T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/29 Esas
KARAR NO: 2019/592
DAVA: Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 15/01/2019
KARAR TARİHİ: 19/07/2019
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan; "Hakem Kararının İptali" davasının yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Valiliği Hal Hekem Heyeti Başkanlığı'nın 02.01.2019 tarih ... Karar no'lu kararı ile; (... Cezalı Hal Rüsumuna konu mallar için bildirimin mal yola çıkmadan yapıldığı ancak malın üretildiği/girdiği gümrük kapısının bulunduğu yer bilgisinin Bursa yerine sehven İstanbul olarak yazıldığı ve mal yola çıkmadan bildirim yapıldığı görüldüğünden Cezalı Hal Rüsumuna konu talebin kabulüne, cezalı Hal Rüsumuna ait cezaların İPTALİNE...) karar verdiğini, müvekkili belediyenin zabıta ekiplerince Toptancı Hal dışında yapılan denetimde davalı ... Şti'.'nin Hal Kayıt Sistemine bildirimde bulunmadan toptan mal alıp sattığı tesbit edilerek 09.10.2018 tarih ve 8157 no'lu ve 8158 no'lu toplam 6.250,00TL Cezalı Hal Rüsumu Tutanağı tanzim edildiğini, ancak ... Valiliği İl Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın anılan 02.01.2019 gün ve 2019-03 sayılı Kararı ile cezalı hal rüsumunun iptaline, yetki ve görev aşımı suretiyle usul ve yasaya aykırı olarak karar verdiğini beyanla Hal hakem Heyeti Kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf, usulüne uygun tebliği rağmen süresinde bir cevap sunmamıştır.
Dava; ... Valiliği İl Hal Hakem Heyeti Kararının iptali davasıdır.
5957 sayılı Sebze ve Meyveler İle Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un Amaç ve Kapsam başlıklı 1. maddesinde; Bu Kanunun amacı, sebze ve meyveler ile arz ve talep derinliğine göre belirlenecek diğer malların ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda güvenilirliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını, malların etkin şekilde tedarikini, dağıtımını ve satışını, üretici ve tüketicilerin hak ve menfaatlerinin korunmasını, meslek mensuplarının faaliyetlerinin düzenlenmesini, toptancı halleri ile pazar yerlerinin çağdaş bir sisteme kavuşturulmasını ve işletilmesini sağlamaktır hükmüne yer verilmiş ve tanımlar başlıklı 2. maddesi (ç) bendinde Hal Hakem Heyetinin; Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il veya ilçe merkezlerinde oluşturulan heyetleri ifade edeceği hüküm altına alınmıştır.
Hal Hakem Heyeti ve Toptancı Hal Konseyi başlıklı 10. maddenin 5.fıkrasında da; Değeri "67.617,79 TL"nin ( parasal sınır, 22.12.2016 tarih ve 29926 sayılı R.G.'de yayımlanan Tebliğin 1. maddesi hükmü gereğince, 1.1.2017 tarihinden itibaren) altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmündedir. Bu kararlar 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirilir. Taraflar, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir. Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği karar kesindir hükmünü içermektedir.
Davacı tarafça, davalıya kesilen idari para cezasının Hal Kayıt Sistemine bildirmeden toptan mal alıp sattığına dayalı olduğu ve malın künyesinde belirtilen diğer hususlara ilişkin Hal Kayıt Sistemine gerçeğe aykırı beyanda bulunma gerekçesiyle cezalı hal rüsumu uygulandığı anlaşılmaktadır. İlgili yönetmeliğin 42. Maddesine künyenin tarifinin yapıldığı, buna göre de '' bildirim yapıldıktan sonra , sistem tarafından bu işleme bir künye oluşturulur. Künye, malın üretim yerini, cinsini, miktarını, hangi üretici/işletmeye ait olduğunu, varsa sertifika bilgilerini ve Bakanlıkça uygun görülen diğer hususları içerir'' yönetmeliğin aynı maddesinin 3.fıkrasında '' toptan veya perakende mal satışında, malların üzerinde veya kap yada ambalajlarının herkes tarafından kolaylıkla görülebilecek bir yerinde bu madde de belirtilen künyenin bulundurulması zorunludur. '' şeklinde hüküm bulunduğu ve davacı ... zabıtası tarafından, yapılan kontrollerde, Hal Kayıt Sistemine bildirmeden davalının toptan mal alıp sattığı, 02/04/2018 tarihli Cezalı Hal Rüsun Tutanağı ile tespit edildiği ve denetimin nakliye esnasında yapıldığı anlaşılmaktadır. 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 07/07/2012 tarih 28346 sayılı Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, yönetmeliğin 4.maddesinin 3. Fıkrasında İl Hakem Heyetlerinin yetki alanı il sınırları, ilçe hakem heyetinin yetki alanı da ilçe sınırları olarak gösterilmiştir. Yine 5. maddesinin 2. Fıkrasında açıkça '' kanunun 14. maddesinde ön görülen idari para cezası dışındaki tüm uyuşmazlıkların Hakem Heyetinin görev ve yetkisi kapsamında olduğu '' belirtilmiş olup, 5957 sayılı yasanın 14. Maddesinde yasaya aykırı eylemler için çeşitli idari para cezaları ön görülmüş ve kanunun 5. Maddesinin 11. Fıkrasına aykırı hareket edenler hakkında 15. Maddenin 2.fıkrası ile 13. Maddenin 1. Fıkrasının b bendi hükmüne aykırı hareket edenler hakkında uygulanacak cezalara ilişkin itirazların çözüm yerinin Hal Hakem Heyeti olmadığı düzenlenmiş bulunmaktadır. Keza Yönetmeliğin (Cezalı Hal Rüsumu) başlıklı 47.maddesinde de bu hususu yer verilmiş olup, idari eylem ve işlemlerin iptali ve kişilerin bundan doğan zararları nedeniyle açılacak iptal ve tam yargı davaları idari yargının görev alanında bulunmaktadır. Bu nitelikteki cezaya karşı itirazın Hal Hakem Heyetine değil koşulları var ise ilgili idari yargı merciinde açılacak dava ile ileri sürülmesinin mümkün olduğu, bu nedenle de ... İl Hal Hakem Heyetinin yer yönünden yetki ve görev alınına girmeyen bir konuda, davacı belediyenin davalıya kesmiş olduğu Cezalı Hal Rüsumu Tutanakları ile kesilen ve yukarda belirtilen cezaların iptaline ilişkin kararın iptaline karar vermek gerekmiş ve davaya konu değerin 5957 sayılı Yasanın 10/5.maddesi son cümlesi uyarınca kesin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR : Gerekçede açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; 5957 sayılı yasanın 10.maddesi gereğince İstanbul Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 02/01/2019 tarihli 2019/03 sayılı kararının İPTALİNE,
Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2.725,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı parası, 36,50 TL davetiye ve müzekkere posta masrafı olmak üzere toplam; 80,90 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
HMK 120 maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgililerine iadesine,
Dair, 5957 sayılı Kanunun 10vd maddeleri uyarınca kesin olmak üzere ve dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...