T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/607 Esas
KARAR NO:2022/822
DAVA:İSTİRDAT (Çek İstirdatı) (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:28/06/2018
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
... ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:12/07/2018
KARAR TARİHİ:07/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen davaların yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirketin, ... Elek İml İnş Taah Müh Tic ve San. Ltd. Şti.'nden yapmış olduğu ticari ilişki neticesinde alacağına karşılık olarak ...i'ne ait 15.06.2018 vadeli 10.000,00 TL bedelli ... çek seri nolu ... ... Bankası A.Ş ... Mah/... Şube Müdürlüğüne ait çeki aldığını, müvekkili şirketin alacağına karşılık almış olduğu bu çeki, henüz kendi cirosu ile tedavüle koymadan, 20.10.2017 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında bu davaya konu çek de dahil olmak üzere toplam 70 tane çekinin çalındığını, çalınan çekler ile ilgili kolluk kuvvetlerine de ifade verildiğini ve şikayetçi olunduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığında ... sayılı soruşturma başlatıldığını, çalınan çeklerin iptali ve ödemeden men edilmesi için .... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan ... Esas sayılı davada tedbir talebinin kabul edildiğini ve çeklere ilişkin olarak ödemeden men kararı verildiğini, çek iptali davasında ilanlar yapılmasına ve davanın derdest olmasına rağmen davalı ... ... ....İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibine başladığını, çeki iptal davasına kötü niyetli olarak sunmadığını, müvekkili davacı şirketin çekin son yetkili hamili olduğunu, sahte cirolarla tedavüle sokulduğunu, ayrıca ihbar olunan ... yetkilisi ile yapılan harici görüşmede şirkete ait kaşe ve imzanın sahte olduğunun bildirildiğini, beyanla, davaya konu çekin istirdatı ile davacıya iadesine, davalının alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
ASIL DAVADA SAVUNMA:Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı yana usulüne uygun olarak tebliğ edilmişse de yasal süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
BİRLEŞEN DAVADA DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacı şirketin ... Elek. San. Ve Tic. Ltd.Şti. ile yapmış olduğu ticari ilişkiye istinaden bahsi geçen firmaya ... Isı Elek. Ltd. Şti.' ye ait 15/06/2018 vadeli, 10.000,00-TL bedelli ... çek seri nolu ... ... Bankası A.Ş. ... Mah. /... Şube Müdürlüğü' ne ait çeki ciro ederek verdiğini, çekin ... Elek. San. Ve Tic. Ltd.Şti. Elinde iken gerçekleşen hırsızlık neticesinde kaybolduğunu, sahte cirolarla tedavüle konularak davalı tarafından icra takibine konu edildiğini, davalının yetkili hamil olmadığını beyanla, davacı şirketin dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının alacağın % 20' sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl ve birleşen dosyada davacı vekili 07/12/2022 tarihli celsede, asıl davada çek istirdatı, birleşen davada menfi tespit talebinde bulunduklarını bildirmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA SAVUNMA: Dava dilekçesi ve tensip tutanağı davalı yana usulüne uygun olarak tebliğ edilmişse de yasal süresinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, çek istirdatı, birleşen dava menfi tespit istemine ilişkindir.
Asıl ve birleşen davadaki iddialara ilişkin olarak, .... İcra Müdürlüğünün ..., ... Esas sayılı takip dosyaları, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosyaları ile ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyalarının Uyasp kayıtları dosyamıza kazandırılarak incelenmiştir.
Davaya konu çekin, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği, ... ... Bankası A.Ş ... Mah /... Şube Müdürlüğüne ait, ... çek seri nolu, keşidecisi ...i, keşide tarihi 15.06.2018, lehtarı ... Elektrik Paz. Ltd. Şti, keşide yeri ..., bedelinin de 10.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Davaya konu çekte imzası bulunan bir kısım şirketler yönüyle talimat yazılmışsa da, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında yıl sonu kapanışları nedeniyle defter ibrazında bulunulmaması nedeniyle defter incelemesi yaptırılamamıştır.
Asıl dosya davacısı ve birleşen dosya davacısı şirketlerin ticari defterlerinin onaylı suretleri asıl ve birleşen dosya davacısı vekili tarafından dosyamıza sunulmuş, Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi 03/02/2021 tarihli raporunda; Dava konusu çekin ... ... bankası/ ... şubesine ait 15/06/2018 tarihli ... ser nolu, 10.000.-TL bedelli ... Isı Elek. Ltd Şti tarafından ... Elek.Paz.Elek.İnşaat San. Ve Tic.Ltd Şti ne keşide edilen çek olduğu, Çekin ciranlarının ise sırasıyla; * ...i. *... Elek Paz. Elek. İnş. San. Tic ve San. Ltd Şti *... Elek.İml İnş. Taah Müh. Tic. Ve San. Ltd. Şti *... Plas. İnş. Metal Aksesuar ve Kimya Tic. Ltd.Şti *... ... Amb. Ağaç ve Süs Bitki İth. Pey. İnş. Ve Taah. San. Ve Tic.Ltd.Şti *... olduğu *Ve Davacı yanın çek arkasında cirosunun mevcut olmadığı, davalı ... tarafından ihbar olunan şirketler aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile dava konusu çek üzerinden icra takibine girişildiği, ihbar olunanların itirazı üzerine takibin durdurulduğu, takip talebi olarak : ''...15/06/2018 keşide tarihli, 10.000-TL bedelli, ... seri numaralı çek...'' gösterildiği, ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinden talimat ile alınan 16/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda ise : ''... Huzurda görülmekte olan davada asli müdahil olan şirketlere ait defterler incelenemediği için, takibe ve davaya konu edilen ... ... Bankasına ait çekin, şirket defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise kayda ne şekilde alındığı (kime borç, kime alacak yazıldığı, çekin hangi ticari ilişkiden kaynaklanan borç/alacak nedeniyle alınıp alınmadığı)hususunda görüş bildirebilmenin mümkün olmadığı...'' şeklinde kanaat bildirilmiş olduğu, belirlenen gün ve saatte hem davacı ve ihbar olunan şirketler, hem de davalı taraf incelemeye katılmamış ve herhangi bir ticari defter ve/veya belge ibraz etmemiş olduğu, davacı vekili ve davalı vekili tarafından da yerinde inceleme talebininde mevcut olmaması nedeniyle taraflara ait şirket ticari kayıtlarında söz konusu çeke ilişkin herhangi bir tespit yapmanın mümkün olmadığı, sunulan USB bellekte de ilgili yıllar ticari defterlerine rastlanmadığı, bu nedenle dava konusu çekin gerçekten davacının iddialarına konu ettiği şekilde,(çekin ... Ltd.Şti den alındığı ve akabinde hırsızlık marifetiyle elinden çıktığı) olgusunun tespiti bakımından davacının ve ihbar olunan ... ... Ltd Şti.nin 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerini ibraz etmeleri gerektiği şeklinde tespitte bulunmuştur.
Asıl ve birleşen dosyada davacı vekili tarafından kök raporas istinaden sunulan kayıtlar noktasında alınan 24/05/2021 tarihli ek raporunda bilirkişi; Davacı tarafından dosyaya sunulan gerek davacı ve gerekse ihbar olunan şirketin ticari defter suretlerinin tetkikinde; davacı ... Elektitik San. ve Tic. Ltd.Şti. tarafından düzenlenen 07/10/2018 tarihli ... nolu Tahsilat Makbuzunda dava konusu çekin ihbar olunan ... Elek. İml. İnş. Taah. Müh. Tic. ve San. Ltd.Şti. den teslim alınmış olduğunun görüldüğü, bu tahsilat makbuzunda 9.000.-TL, 15.000.-TL ve biri de dava konusu 10.000.-TL..lik olmak üzere toplamda 34.000.- TL lik 3 adet çek olduğu, Birleşen dosya davacısı ... Elek. ... Ltd.Şti. nin sunuları 2017 yılı yevmiye defteri 139. sayfasına göre davacı ilc 31/10/2017 tarihinde 219 yevmiye madde numarasında ... Satıcılar hesabında 34.0000. 'lik bir ALACAK kaydının mevcut olduğu, bu kaydın 101 Alınan çekler hesabı ile aynı tarihte Muhtelif Müşteri Çekleri açıklaması ile 9.000.TL + 10.000 TL + 15.000.-TL olmak üzere 34.000-TL BORÇ kaydı verilerek kapatılmış olduğu, davaya konu çekinde bu kayıt içinde mevcut olduğunun görüldüğü, davacı tatafından sunuları 2017 yılı yevmiye defterinde ise birleşen dosya davacısı ... Elek ... Ltd. Şti. den almış olduğu çeklerin 17544 yevmiye maddesinde 07/10/2017 tatihinde ticari defterlerine kaydetmiş olduğunun anlaşıldığı, buna göre davacı ... Elektrik ... Ltd. Şti ile ... Elek. .... Ltd. Şti. arasında bir ticari ilişkinin mevcut olduğu, davaya konu ... ... Bankası / ... Şubesine ait 15/06/2018 tarıihli, ... seri nolu, 10.000.-TL bedelli ... Isı Elek. Ltd. Şti. tarafından ... Elek. ...Tic. Ltd.Şti ne keşide edilen çekin her iki taraf ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre;
Asıl dosya davacısı ... Elek. ... Ltd. Şti tarafından çekteki son yetkili hamilin kendileri olduğu, çekin 20.10.2017 tarihinde gerçekleşen hırsızlık sonucu ellerinden çıktığı, davalı ...'nun çeki iktisapta kötüniyetli olduğu iddia edilerek çekin istirdatı talebinde bulunulmuştur. Birleşen dosya davacısı ... Elek. ... Ltd. Şti tarafından da davalı ...'nun çekte yetkili hamil olmadığı öne sürülerek menfi tespit talebinde bulunulmuştur. Asıl ve birleşen dosyadaki iddia bakımından, 6102 sayılı TTK'nun 790. ve 792. maddelerine göre çekte son yetkili hamilin asıl dosya davacısı şirket olduğunun ve çeke dayalı icra takibi başlatan davalı ...'nun ise çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunun ispatı gerekmektedir. Asıl dosya davacısı ... Elek. ... Ltd. Şti'nin birleşen dosya davacısı ... Elek. ... Ltd. Şti.'nden aralarındaki ticari ilişkiye istinaden dava konusu çeki aldığı, asıl dosya davacısı ... Elek. ... Ltd. Şti'nin çek üzerinde cirosu mevcut değilse de çekte hak sahibi olduğunun usulüne uygun tutulan asıl ve birleşen dosya davacılarına ait ticari defter ve dayanak kayıtlarla ispatlandığı kabul edilmiştir. Davalı ..., ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı soruşturma dosaysı kapsamında 04/03/2019 tarihli ifadesinde; "Ben ...'da kumar oynatıyordum. ... ...'in sahibi olan ... ... kumarhaneme gelip kumar oynuyordu. Bu oyunlarda bize çok miktarda borcu oluştu. Borcunu ödemek için bana birçk çek verdi. Hatta bu çeklerin bazıları çalıntı çıktığı için değişik emniyetlerde ifade verdim." şeklindeki beyanıyla eksik borca dayanılmakla ve eldeki uyuşmazlık konusu çek dışında davalının .... İcra MüdürlüğÜ'nün ... Esas sayılı dosyalarından başlattığı takiplere dayanak çekler de hırsızlık soruşturması, çek iptali ve takibin iptali davalarına konu olmakla, davalının davaya konu çekin iktisabında gerekli dikkat ve özeni göstermediği, ağır kusurlu olduğu kabul edilmiştir. Bu bağlamda, 6102 sayılı TTK'nun 790 ve 792. maddeleri kapsamında asıl dosya davacısının istirdat isteminin ve birleşen dosya davacısının menfi tespit isteminin ispatlandığı; eksik borca istinaden alındığı bildirilen çeke ilişkin yürütülen çek iptali dosyasından verilen ödeme yasağı kararını çekin ibrazında oluşturulan kaşe ile öğrenmiş olan davalının iktisabında ağır kusurlu bulunduğu çeke dayalı olarak takip başlatmakta kötüniyetli olduğu ve bu bağlamda, kötüniyet tazminatı istem koşullarının da oluştuğu sonucuna varılmış; asıl ve birleşen davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Asıl davanın KABULÜ ile;
1/a-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının dayanağı olan, ... ... Bankası A.Ş ... Mah. /... Şubesine ait, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... seri numaralı, 15/06/2018 tarihli ve 10.000,00 TL bedelli çekin davalıdan alınarak davacıya İADESİNE,
1/b-Dava değerinin %20'si nispetinde takdir edilen 2.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
1/c-Alınması gereken 683,10-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 170,78-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 512,32-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
1/d-Davacının yaptığı ilk masraf 35,90 TL, bilirkişi ücreti 1.500,00 TL, posta gideri 745,85 TL olmak üzere toplam 2.281,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
1/e-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın KABULÜ ile;
2/a-.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ve dayanağı ... ... Bankası A.Ş ... Mah. /... Şubesine ait, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... seri numaralı, 15/06/2018 tarihli ve 10.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2/b-Dava değerinin %20'si nispetinde takdir edilen 2.000,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2/c-Alınması gereken 683,10-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 170,78-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 512,32-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2/d-Davacının yaptığı ilk masraf 35,90 TL, posta gideri 48,50 TL olmak üzere toplam 84,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2/e-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
4-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, HMK'nun 341/1 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .