatine göre (buradaki bağlantı gücü, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 (üç) kW, diğerlerinde 5 (beş) kW’ın altında olmamak üzere) yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
2) Müstakil trafolularda (müşteri veya müşteri olmayan) ölçü noktasına bakılmaksızın, besleme transformatör veya transformatörlerinin toplam kurulu gücünün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve ortalama aylık çalışma saatine göre,
3) Meskenler ve müstakil trafolular hariç olmak üzere diğer abone gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0.60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’ın altında olmamak üzere ortalama aylık çalışma saatlerine göre, hesaplanır." hükmü yer almaktadır.
Davalı kurum tarafından talep edilen kaçak ve ek tahakkuk bedelinin yönetmelik ve yukarıda açıklanan 622 sayılı kurul kararının “Tüketim Miktarı Hesaplama” başlıklı bölümünde açıklanan yöntemle hesaplanması gerektiği kuşkusuzdur.
Mahkemece bilgisine başvurulan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda; sayaç değişimi sonrası ortalama tüketim miktarı esas alınarak hesap yapılmış, kaçak elektrik kullanım hesabı yönünden mevzuata uygun teknik inceleme yapılmamıştır. Bu nedenele sözkonusu rapor taraf ve Yargıtay denetimine elverişli olmadığı gibi; Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği de uygun değildir. Kaçak elektrik bedelinin yönetmelik ve yukarıda açıklanan 622 sayılı kurul kararının “Tüketim Miktarı Hesaplama” başlıklı bölümünde açıklanan yöntemle hesaplanması gerektiği kuşkusuzdur.
Hal böyle olunca, mahkemece; öncelikle dosyanın önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman bilirkişi kuruluna verilmesi, bilirkişi heyetinden davalının davacı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin, tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre hesaplanması konusunda denetime elverişli rapor alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle mahkememiz hükmünü bozmuştur.
BOZMA SONRASI YARGILAMA /
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmuş, bozma ilamında belirtildiği üzere yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor tanzimi istenilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan kök ve taraf itirazlarının irdelenmesi bakımından alınan ek raporda dava konusu kaçak ve ek tahakkuk bedellerinin, dosya kapsamıyla uyumlu tespitlerle ve tutanağın düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ile 622 sayılı Kurul Kararına göre hesaplanmış olması sebebiyle tanzim olunan raporlar hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile uyulan Yargıtay bozma ilamı kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda; davacının 2 ay üst üste fatura gelmemesi üzerine davalıya başvurduğu, 24/01/2014 tarihli ... seri nolu Sayaç değiştirme Tutanağı ile sayacın sökülerek laboratuvara gönderildiği, 25/01/2014 tarihli Sayaç Muayene Talep ve Sonuç Formuna göre "Sayacın damgalarıyla oynanmış, sayaç içerisinden "T" fazına ait akım bobin uçları "Şönt" yapılmış olduğunun tespit edilmesi üzerine ... no.lu ve 17/02/2014 tarihli Kaçak/ Usulsüz Elektrik Tespit Tutanağının düzenlendiği, tespit sürecinin 622 sayılı kurul kararında belirtilen "sayaçların tüketimleri doğru kaydetmediği şüphesi bulunması durumunda sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile incelemeye alınır. Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili sayaç sökme takma tutanağı düzenlenir, inceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde kaçak tespit tutanağı düzenlenir" kurallarına uygun olarak davalı tarafından gerçekleştirildiği, sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılmasına neden olan Elektrik Enerjisi Tüketilmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiğinden davalı tarafından davacıya kaçak elektrik tüketimi tahakkukunun uygun olduğu, EPDK'nın 622 sayılı Kurul Kararına göre kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda esas alınacak sürenin sayaç değiştirilme tarihi 24/01/2014 ile endeks dökümüne göre bu tarihten geriye gidildiğinde son endeks okuma tarihi 06/11/2013 tarihleri arasındaki 79 gün olacağı, geriye dönük normal tüketim hesabına esas sürenin 03/07/2013 ile 06/11/2013 endeks okuma tarihleri arası 126 gün olacağı, endeks üzerinden ihtilafsız dönem olarak kabul edilen yaklaşık bir yıllık 06/06/2012- 03/07/2013 tarihleri arası ortalama günlük tüketim değerinin 204,33 kWh olacağı, bu kapsamda yapılan hesaplamaya göre vergiler dahil 8.531,73 TL kaçak tüketim tahakkuku ve vergiler dahil 7.882,29 TL ek tüketim tahakkuku olmak üzere toplam 16.414,02 TL tahakkukun yerinde olduğu, davacının bu miktara yönelik menfi tespit isteminin yerinde olmadığı, davalı yanca fazladan tahakkuk ettirilen 21.537,58 TL yönüyle davacının davalıya borçlu olmadığı kabul edilmiş ve davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davaya konu edilen toplam 37.951,60 TL bedelli kaçak elektrik tüketim tahakkukuna istinaden davacının davalıya 21.537,58 TL yönüyle borçlu olmadığının TESPİTİNE, fazlaya ilişkin yerinde görülmeyen istemin REDDİNE,
2-Alınması gereken 1.471,23-TL nisbi ilam harcından peşin alınan 648,15-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 823,08- TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Davacının ilk dava açılırken peşin olarak yatırdığı 648,15-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (bozma öncesi verilen hüküm ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla),
3-Davacının yaptığı ilk masraf 29,60- TL, 3.100,00-TL bilirkişi ücreti, 245,90-TL posta gideri ücreti olmak üzere toplam 3.375,50-TL'nin red ve kabul oranına göre 1.915,60-TL 'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, (bozma öncesi verilen hüküm ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla), kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalının yaptığı 150,00-TL posta giderinin red ve kabul oranına göre 64,88-TL 'sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, arta kalan kısmın davalı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.725,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 2.725,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Tarafların yatırdığı gider ve delil avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
Dair; taraf veklilerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile YARGITAY nezdinde TEMYİZ kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...