T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/653 Esas
KARAR NO: 2021/838 Karar
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 11/07/2018
KARAR TARİHİ: 29/11/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Sigorta davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait... Plakalı araç ile 1 numaralı davalının maliki, 2 numaralı davalının ... numaralı poliçe ile ZMM trafik sigortacısı olduğu ...plakalı araç, 3 numaralı davalının sevk ve idaresinde iken 21.11.2017 tarihinde maddi hasarlı kazaya karıştığını, kazanın... Caddesi...nolu trafik ışıkları Bayrampaşa/İst. adresinde meydana geldiğini, taraflarca ve ...sicil numaralı ... sicil numaralı polis memurlarınca tutulan 21.11.2017 tarihli tutanaktan da anlaşılacağı üzere 3 numaralı davalının TK47/1-C maddesine aykırı davranması nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğunu, kaza neticesinde müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini ve birçok parçası değiştiğini, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeni ile 2 numaralı davalıya ... numarası ile başvuru yapıldığını, yapılan başvuru neticesinde müvekkiline kısmı ödeme yapan davalının tüm zararları ödenmediğini, müvekkilinin aracında meydana gelen araç değer kaybı ile ilgili olarak davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, kaza neticesinde aracın uzun süre serviste kaldığını müvekkili tarafından araçtan yararlanılamadığını ve ulaşım ihtiyacının ikame yollarla giderildiğini, müvekkilinin aracından mahrum kalması nedeniyle ortaya çıkan zararlardan 1 ve 3 numaralı davalıların sorumlu olduğunu, zararların tahsili amacıyla 2 numaralı davalıya 08/06/2018 tarihli dilekçe gönderildiğini, dilekçenin 11.06.2018 tarihinde davalı tarafa ulaştığını ancak hiçbir cevap verilmediğini, müvekkilinin zararları tazmin edilmemiş olduğundan iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu ve kazaya karışan ...Plakalı araç üzerine tedbir konulmasını, müvekkiline ait araçta meydana gelen 250 TL değer kaybını tüm davalılardan, müvekkilinin araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararların 1 ve 3 numaralı davalılardan tahsili ile tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... ... Şirketi cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, müvekkilinin dava konusu kazanın gerçekleştiği tarihte işleten sıfatının bulunmadığı ve malik sıfatıyla da sorumluluğunun bulunmadığını, davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini dava dilekçesinde müvekkili şirkete açıkça ne sebeplerle husumet yönettiğinin bildirmediğini, zarardan araç sahibinin değil araç işletenin sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin kazanın meydana geldiği tarih itibarıyla ... plaka sayılı aracın işleteni olmadığını, esasa ilişkin olarak kazada müvekkili şirket adına kayıtl... plakalı aracın sürücüsü olan ...'nın kazaya sebebiyet verdiği ve kusurlu olduğuna ilişkin iddianın ispatının gerektiğini, davacının araç mahrumiyetine ilişkin tazminat talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın görevsizlik nedeniyle reddini,davanın dava şartı yokluğundan reddini, Husumet yokluğu nedeniyle müvekkil hakkındaki davanın reddini, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, davanın kabulüne karar verilmesi halinde, “İstek Miktarı” belirtilmeyen zarar talebinin usulden ve esastan reddini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın ve taleplerin reddi gerektiğini, müvekkili şirketin 24/11/2017 tarihinde meydana gelen kazada ... plaka numaralı araçta meydana gelen hasar nedeniyle oluşan değer kaybı için 22/05/2018 ve 13/06/2018 tarihlerinde davacıya iki defa 1.436,50 TL ödeme yapıldığını, ayrıca hasar nedeniyle 21.073,68 TL ödeme yapıldığını, değer kaybı ödemeleri ile birlikte toplam 23.946,68 TL tutarında ödeme yapıldığını, sigorta poliçesi hazırlanış tarihi itibariyle sigorta limitinin 33.000,00 TL olduğunu toplam ödemeler düştüğünde 9.053,22 TL teminat kaldığını kabul manasına gelmemek kaydıyla müvekkilinin kalan bu miktardan sorumlu olduğunu, müvekkili aleyhine açılan davanın reddini davacının davasını ispatı halinde, poliçe limit ile sorumlu tutulmasını, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 21.11.2017 Tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... nin maliki, A...Sigorta A,Ş.'nin sigortacısı olduğu müvekkili ...'nın idaresinde bulunan ... plakalı araç ile davacı yan ...'ın maliki olduğu ...'ın idaresinde bulunan ... plakalı araç çarpıştığını, bu çarpışma sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı yanın bu kaza sonrasında diğer davalı ... Sigortaya başvurarak araçta oluşan hasar için 21.073,68 TL tutarında ödeme aldığını, iki defa da hasar nedeniyle oluşan değer kaybı için 1,436,50 TL tutarında ödeme aldığını ve toplamda 23.946,68 TL sigorta şirketinden ödeme aldığını, davacı yanın sigorta şirketine başvurarak aldığı bu ödemelere rağmen araçta fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 250 TL değer kaybı olduğunu öne sürdüğünü ve kaza neticesinde araçtan mahrum kalması nedeniyle uğradığı zararların tahsilini davalılardan talep ettiğini, müvekkilinin kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmediğini, Mobese kayıtlarının istenilmesini, uzman bir bilirkişi aracılığıyla değer kaybına ilişkin inceleme yapılmasını, Haksız ve kötüniyetli bir şekilde ikame edilen iş bu davanın reddine karar verilmesini, Tarafların kusur oranlarının, değer kaybının ve aracın kullanılamadığı gün sayısının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasını, Yapılacak yargılamada sınırlı sorumluluk ilkesi, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesinin her zaman gözetilmesini, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini savunmuştur.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, beyan dilekçeleri, trafik tescil kayıtları, kaza tespit tutanağı, tramer kayıtları, hasar dosyaları, ZMMS poliçesi, uzun süreli araç kiralama sözleşmesi, davalı ... Tic. A.Ş.'ye ait vergi beyannameleri, davalı ...Ş. tarafından dava konusu aracın kiralanmasına ilişkin olarak kesilen kira bedeline yönelik fatura örnekleri, cevabi yazı içerikleri ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Davalı ...Ş. Tarafından her ne kadar Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna yönelik itirazda bulunulmuş ise de; davalılardan... Sigorta Şirketinin bir sigorta şirketi olduğu, sigorta hukukunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6. kitabında 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortasının ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanan iş bu davanın da, TTK 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava olduğu değerlendirilerek, davalı yanın görev itirazına itibar edilmemiş ve mahkememizin görevli olduğu değerlendirilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava; 21/11/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait...plakalı aracın hasar görmesinden dolayı, davacının, araçta oluşan değer kaybı ile aracın tamir süresinde kullanılamaması nedeniyle kazanç kaybından (Araç Mahrumiyet Zararı) doğan zararların tazmini istemine ilişkindir.
Mahkememizce, toplanmasına karar verilen tüm deliller toplanmış, davacı yanın olay nedeni ile talep edebileceği değer kaybı ve kazanç kaybı (Araç Mahrumiyet Zararı) zararlarının bulunup bulunmadığı ve miktarının tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan raporun incelenmesinde özetle; "Davalı sürücü ... olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, davacı aracındaki değer kaybının 2.500,-TL olup bu tutardan tüm davalılar sorumlu olduğu, davacının araç mahrumiyet zararının 1.500.-TL olup bu zarardan araç sürücüsü ve işleteni sorumlu olduğu" şeklinde tespitlerinin yapıldığı, sonrasında mahkememizin 11/11/2019 tarihli celsesinde; "1-Sigorta Bilgi ve Gözetim merkezine müzekkere yazılarak ...plakalı;... şasi nolu, ...marka araca ilişkin tüm kayıtların çıkartılarak mahkememize gönderilmesinin istenilmesine, 2-Yazı cevabı gelmesine müteakiben dosyanın resen seçilecek değer kaybı ve mahrumiyet zararı konusunda uzman hesap bilirkişisine tevdii ile; davaya konu somut olayda ; kaza sonucu dava konusu... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı miktarı ile makul ve gerekçeli olarak belirlenecek tamir süresi içerisinde aracın kullanılamamasından kaynaklanan mahrumiyet bedelinin, taraf iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı irdelenmek suretiyle belirlenmesi amacıyla rapor düzenlenmesinin istenilmesine" karar verildiği, gelen müzekkere cevabı kapsamında dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından 28/03/2020 tarihli raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği, raporun incelenmesinde özetle; "Araçta meydana gelen değer kaybının, 29355 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.06.2015 tarihinden itibaren yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda bulunan değer kaybı hesaplama yöntemi göz önüne alınarak hesaplanmış olduğu, yapılan değer kaybı hesabı sonucunda meydana gelen kaza sebebiyle ... plaka sayılı araçta 2.873,44 TL değer kaybı meydana geldiği, dosya muhteviyatında bulunan belgelerden, ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ...Ş.’nin 22.05.2018 tarihinde 1.436,50 TL ve 13.06.2018 tarihinde 1.436,50 TL olmak üzere toplam 2.873,00 TL değer kaybı bedeli ödediği ve sorumluluğunu yerine getirdiği, Aracın dava konusu kazadan önceki 2.el piyasa rayiç bedeli 110.000,00 TL olup, kazadan sonraki 2.el piyasa rayiç bedelinin yaklaşık olarak 107.000,00 TL olacağı, meydana gelen kaza neticesinde... plaka sayılı aracın onarım süresince kullanılamamasından dolayı kaza tarihi itibariyle 1.536,50 TL kazanç kaybı meydana geldiği," şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği, sonrasında da rapora yönelik beyan ve itirazlar sonucu söz konusu itirazların irdelenmesi amacıyla ek rapor alındığı, bilirkişi tarafından iş bu kerre 01/08/2021 tarihli ek rapor tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği, ek raporun incelenmesinde özetle de; "önceki görüş ve kanaatlerinde herhangi bir değişiklik olmadığı" şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporlarının denetlenmesinde, 28/03/2020 tarihli kök ve 01/08/2021 tarihli ek raporların hukuki yönleri ayrık olmak üzere, yapılan tespitler bakımından ayrıntılı ve gerekçeli oldukları, özellikle kazanın meydana geldiği tarih (21/11/2017) itibariyle uygulanması gereken yeni genel şartlara (01/06/2015 tarihinden sonra yürürlüğe giren) göre yapılan değer kaybı tespitine ilişkin kısım ve mahrumiyet (kazanç kaybı) tespitine yönelik tespitler ile yine 20/03/2019 tarihli raporla tespit edilen ve meydana gelen kazaya ilişkin kusur oranlarının tespitine yönelik incelemenin ve ulaşılan sonucun ayrıntılı ve gerekçeli oldukları anlaşılmış ve raporların anılan yönleri ile hükme esas alınmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekili tarafından, 14/10/2021 tarihli talep arttırım dilekçesi ile dava değeri değer kaybı yönünden 2.873,44 TL, Mahrumiyet (kazanç kaybı) yönünden de, 1.536,50 TL'ye çıkartılmış ve harcı da yatırılmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, 21/11/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacıya ait 3...plakalı aracın hasar görmesinden dolayı, davacının, araçta oluşan değer kaybı ile aracın tamir süresinde kullanılamaması nedeniyle kazanç kaybından (Araç Mahrumiyet Zararı) doğan zararların tazmini istemine ilişkin olduğu, bu bağlamda mahkememizce toplanmasına karar verilen tüm delillerin toplandığı, davacı yanın olay nedeni ile talep edebileceği değer kaybı ve kazanç kaybı (Araç Mahrumiyet Zararı) zararlarının bulunup bulunmadığı ve miktarının tespiti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu meydana gelen kazada davalı sürücü ...'nın %100 oranında kusurlu olduğu, kazanın meydana geldiği tarih (21/11/2017) itibariyle uygulanması gereken yeni genel şartlara (01/06/2015 tarihinden sonra yürürlüğe giren) göre yapılan değer kaybı hesabı sonucu davacı yanın aracında 2.873,44 TL değer kaybı meydana geldiği, yine alınan bilirkişi raporu sonucu davacı yanın talep edebileceği mahrumiyet zararının da, 1.536,50 TL olduğu, değer kaybına ilişkin olarak,... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesini düzenleyen davalı ...Ş.’nin davacı yana 22.05.2018 tarihinde 1.436,50 TL ve 13.06.2018 tarihinde 1.436,50 TL olmak üzere toplam 2.873,00 TL değer kaybı bedeli ödediği ve yapılan ödeme sonucu sigorta şirketinin sorumluluğunu yerine getirdiği, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeye bağlı olarak araç sürücüsü olan davalı ... yönünden de, müşterek ve müteselsil sorumluluk ilkesi gereği değer kaybı yönünden sorumluluğun sona erdiği ve iş bu zarar kalemine (değer kaybı) ilişkin olarak, davalı ... ve ... aleyhine açılan değer kaybına ilişkin davanın her iki davalı yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerektiği, ancak bilirkişi tarafından belirlenen ve dolaylı zarar olarak kabul edilen kazanç kaybına (araç mahrumiyet zararı) ilişkin olarak davalı ...'nın kusuru oranında (%100) sorumluluğun devam ettiği anlaşıldığından, bilirkişi tarafından belirlenen 1.536,50 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalıdan alınmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığı, diğer davalı ... Tic. A.Ş. yönünden ise; her ne kadar iş bu davalı davada taraf gösterilmiş ise de; davalı tarafından sunulan...plakalı araca ilişkin düzenlenmiş uzun süreli araç kiralama sözleşmesi, vergi beyannameleri ile dava konusu aracın (...) kiralanmasına ilişkin olarak kesilen kira bedeline yönelik fatura örnekleri incelendiğinde; aracın kaza tarihi itibariyle de geçerli uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı ...Ltd. Şti.'ye kiralandığı, bu haliyle de iş bu davalının, dava konusu araç üzerindeki fiili hakimiyetinin kalktığı ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalmadığı ve aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan ...Ltd. Şti.'nin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerektiği anlaşıldığından, iş bu davalı yönünden açılan, değer kaybı ve kazanç kaybına (araç mahrumiyet zararı) ilişkin davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine ve ayrıca her ne kadar davalı ... Tic. A.Ş. aleynine açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiş ise de; davalı ... Tic. A.Ş.'nin davaya konu aracın kayıt maliki olması ve davacı tarafın davasını yöneltirken davalı ... Tic. A.Ş.'nin aracını 3. kişiye uzun süre kiraya vermiş olduğunu bilmesi beklenemeyeceğinden ve bilemeyeceğinden (Benzer bir husuta bknz. Yargıtay 17. H.D. 28/11/2019 tarih ve 2018/2589 Esas-2019/11237 Karar sayılı kararı), ...A.Ş. lehine ve davacı aleyhine red vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği sonuç ve vicdani kanaatine ulaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılardan ...A.Ş. aleyhine açılan değer kaybı ve kazanç kaybına (araç mahrumiyet zararı) ilişkin davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Davalılar ...Sigorta ve ... aleyhine açılan değer kaybına ilişkin davanın her iki davalı yönünden AYRI AYRI REDDİNE,
3-Davalı ... aleyhine açılan kazan kaybına (araç mahrumiyet zararı) ilişkin açılan davanın kabulü ile 1.536,50 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iş bu davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,
4-Alınması gereken 104,96 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 102,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 2,06 TL harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazineye GELİR YAZILMASINA,
-Davacının ilk dava açarken yatırdığı peşin ve ıslahla yatırdığı toplam 102,90 TL davalı alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesine göre hesaplanan 1.536,50 TL ücreti vekaletin davalı ... SUNADAN alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalılar ...Sigorta ve ... davada kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/3. maddesine göre taktir olunan 1.536,50 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, Davalılar ... Sigorta ve ...'ya VERİLMESİNE,
7-Davalı ... Tic. A.Ş. Lehine vekalet ücreti taktirine YER OLMADIĞINA,
8-HMK 120. maddesi gereğince; varsa taraflarca yatırılan gider avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
Dair; davacı ve davalı ...Ş. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda HMK'nun 341/2 maddesi gereği, Miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 29/11/2021
Katip ...
Hakim ...