T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/797 Esas
KARAR NO:2020/311 Karar
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:31/08/2018
KARAR TARİHİ:07/07/2020
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan; "İtirazın İptali" davasının yapılan yargılaması sonunda;
D A V A /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasındaki sözleşme kapsamında 4 adet araca ait satış bedellerinin iadesi sebebiyle .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, davalı- borçlunun takibe itirazda bulunduğundan bahisle; davalının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Davacı vekili cevaba dilekçesinde de özetle; Davalı taraf savunmalarının haksız olduğunu beyanla dava dilekçesindeki beyanlarını yinelemiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: Davacının, davalı şirket ile arasında üyelik sözleşmesi imzalandığını, davacının sözünü ettiği araçlara ilişkin alım ve satım akdinin araç maliki olan ... ve alıcı/davacı arasında kurulduğunu, karşılıklı borç altına alım satım akdinin taraflarının girdiğini, sözleşmede de bu hususun ifade edildiğini, davacının satıcı ...'a ait araç üzerindeki hukuki ve fiili durumu bilerek ihaleye İştirak ettiğini ve davacı tarafından alımın gerçekleştirildiğini, rehinin kaldırılması ve aracın devrinin yapılmasının yükümlülüğünün tamamen satıcı ...'a ait olduğunu, davacıya ... tarafından devri yapılmayan araçların satış bedellerinin ödenmesi, açık arttırma portalını işleten müvekkili firma tarafından yapıldığını, söz konusu araç bedellerinin ödendiğine dair banka dekontlarının da dilekçeleri ekinde sunulduğunu, müvekkili şirketin, gerek aracı satan kurumsal müşteri, gerekse aracı satın alan kişi/kurum arasındaki ilişkinin ve kalet/k emisyon şeklinde karma bir yapı olduğunu, vekalet/komisyon ilişkisi çerçevesinde tüm işlemleri gerçekleştiren ve akabinde araçların satış bedellerinin satıcı ...'a ödemesini de yapan müvekkilinin söz konusu tutarlardan sorumlu tutulamayacağını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacının %20 oranında tazminat ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 2. Cevap dilekçesinde de benzer savunmalar ile davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRME VE G E R E K Ç E /
Dava; İİY' nin 67 maddesi uyarınca açılmış; "İtirazın İptali" davası niteliğindedir.
Taraf delilleri toplanmış, icra dosyası, taraflar arasındaki sözleşme celp edilmiş, uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır.
Celp edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra icra dosyası incelendiğinde: Davacı- alacaklı tarafından davalı- borçlu aleyhine 287.748,00 TL asıl alacak üzerinden ..., ..., ..., ... plakalı araçlara ait bedel iadesi sebebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı- borçlunun takibe itirazı neticesinde takibin durduğu anlaşılmıştır.
İşin mahiyeti gereği, dosya kapsamı ve tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine nazaran hazırlanan raporda; davacının ticari defterlerinin incelemesinden; davalı cari hesap hareketlerinin 09.04.2018 tarihinde başladığı ve 30.12.2018 tarihine kadar devam ettiği, takip konusu 4 adet araca ait satım bedeli olarak bankadan EFT İle ödenen toplam 287.748,00 TL tutarın cari hesabın borç tarafına kaydedilmiş olduğu, 13.08 2018 takip tarihi İtibariyle davalı cari hesabının 286.248,00 TL borç bakiye verdiği, neticede davacı firmanın ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davalıdan 286.248,00 TL alacaklı gözüktüğünün tespit edildiği, davalı ... .... A.Ş' nin 2018 yılına ait cari hesaplarının tetkikinde; davacı cari hesap hareketlerinin 04.04.2018 tarihinde başladığı ve 26.07.2018 tarihine kadar devam ettiği, takip konusu 4 adet araca ait satım bedeli olarak bankadan EFT ile tahsil olunan toplam 287.748,00 TL tutarın cari hesabın alacak tarafına kaydedilmiş olduğu, 13.08.2018 takip tarihi itibariyle davacı cari hesabının 287.748,00 TL alacak bakiye verdiği, neticede davalı firmanın ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davacıya 287.748,00 TL borçlu gözüktüğünün tespit edildiği, öte yandan; dava dışı ... şirketi ile davalı şirketin ticari kayıtları incelendiğinde; takip konusu araçlara ilişkin dava dışı şirkete toplam 283.000,00 TL ödeme yapıldığının kaydedildiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.
Dosyaya ibraz edilen .... Noterliğinin 03.08.2018 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi incelendiğinde; Keşideci "..., A.$." tarafından muhatap "... .... A.Ş.” ne gönderilen ihtarnamesinde, davacı şirket tarafından ..., ..., ..., ... plakalı araçlarla ilgili ödemelerin ve yükümlülüklerin yerine getirilmesine karşın muhatap şirket tarafından araçların devrinin yapılmadığını, araçların devir işlemlerinin yapılması, aksi halde ödenen bedellerin tamamının faizi ile birlikte derhal iade edilmesinin ihtaren bildirildiği görülmüştür.
Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde; Taraflar arasındaki sözleşmenin 5 sayfa ve 13 maddeden oluşan "... Açık Artırma Üyelik Sözleşmesi" olduğu; sözleşmenin 2. Maddesine göre konusunun, ürünlerin ...'nın internet sitesinde açık artırma yoluyla alım ve satıma sunulmasına dair hükümlerin ve ...'nın internet sitesinden üyenin faydalanma şartlarının belirlenmesi olduğu; Sözleşmenin "Satıcının Yükümlülükleri" başlıklı 4.2 maddesinin; Satıcı Üyenin, satışa sunulan ürünü ve dosyasın,, hiçbir borç ve takyidat bulunmadığına ilişkin olan ve ... tarafından talep edilen tüm diğer belgelerle birlikte, ...'nın talep ettiği tarihte teslim etmeyi kabul ettiği, Satıcı Üyenin, ruhsat devrinin ... ile belirlenen süre içinde noterde yapılmasını ve bununla ilgili her türlü işlemi yerine getirmeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiği, satıcı üyenin, açık artırmaya katılacak olan ürünlerin açık artırma gününe kadar ki vergilerinin ve ...'ya teslim tarihine kadar alan trafik cezası, kaçak yal ve köprü geçişlerinin ödenmesinden, her türlü borcundan kaynaklı haciz, rehin, tedbir, trafikten men ve her ne nam altında olursa olsun her türlü takyidatın ve kaydın giderilmesinden, ürünün muayenesinin yapılmış olmasından, yapılmamış ise ilgili ceza ve masraflardan sorumlu olacağı, yukarıda sayılan türden bir takyidatın, borcun, kaydın satışa konu olmuş bir ürün için var olduğunun ... tarafından öğrenilmesi durumunda, Satıcı Üye durumdan haberdar edilecek ve bunların giderilmesi İçin 3 gün süre verileceği, bu süre içerisinde bu tür takyidatlar, kayıtlar ve borçlar usulünce giderilmez ise ...'nın satışı iptal etme hakkına sahip olacağı, bu durumda ...'nın, işbu sözleşmenin madde 5'te belirtilen ceza bedelini de Satıcı Üye'den tahsil ve talep etme hakkına sahip olacağı, satışın iptal edilmesi durumunda Satıcı Üye, tahsil ettiği bedeli Alıcı Üyeye ... vasıtasıyla iade etmekle yükümlü olduğu; sözleşmenin "Alıcının Yükümlülükleri" başlıklı 4.4 maddesine göre, açık artırmanın bitmesinden ve alıcı üyeye açık artırmanın onda kaldığının bildirilmesinden itibaren en geç 3 iş günü içinde açık artırma şartnamesinde aksi belirtilmedikçe ...'nın bildireceği banka hesabına yatırması gerektiği, ürünün alım bedeli ve diğer tüm bedellerinin tam olarak ödenmeden alıcı üyeye devir ve/veya teslim edilmeyeceği; sözleşmenin " Bedellerin ... Tarafından Satıcıya Ödenmesi" başlıklı 4.5 maddesine göre, satış bedelinin , sözleşme gereği ürünün tüm anahtarları ve belgelerinin tamamlanmış olması ve ...'ya veya trafik müşavirliğine teslim edilmiş olması ve devir işlemine engel olabilecek her türlü takyidatın kaldırılmış olması şartıyla ödeneceği; sözleşmenin "Ürün Devri" başlıklı 4.6 maddesine göre, ... tarafından satışı gerçekleştirilen ürünlerin tüm devir ve trafik işlemlerinin ... veya ...'nın belirleyeceği firmanın yerine getireceği; sözleşmenin "...'nın Sorumluluğu" başlıklı 8. Maddesine göre, tarafların ...'nın alıcı ve/veya satıcı sıfatının bulunmadığını, bu nedenle Borçlar Kanunundaki ve TTK'daki satıcıya ilişkin yükümlülüklerin ... için geçerli olmadığını, ...'nın tüm sorumluluğunun işbu sözleşme kapsamı ile sınırlı olduğunu beyan ve kabul ettiklerini, satılan ürünlerde sonradan ortaya çıkan larda dahil mevcut tüm ayıplardan, ürün malikinden veya satıştan önce kaynaklanan diğer nedenlerle üçüncü kişilerce ürüne el konulmasından doğrudan satıcı üyenin sorumlu olduğunu kararlaştırdıkları anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve alınan bilirkişi heyeti raporuna göre yapılan değerlendirmede;
Taraflar arasındaki sözleşmeye binaen internet üzerinden yapılan açık artırmada davacı tarafça, dava dışı şirkete ait 4 adet aracın satın alındığı, bedellerinin 287.748,00 TL olarak davalı tarafa ödendiği, davalı tarafın da dava dışı satıcı şirkete 283.000,00 TL ödediği, ancak davacı tarafça satın alınan araçların dava dışı satıcı firmanın iflası ve araçlar üzerindeki takyidatlar nedeni davacı yana devir ve teslimlerinin gerçekleşmediği;
Taraflara ait ticari defterlerin usulüne uygun olarak düzenlenmiş olduğu;
Dava ve icra takip konusu araç satım bedellerinin hem davacı hem de davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu;
Davalı şirketin bilirkişilerce incelen 2018 yılı ticari defter kayıtlarına göre, icra takip tarihi itibarı ile davacı yana 287.748,00 TL borcunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava konusu uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeye binaen davacı tarafça satın alınan ancak davacıya devri-teslimi gerçekleşmeyen araçlara davcı tarafça ödenen bedellerin davacıya geri iadesinden davalı tarafın sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Bu nedenle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.
Taraflar arasındaki akdedilen sözleşmeye göre davalı ..., şirketler arasındaki araç alım satım hizmetlerine aracılık etmek ve gerçekleştirilen satış işlemlerinden komisyon almak faaliyetlerini yürütmektedir. Sözleşmenin 4.2 maddesine göre davalı ... araç üzerindeki takyidatların giderilmesi için satıcı üyeye bildirim yapmakla yükümlü tutulmuştur. Fakat davalı şirket tarafından bu bildirimin yapıldığını gösterir herhangi bir belge, delil dosyaya sunulmamıştır. Davalı basiretli bir tacir gibi davranarak sözleşmeye aracılık ettiği araç satış bedellerini göndermeden önce yapmakla yükümlü olduğu bildirimi yapması gerekirdi. Ancak bu bildirimi yapmamış, sözleşmeye aykırı davranmıştır.
Yine sözleşmenin " Bedellerin ... Tarafından Satıcıya Ödenmesi" başlıklı 4.5 maddesine göre, satış bedelinin , sözleşme gereği ürünün tüm anahtarları ve belgelerinin tamamlanmış olması ve ...'ya veya trafik müşavirliğine teslim edilmiş olması ve devir işlemine engel olabilecek her türlü takyidatın kaldırılmış olması şartıyla ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacı tarafça, satın alınan 4 adet araç bedeline ilişkin olarak 287.748,00 TL bedelin davalı tarafa ödendiği, davalı tarafın da dava dışı satıcı şirkete 283.000,00 TL ödediği bilirkişilerce incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre sabittir. Davalı ... işbu ödemeleri yapmadan önce araçlar üzerindeki takyidatların kaldırılmış olup olmadığını kontrol etmekle yükümlüdür. Ancak davalı taraf bu yükümlülüğünü de gereği gibi yerine getirmeyerek ve dava dışı satıcı firmaya ödemeyi yapmış ve yine sözleşmeye aykırı davranmıştır.
Davacı alıcı satış bedelini ödemesine rağmen dava dışı firmanın iflası ve araçlar üzerindeki takyidatlar nedeniyle araçları devir ve teslim alamamıştır. Davalı taraf sözleşme yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmiş olsaydı ya takyidatlar kaldırılarak davacı yana devir ve teslim gerçekleşecek yada satışın iptali ile dava dışı firmaya araç bedelleri ödemeyecek ve davacı yanın zarara uğramasına sebep olmayacaktı.
Tüm bu nedenler ile davalı yan her ne kadar direkt olarak alım ve satım ilişkisinin tarafı olmayıp aracılık faaliyeti yürütse de taraflar arasındaki sözleşme kapsamına göre yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirmediğinden davacı yanın ödediği araç bedellerinin davacı yana geri iadesinden sorumlu bulunduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmış, davalı savunmalarına itibar edilmemiştir.
İcra takip tarihi itibarı ile davacı taraf ödemeleri, tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre davacı yanın davalı taraftan 287.748,00 TL alacaklı olduğu, davacı yanın icra takip tarihine kadar işlemiş faiz talebi olmadığı, tarafların tacir olması sebebiyle takip tarihinden itibaren ticari avans faizi talebinin yerinde olduğu, davalı tarafın icra ödeme emrine vaki itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmakla; Davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının 287.748,00 TL asıl alacak yönünden iptaline, takibin 287.748,00 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19.50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına ve ayrıca davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi bulunmakla, alacağın likit alacak olması, davalı borçlunun itirazında haksız bulunması nedeniyle hükmolunan alacağın %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
DAVANIN KABULÜ İLE
1-Davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının 287.748,00 TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin 287.748,00 TL asıl alacak ve bu alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19.50 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
2-Hükmolunan 287.748,00 TL alacağın %20 sine tekabül eden 57.549,60 TL icra inkar tazminatının davalı taraftan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 19.656,06 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 4.914,02 TL' nin mahsubu ile bakiye 14.742,04 TL' nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak karşılanan 4.914,02 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 35,90 TL başvurma harcı parası, 83,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 1.600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 1.718,90 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 28.592,36 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-HMK 120 maddesi uyarınca davacı yanca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; tarafların yüzüne karşı mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde sunulacak dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/07/2020
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .