T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/782 Esas
KARAR NO: 2019/609
DAVA: Hal Hakem Heyeti Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 16/08/2018
KARAR TARİHİ: 11/09/2019
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan).davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Belediyeye bağlı ...Müdürlüğü tarafından yapılan denetimler neticesinde 26.04.2018 tarihinde... plakalı araç ile davalıya ait 5000 adet enginarın, Hal Kayıt Sistemine bildiriminin yapılmadan sevk edildiğinin tespit edildiğini, davalı hakkında yasal mevzuat gereğince; cezalı hal rüsumu tutanağı düzenlendiğini ve müvekkili idareye havale edildiğini, müvekkili idare tarafından 10.05.2018 tarihli karar ile davalının 1.875,00 TL 'nin cezalı hal rüsumu olarak alınmasına karar verildiğini, ancak, ... Valiliği İl Hakem Heyeti Başkanlığından verilen 01.08.2018 tarihli karar ile 1.875.-TL tutarındaki cezalı hal rüsumu tutanaklarının iptal edilmesi yönünde karar alındığını, ilgili yasa ve yönetmeliklerin hükümlerine göre davanın Hal Hakem Heyetinin görev alanına girmediğini beyan ederek hakem heyeti kararının usulden ve esastan iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
Dava,... Valiliği Hal Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından verilen 01.08.2018 tarihli, ... karar numaralı kararın iptali istemine ilişkindir.
Hal Hakem Heyeti Kararına ilişkin tüm evraklar celp edilmiştir.
Somut olayda; 5957 Sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanunun 17. maddesi 5. fıkrasına istinaden Davacı İzmir Büyükşehir Belediyesinin Sebze Halleri Şube Müdürlükleri tarafından yapılan denetim neticesinde aynı Kanunun 8. maddesinin 8. fıkrası (a) bendi (Toptana haline bildirilmeden toptancı hali dışında toptan alınıp satılan) gereği 26.04.2018 tarihinde saat 18.13'de ... plakalı araç ile ...'ya ait 5000 adet enginarın, Hal Kayıt Sistemine bildiriminin yapılmadan sevk ettiği tespit edilerek şahıs hakkında ... sıra nolu cezalı hal rüsumu tutanağı düzenlenip Belediye Encümenine havale edildiği, Belediye Encümeni tarafından 10.05.2018 tarih ve 01.732 sayılı karar ile ...'dan 5957 sayılı Kanunun ilgili Yönetmeliğinin 47. maddesinin 1. fıkrası gereği 1.875,00 TL'nin cezalı hal rüsumu olarak alınmasına karar verildiği; Davalı ...'nın başvurusu üzerine, ... Valiliği İl Hakem Heyeti Başkanlığının 01.08.2018 tarih ve 2018/129 nolu kararı ile 1.875 TL. tutarındaki cezalı hal rüsumu tutanaklarının iptal edilmesi yönünde karar alındığı ve davacı vekilince 15 günlük yasal sürede iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yasal düzenlemelerin incelenmesinde;
5957 Sayılı Sebze Ve Meyveler İle Yeterli Arz Ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasında "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulur. Bakanlıkça gerekli görülen ilçe merkezlerinde de hal hakem heyeti oluşturulabilir."
Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik'in 5. Maddesinin 1. Fıkrasında ise: "Hakem heyeti, üreticiler ve meslek mensup/art arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmakla görevli ve yetkilidir;"
5957 Sayılı Kanun'un tanımlara ilişkin 2. Maddesinde;
"ç) Hal hakem heyeti: Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetleri,
d) Hal rüsumu: Malları satın alanlarca toptan satış bedeli üzerinden ödenen meblağı,
ı) Meslek mensubu: Malların ticaretiyle iştigal eden ilgili meslek odalarına kayıtlı kişileri,
n) Toptancı hali: Bu Kanunda yer alan asgarî koşulları taşıyan projeler çerçevesinde belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan, malların ayrı ayrı yahut birlikte toptan alım ve satımı ile kaydının yapıldığı yerleri,
r) Üretici: Malları üretenleri, ifade eder." şeklinde hükümlerin olduğu,
2576 Sayılı Böige İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri Ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu Ve Görevleri Hakkında Kanunun "Vergi Mahkemelerinin görevleri" başlıklı 6. Maddesinde;
" Vergi mahkemeleri:
a)Genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalan ile tarifelere ilişkin davaları,
b)(a)bendindeki konularda 6183 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasına İlişkin davaları,
c)Diğer kanunlarla verilen işleri çözümler." hükmünü içerdiği görülmüştür.
Tüm bu yasal düzenlemeler ışığında yapılan değerlendirmede; Davacı idarenin 5957 Sayılı Kanunun 10/1. Madde fıkrası ve Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi Hakkında Yönetmelik'in 5. Maddesinin 1. Fıkrasında belirtilen üretici ve meslek mensubu olmadığı, cezalı hal rüsumu tutanağının iptali istemlerinin incelenmesinin Hal Hakem Heyetinin görev ve yetkisi dâhilinde bulunmadığı, Cezalı hal rüsumu tutanağına karşı idari yargı mahkemelerinde dava açılması gerektiği kanaatine ulaşılmış, bu nedenle davacı idarenin davasının kabulü ile 5957 sayılı yasanın 10.maddesi gereğince; ... Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 01/08/2018 tarih ve ...Karar sayılı kararının iptaline karar verilmiştir.
Davacı idarenin cezalı hal rüsumu tutanağı ve belediye encümen kararında verilen cezaya ilişkin itiraz merciini ve itiraz süresini göstermemiş olduğu değerlendirilerek yargılama giderleri davacı idare üzerinde bırakılmış, lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın Kabulü ile;
1-5957 sayılı yasanın 10.maddesi gereğince; İstanbul Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 01/08/2018 tarih ve 2018/129 Karar sayılı kararının İPTALİNE,
2-Alınması gereken 44,40 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL
harcın mahsubu ile eksik kalan8,50 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA,
3-Davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,
5-Davalı tarafın yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığı
6-HMK 120 maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
Dair, 5957 sayılı Kanunun 10/5 vd maddesi uyarınca KESİN olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır