T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/934 Esas
KARAR NO: 2019/363
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/07/2013
KARAR TARİHİ: 30/04/2019
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan itirazın iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
AÇILAN DAVA VE İDDİA:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Davacı şirketin yur içinde ...pet markası ve logosu altında akaryakıt ürünlerinin satış ve dağıtımını sözleşmeli bayileri ile geniş çapta yaptığını, davalı şirketin... pafta, 1 ada 528, 529 ve 530 parsel numaralarında kayıtlı taşınmazlar üzerinde kurulu bulunan akaryakıt satış ve servis istasyonunun davacı şirketin markası altında işleticiliğini davalı ile imzaladığı 11/03/2010 tarihli bayilik sözleşmesi ile davalı şirkete verdiğini, davalı şirketin sözleşme gereğince bir süre sözleşme konusu istasyonu işlettiğini, davacıdan akaryakıt ve madeni yağ ürünleri satın aldığını, davalı şirketin davacıdan satın aldığı ürünlerin bedellerini ödememesi ve cari hesabında kayıtlı diğer işlemlerden dolayı davacı şirkete olan borcunu ödemesi konusunda... Noterliği'nin 19/06/2012 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle uyarılmış olmasına rağmen, borcunu ödemediğini, davacıya olan borcunun devam ettiğini, davalı şirketin cari hesabında kayıtlı bulunan söz konusu borcun tahsili için davalının borçlarının teminatı olmak üzere ... pafta 218 ada 9 parsel numarasında ... adına kayıtlı taşınmaz üzerinde davacı şirket lehine tesis edilmiş olan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi açıldığını, davalı şirketin takipte istenilen borca asıl alacağın 38.762,00-TL si, işlemiş faizin de 44.616,00-TL si yönünden kısmi itirazda bulunarak bu miktar alacak bakımından takibi durdurduğunu, davalının borca ve takibe itirazının haksız olduğunu, bu nedenlerle, davalının İstanbul ...İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasında icra takibine yönelik kısmi itirazların iptaline ve takibin devamına, davalının alacağın % 20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, bilcümle yargılama gideri ile avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA VE KARŞI TALEPLER:
Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu 16/08/2012 tarihli itiraz dilekçesi özetle; Söz konusu icra takibinde 160.162,00-TL lik ana para kısmının 38.762,00-TL lik kısmına itiraz ettiğini ve bu itiraz edilen 38.762,00-TL lik kısım yönünden takibin durdurulmasını talep ettiğini, faizin 44.616,00-TL lik kısmına kısmi itiraz ettiğini, itiraz edilen kısmi itirazlar yönünden ana para ve işlemiş faiz kısımlarında itiraz edilen yönler yönünden takibin durdurulmasını, söz konusu borca ilişkin daha öncede itirazlarını içerir ihtarnameyi alacaklı tarafa gönderdiğini, sonuç olarak ana para yönünden 38.762,00-TL ve işlemiş faiz yönünden 44.616,00-TL lik kısmi itirazların sunulması nedeniyle u yönler yönünden takibin durdurulmasına gider itiraz edilmeyen kısımlar yönünden takibin devamını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, MAHKEMECE VARILAN NİTELENDİRME VE SONUÇ:
Talep, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 11/03/2010 tarihli Bayilik Sözleşmesi akdedildiği ve akdi ilişki kapsamında bir kısım mal bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün... esas sayılı takip dosyası ile başlattığı ilamsız takipte ipotek dayanak gösterilerek 160.162,00 TL asıl alacak ve 68.896,02 TL işlemiş faiz ve 2.250,00 TL karşılıksız çek tazminatı olmak üzere toplam 231.308,02 TL alacağın tahsilinin talep edildiği, davalı borçlunun süresinde yaptığı, 16/08/2012 tarihli kısmi borca itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkememizce ... Esas-Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda; "Takip dayanağı ipoteğin Afyon Karahisar Başmakçı Merkez Mahallesinde kain 218 ada, 9 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davacı lehine 250.000,00 TL bedelle tesis edildiği anlaşılmaktadır. Tarafların incelenen ticari defter ve dayanak kayıtları kapsamına göre; ibraz olunan davalı defterlerinde davacı şirkete ait mal alım satımı, ödeme yada tahsilata dair bir kaydın bulunmadığı, davacı tarafın incelenen ve usulüne uygun tutulan bu itibarla sahibi lehine delil vasfına haiz bulunan, ticari defterlerinde yapılan kayıtlar sonucunda, davalı şirketin takip tarihi itibariyle 160.133,78 TL alacaklı olduğu, davalının davacıya her biri 22.500,00 TL'lik 6 adet çek verdiği ve söz konusu çeklerin karşılıksız çıktığı, çeklere ilişkin olarak 2 adet çekin ve 4 adet çek ile hesap bakiyesinin ayrı takiplere konu edildiği, davamıza dayanak takipte de tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla tüm hesabın takip konusu yapıldığı, 6 adet çek bedeli toplamı olan 135.000,00 TL dışındaki 25.133,78 TL'lik kısmın hesap bakiyesini oluşturduğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafça da 160.162,00 TL'lik asıl alacak miktarının 38.762 TL'lik kısmına ve faizin de 44.616,00 TL'lik kısmına itiraz edilmiş olup, bu kısma itiraza ilişkin bir sebep ortaya konulmadığı gibi davacı tarafça sunulan 31/12/2010, 2 adet 25/01/2011, ve 26/03/2011 tarihli faturalar kapsamında 25.173,82 TL alacaklı durumda olduğu anlaşılmaktadır. İpotek akit tablosunda faiz oranı taraflarca %5 olarak kararlaştırılmış olup, bu oran üzerinden ve 16/12/2010 tarihinden itibaren 03/08/2012 takip tarihine kadar 596 gün için işlemiş faiz miktarının 1.862,50 TL, 30/12/2010 tarihinden itibaren takip tarihine kadar 582 gün karşılığı 1.818,75 TL 19/01/2011 tarihinden itibaren takip tarihine kadar 562 gün karşılığı 1.756,25 TL, 02/02/2011 tarihinden takip tarihine kadar 548 gün karşılığı 1.712,50 TL, 17/02/2011 tarihinden itibaren takip tarihine kadar 533 gün karşılığı 1.665,63 TL, 02/03/2011 tarihinden takip tarihine kadar 520 gün karşılığı 1.625,00 TL ve 26/07/2012 tarihinden takip tarihine kadar 8 gün karşılığı 25 TL olmak üzere toplam işlemiş faiz miktarının 8.709,13 TL olması gerektiği, sonucuna varılarak ve davalının kısmi itirazının kısmen iptali ile ve ayrıca alacağın likit ve haksız olması karşısında ve takip tarihi de dikkate alınarak, %20 oranında icra inkar tazminatı tayinine " şeklindeki gerekçeyle davanın kısmen kabulüne ilişkin kurulan hükmün davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 25/06/2018 tarih ve 2016/18510 Esas, 2018/3532 Karar sayılı bozma ilamı ile; "Davacı vekili, davacı ile davalı arasında 11/03/2010 tarihli bir bayilik sözleşmesinin akdedildiğini, iş bu bu sözleşme ile müvekkili şirket markası altında davalıya akaryakıt satış ve servis istasyonunun işleticiliğinin verildiğini, sözleşme gereğince davalının, müvekkilinden akaryakıt ve madeni yağ ürünleri satın aldığını, ancak alınan ürün bedellerinin müvekkiline ödenmediğini, ödenmeyen bu bedeller ve cari hesabında kayıtlı diğer işlemlerden dolayı borcun ödenmesi konusunda davalıya ihtarname gönderildiğini, ancak davalının borcunu ödemediğini, söz konusu borcun tahsili için davalı tarafından teminat olarak müvekkili lehine tesis edilmiş olan ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını ancak davalının kısmi itirazları nedeniyle takibin durduğunu, davalının kısmi itirazlarının ve faizin bir kısmına yönelik itirazlarının haksız olduğunu belirterek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, yapılan yargılamaya ve toplanan delillere göre; davalı defterlerinde davacı şirkete ait mal alım satımı, ödeme ya da tahsilata dair bir kaydın bulunmadığı, davacı tarafın ticari defterlerinde yapılan kayıtlar sonucunda, davalı şirketin takip tarihi itibariyle 160.133,78 TL alacaklı olduğu, ipotek akit tablosunda faiz oranının taraflarca %5 olarak kararlaştırılmış olduğu, resen hesaplanan toplam işlemiş faiz miktarının 8.709,13 TL olduğu, davalının kısmi itirazının kısmen iptali gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı, davalı şirkete sattığı ürün bedellerinden doğan 160.162 TL asıl alacak ve 68.946 TL işlemiş faiz, 2250 TL çek tazminatı alacağı bulunduğunu ileri sürerek icra takibi başlatmıştır. Davalı borçlu anapara alacağının 38.762 TL'si ile işlemiş faizin 44.616 TL'sine itiraz ederek kısmi itirazda bulunmuştur. Taraflar arasındaki alacak miktarının ve bu alacağa uygulanacak faiz oranının belirlenmesi yönünden rapor alınmış rapora davacı vekili kısmi itirazda bulunmuştur. Mahkemece hükmün gerekçesinde konunun teknik bir inceleme gerektirmesine rağmen resen hesaplama yoluna gidilmiş ve daha sonra bu hesaplamaya bağlı olarak hüküm oluşturulmuştur. Yapılan işlem HMK'ya aykırı olup rapor kabul edilmemiş ve itiraz yerinde görülmüş ise yeniden rapor alınarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA" karar verilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmuştur.
Uyulan bozma ilamının gerekçesi de değerlendirilmek suretiyle dosyada ek bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, alınan 01/02/2019 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; "Sayın mahkemece % 5 faiz oranının dikkate alınması durumunda davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 160.162,00-TL asıl alacak ile 10.325,18-TL işlemiş faiz ve 2.250,00-TL çek tazminatı bedeli olmak üzere toplam 172.737,18-TL alacaklı olduğu, sayın mahkemece % 24 faiz oranın dikkate alınması durumumda ise davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 16.162,00-TL asıl alacak ile 49.560,85-TL işlemiş faiz ve 2.250,00-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 211.927,85-TL alacaklı olduğu" bildirilerek rapor sunulmuştur.
İddia, savunma, toplanan deliller, dosyada alınan bilirkişi raporları ve uyulan Yargıtay bozma ilamı gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde; Takip dayanağı Afyon Karahisar Başmakçı Merkez Mahallesinde kain 218 ada, 9 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davacı lehine 250.000,00 TL bedelle tesis edilen ipoteğe ilişkin İpotek Belgesinin 2. Sayfasının 6. Maddesinde "işbu ipotekle temin edilen borçlar hakkında mevzuatın tecviz ettiği en yüksek banka ticari kredi faizinin tahakkuk ettirilmesini, bu ipotek sözleşmesine konu borcun ödenmesinde temerrüde düştükleri takdirde, en yüksek banka ticari kredi faizinin %50 fazlası oranında temerrüt faizinin de borca ilavesini kabul ve taahhüt ettikleri" şeklindeki düzenleme dikkate alınarak takip tarihi itibariyle TCMB'nin en yüksek banka ticari kredi faizi oranlamasının %16,25 olduğu, bu tutarın %50'sinin ise %8,13 olduğu, ipotek belgesinin 6. Maddesine göre davacının davalıdan %24,38 oranında faiz talebinde bulunabileceği, bu kapsamda takipte talep edilen %24 oranındaki faiz oranının yerinde olduğu, davacının takip tarihi itibariyle 160.162,00-TL asıl alacak, 49.560,85-TL işlemiş faiz ve 2.250,00-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 211.927,85-TL alacaklı olduğu kabul edilerek davalının takipte kabul ettiği alacak miktarı da dikkate alınarak yapılan hesaplama doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Diğer yandan alacağın likit ve itirazın haksız olması karşısında davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatı tayinin de içerir şekilde aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-Davalı yanın İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki kısmi itirazının 38.762,00-TL asıl alacak ve takip tarihine kadar işlemiş 25.280,83-TL faiz alacağı yönüyle İPTALİNE, takibin itiraza uğramayan 121.400,00-TL asıl alacak, 24.280,02-TL işlemiş faiz ve 2.250,00-TL çek tazminatı ile birlikte toplam 211.927,85-TL üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %24 oranında temerrüt faizi yürütülmesi suretiyle kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin yerinde görülmeyen istemin REDDİNE,
2-Kabul edilen toplam 64.042,83-TL alacağın %20'si nispetinde hesap ve takdir olunan 12.808,56-TL İcra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 5.695,55-TL nisbi ilam harcından peşin alınan 1.007,01-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4.688,54-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacının ilk dava açılırken peşin olarak yatırdığı 1.007,01-TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı ilk masraf 34,55-TL, bilirkişi ücreti 2.100,00-TL, posta gideri 266,60-TL, keşif araç ücreti 150,00-TL olmak üzere toplam 2.551,15-TL'nin red ve kabul oranına göre 1.954,54-TL 'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 7.394.71-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacının HMK 120 madde gereğince yatırdığı gider avansından kalan miktarın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair; Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
Hakim ...