T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/409 Esas
KARAR NO:2021/503
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:26/06/2019
KARAR TARİHİ:29/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ...A.Ş. ile Müvekkili arasında imzalanmış sözleşme uyarınca depolama, belge yönetimi ve diğer ilgili hizmetler ... ... tarafından ifa edilmekte olup Müvekkiline ait belgelerinin bir kısmı ... ... nezdindeki ... Mah. ... Sok. No:16 .../... adresinde ... adlı depolama tesisinde depolandığını,11.06.2019 tarihinde ... ...'ın ... adlı depolama tesisinde meydana gelen yangın neticesinde Müvekkiline ait 5 (FİRMA: ... kod) ve 12 (FİRMA: ... kod) adet olmak üzere toplam 17 adet kutuda bulunan belgelerin zayi olduğunu, bu hususun ... ... tarafından gönderilen 12.06.2019 tarihli e-posta ile Müvekkiline bildirildiği 13.06.2019; 14.06.2019 ve 19.06.2019 tarihlerinde ayrıntılı birer e-posta (EK-2) gönderildiği, Ancak, ... ... firmasından gelen ve müvekkili nezdinde tutulan listeye göre yanan depoda ... kodu ile 16 adet numaralı 1 adet numarasız kutu bulunduğunu, ..., ..., ..., ... barkotlu kutuların Yangın Raporunda yer almadığını, bu durumda Yangın Raporu ile Müvekkili nezdinde tutulan liste arasında içerik olarak fark oluştuğundan bilirkişi marifetiyle yerinde tespit yapılmasını talep ettiklerini,
14.06.2019 ve 19.06.2019 tarihli gelen e-postalarda (FİRMA: ... kod) yer alan; ..., ..., ..., ..., ..., . .., ..., ..., B97025, ... ..., ... barkod numaralı ve zayi olan 12 adet kutunun içerisindeki klasörlerde ... Sözleşmeleri ile birlikte; (i) tescil talep yazısı, (ii) tescil yazısı, (iii) kiralayanın ... yapma yetkisini gösteren hukuki görüş, (iv) Kiralama evrakları ve var ise (v) Tadil sözleşmeleri ve talep ile derç yazıları (“Ekler”) yer aldığını, ilgili Sözleşmelerin tarih ve numara bilgilerinin aşağıdaki gibi olduğunu,
1)09.09.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
2)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
3)10.02.2012 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
4)04.03.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
5)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
6)13.05.2009 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
7)04.03.2009 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
8)05.01.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
9)07.03.2006 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
10)24.03.2006 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
11)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
12)19.03.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
13)19.03.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
14)07.03.2006 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
15)24.03.2006 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
16)... numaralı klasörde yer alan ve ... tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
17)05.01.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
18)09.09.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
19)20.11.2009 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
20)24.04.2012 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
21)10.02.2012 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
22)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
23)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
24)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
25)19.03.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
26)27.04.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
27)20.11.2009 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
28)05.01.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
29)24.04.2012 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
30)... numaralı klasördeki ... Sözleşmeleri ve Ekleri
31)08.09.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
32)05.01.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
33)05.01.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
34)05.01.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
35)... numaralı klasörde yer alan ve ...'un tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
36)... numaralı klasörde yer alan ve ... ... tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
37)... numaralı klasörde yer alan hıfzedilmiş yazılar
38)14.10.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri,
39)14.10.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
40)24.03.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
41)05.12.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
42)12.08.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
43)06.05.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
44)06.05.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
45)13.05.2009 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
46)02.11.2007 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
47)13.08.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
48)02.11.2007 tarihli ve ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
49)08.11.2007 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
50)16.01.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
51)28.01.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
52)... numaralı klasörde yer alan ve ...'in tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
53)09.09.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
54)09.09.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
55)09.09.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
56)09.09.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
57)26.12.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
58)12.01.2010 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
59)13.05.2009 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
60)14.05.2013 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
İşbu listenin Müvekkili nezdinde bulunan liste olup ... ... tarafından yangın sonrası Müvekkili ile paylaşılan listede, ..., ..., ..., ... barkod numaralı kutularda yer alan ve Müvekkilinin tuttuğu listede görünen 8 belgenin bulunmadığının tespit edildiği,
Bu dosyaların listesi aşağıdaki gibi olduğunu,
1)14.10.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
2)14.10.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
3)02.11.2007 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
4)08.11.2007 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
5)16.01.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
6)28.01.2008 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
7)26.12.2011 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
8)14.05.2013 tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
İlgili dosyaların yangında zarar gören depoda bulunup bulunmadığı hususu ... ... tarafından teyit edilmemiş olup zayi olma ihtimalleri bulunduğunu, 13.06.2019 ve 19.06.2019 tarihli gelen e-postalarda (FİRMA: ... kod) yer alan zayi olan 5 adet kutu içerisindeki 33 adet klasörde “...”; “... İktisadi işletmesi”; “..., ... (...-Birlik) ve ... İktisadi İşletmelerine ait muhasebe ve banka evrakları yer almakta olup aşağıda detay listesi yer aldığını,
1)... numaralı kutuda;
a.... Ocak 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
b.... Şubat 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
c.... Mart 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
d.... Nisan 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
e.... Mayıs 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
f.... Haziran2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
2)... numaralı kutuda;
a.... Temmuz 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
b.... Ağustos2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
c.... Eylül 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
d.... Ekim 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
e.... Kasım 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
f.... Aralık 2014 Muhasebe Fişleri+Tedarikçi faturaları
3)A671062 numaralı kutuda;
a.... İktisadi İşletmesi 2013 Muhasebe Mahsup Dosyası-1
b.... İktisadi İşletmesi 2013 Muhasebe Mahsup Dosyası-2
c.... İktisadi İşletmesi 2013 Banka Ekstre Dosyası
d.... ... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası-1
e.... ... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası-1
f.... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası-1
g.... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası-2
4)A671061 numaralı kutuda;
a.... Faktoring İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası
b....-Birlik 2014 Banka dosyası (Ocak, Şubat, Mart)
c....-Birlik 2014 Banka dosyası (Nisan)
d....-Birlik 2014 Banka dosyası (Mayıs)
e....-Birlik 2014 Banka dosyası(Eylül, Ekim)
f.Döviz Kurları 2014
g....-Birlik Muhasebe Deloitte giden evrak
5)A671060 numaralı kutuda;
a....-Birlik Banka 2014 (Haziran)
b....-Birlik 2014 Banka (Temmuz)
c....-Birlik 2014 Banka (Ağustos)
d....-Faktoring iktisadi işletmesi 2014 Banka Fişleri-1
e....-Faktoring İktisadi işletmesi 2014 Banka Talimatları
f....-... İşletmesi 2014 Banka Talimatları
g....-... İktisadi İşletmesi 2014 Banka Talimatları
... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Müdahale Şube Müdürlüğü tarafından hazırlanan 19.06.2019 tarihli “yangın raporu” (EK-4) ... ... tarafından Müvekkiline sadece müvekkili firmaya ait kutuların gösterildiği listeden ibaret ekleri ile birlikte iletildiğini, Yangın raporunun tamamına ulaşılması amacı ile ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı Müdahale Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmasını,
... ... nezdindeki ... Mah. ... Sok. No:16 .../... adresinde ... adlı depolama tesisinde bulunan 5+12=17 adet koli içerisinde yer alan 33+60 =93 adet klasör dosya11.06.2019 tarihinde gerçekleşen yangın neticesinde zayi olduğundan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) madde 82/7 uyarınca, tüm belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E :
Dava; Yangında zayi olan belgelerin zayi olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Davacı delilleri ve yangına ilişkin kayıtlar celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; "Davacı yangın sebebiyle yanan depoda ... adlı depolama tesisinde bulunan 5+12=17 adet koli içerisinde yer alan 33+60 =93 adet klasör dosya11.06.2019 tarihinde gerçekleşen yangın neticesinde zayi olduğundan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) madde 82/7 uyarınca, tüm belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Zayi belgesi talebinin değerlendirilmesi için yapılacak incelemenin kapsamı; Yangın Raporu başta olmak üzere dosya içerisindeki belgeler ile sınırlı olacaktır.
-Yangın Raporu: ... ...A.Ş. 19/06/2019 tarih ....619375 sayılı Yangın Raporunda özetle; “Olay yerine vardığımızda söz konuş adreste arşiv depolama hizmeti verilen çelik konstrüksiyon binanın yanar vaziyette olduğu, yangın güvenlik sistemlerinin mevcut olduğu görüldü. Söndürme çalışmaları esnasında kamera kayıt cihazı bulunduğu yerden alınıp firma yetkililerine teslim edilmiştir. ... Arşiv Hizmetleri deposunun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğu görülmüş olup, yangın güvenlik sistemlerinin çalışıp çalışmadığı hususu ile beraber kesin hasar tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur. İçeride bulunan malzemelerin demirbaş listesi depo yetkilileri tarafından tarafımıza beyan edilmiş olup Ek-1 olarak; Müşteri Kodu, Müşteri Unvanı, toplam kutu sayısı ve kutu barkod numaraları ise Ek-2 olarak eklenmiştir. Depo saha içerisinde bulunan jeneratörün yangından etkilenmediği görülmüş ise de kesin hasar tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur.” Şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Sözleşme İncelemesi : ... ...A.Ş. ile Davacı Şirket arasında imzalanmış sözleşme uyarınca depolama, belge yönetimi ve diğer ilgili hizmetler adı altında 15/08/2013 tarihinde sözleşme imzalandığı görülmüştür.
SAKLANMASI GEREKEN DEFTER & BELGELER
Vergi Usul Kanunu'nun defter ve vesikaları muhafaza başlıklı 253. maddesine göre, “Vergi Usul Yasası hükümlerine göre defter tutmak mecburiyetinde olanlar, tuttukları defterlerle Vergi Usul Kanunu'nun 227. maddesinden sonra başlayan kısımda belirtilen düzenledikleri vesikaları, ilgili bulundukları yılı takip eden takvim yılından başlayarak beş yıl, Türk Ticaret kanununa göre tutulan defterlerin ve düzenlenen belgelerin; düzenlenme veya tutulma tarihinden itibaren 10 yıllık süre ile muhafaza etmeye mecburdurlar.
TTK m.66 kapsamında ise;
1.Her tacir;
a.Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşıla bilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,
b.Alınan ticari mektupları,
c.Gönderilen ticari mektupların suretlerini,
d.64'üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
2.Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.
3.Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve belgeleri, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki,
a.Okunur hale getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtsünler;
b.Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hale getirilebiliyor olsun.
4.Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.
5.Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.
6.Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yıl sonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.
ZAYİ BELGESİ TALEBİ YÖNÜNDEN SOMUT TESPİTLER:
a- TTK m.82/7. maddesi uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtların yangın, su baskını veya başkaca bir afet nedeniyle ziyana uğraması halinde öğrenme tarihinden itibaren (15) gün içinde yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesi istenebilir. Huzurdaki davada yangın olayı 11.06.2019 tarihinde meydana geldiği yukarıda dökümleri bulunan bilgilerinin şirketin iradesi dışında ulaşılamaz hale geldiği, bu durumun, davacı tarafından 21.06.2019 tarihinde öğrenildiği, zayi belgesi davası 26.06.2019 tarihinde hak düşürücü süre geçmeden dava açılmıştır.
b- Davacının işyerinde 11.06.2019 tarihinde meydana gelen yangın olayı şüpheye ver vermeyecek şekilde, davacının istemi dışındaki gerçekleştiği sabittir. Şöyle ki; dava dosyasındaki itfaiye Yangın Raporu'nda yangın olayı yeri, zamanı, muhtemel verdiği zararlar, şirkete ait muhtelif evrakların hasar gördüğü net bir şekilde ortaya konmuştur.
c- Zayi olan evraklar yönünden yangın raporunda, söz konusu adreste arşiv depolama hizmeti verilen çelik konstrüksiyon binanın yanar vaziyette olduğu, deponun; deponun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğunun görüldüğü açıklanmıştır.
d- Zayi belgesi talep edilen ... Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyası ve sair bilgilerin VUK m.253 ve TTK m.66 kapsamında düzenlenmiş belgelerden oldukları tespit edilmiştir.
GENEL DEĞERLENDİRME: Davacının talebi şirketin ... ...'ın ... adlı depolama tesisinde tesisinde bulunan 5+12=17 adet koli içerisinde yer alan 33+60 =93 adet klasör dosya 11.06.2019 tarihinde gerçekleşen yangın neticesinde zayi olduğundan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) madde 82/7 uyarınca, tüm belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini istemine ilişkindir. TTK'nın 82/7. maddesine göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 (on beş) gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.
Saklanması gereken defterler hem tutulması zorunlu olan defterler hem de tacirin kendi seçimine göre tuttuğu ihtiyari defterlerdir. Gerçi bu hususta TTK 68/I ve IV'de bir açıklık yoktur. Ancak saklama yükümünün ticari defterlerin delil niteliğiyle olan bağlantısı dikkate alındığında, tacirin sadece mecburi defterleri değil, aynı zamanda ihtiyari defterleri de saklamakla yükümlü olduğunu kabul etmek gerekir. Nitekim doktrinde de tacirin hem zorunlu hem de ihtiyari defterleri saklaması zorunluluğuna işaret edilmektedir.
Saklanması zorunlu olan kağıtlardan kasıt, TTK 66/II'de öngörülen, tacirlerin işletmeleriyle ilgili işler dolayısıyla aldıkları mektup, yazı, telgraf, fatura, cetvel, senet gibi vesika ve kağıtlarla1 ödemelerini gösteren vesikalar2 ve yazdığı mektup, yazı ve telgraflarının kopyaları ve mukaveleleri, taahhüt ve kefalet ve sair teminat senetleri ve mahkeme ilamları gibi belgelerdir. Bu belgeler, muntazam bir tarzda ve dosya halinde saklanmalıdır (TTK 66/II)
Dikkat edilirse TTK 66/II'de sayılan belgeler, tacirin ticari işlemlerinin hazırlanmasına, inikadına, icrasına veya iptaline ilişkin belgelerdir. Bu belgeler, defterlerdeki kayıtların dayanağını teşkil edeceğinden (TTK 70/II, b. 6) ve ticari defterler ancak bunlarla birlikte delil olabileceğinden ve de gerektiğinde bu belgelerin kanıt olarak sunulması söz konusu olacağından (TTK 79-80), kanun koyucu bunların da defterler gibi saklanması zorunluluğunu öngörmüştür. Gerçekten de işletmenin hesaplarından tam olarak bir fikir sahibi olunabilmesi, ancak bu saklanması zorunlu belgelerin yardımıyla mümkündür.
Maddedeki “gibi” ibaresi, TTK 66/II'deki sayımın sınırlı olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla bu belgelere benzeyen, ancak kanunda ifade edilmeyen diğer belgelerin de tacir tarafından saklanması gerekir. Özellikle bir belgenin saklanması gerekip gerekmediği hususunda karar verirken, onun tacirin yaptığı ticari işlemlerle ilgili olup olmadığı esas alınmalıdır. Dolayısıyla ticari işlemlerin hazırlanmasına, inikadına, icrasına veya iptaline ilişkin olup da, ticari defterlerin anlaşılması ve düzenlenmesi için gerekli olan belgelerin, TTK 66/II'de sayılan belgelerden olmasa bile, yine de saklanması gerekir.
Davacı Şirket ile ... ...A.Ş. ile arasında imzalanmış sözleşme uyarınca depolama, belge yönetimi ve diğer ilgili hizmetleri için ... Mah. ... Sok. No:16 .../... adresinde ... adlı depolama tesisinde depolandığını, depoda çıkan yangın nedeni ile tüm belgelerin yandığı gerek dava dosyasına sunulan Yangın Raporu, gerek incelenen dosya kapsamında TTK ve VUK maddelerince 5 yıllık ve 10 yıllık saklanma süresine tabi, ... Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyası ve sair bilgilerin yanma nedeniyle yok olduğu sabit hale gelmiştir.
S O N U Ç ve KANAAT:
Dava dosyasındaki bilgi & belgelerin incelenmesi neticesinde hasımsız olarak TTK m.82 kapsamında ZAYİ BELGESİ istemli olarak açılan davada bilirkişiye verilen görev ile sınırlı olmak üzere,
a- TTK m.82/7. maddesi uyarınca; “...yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziya uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...” hükmü gereği davacının 11.06.2019 tarihinde meydana geldiği yukarıda dökümleri bulunan bilgilerinin şirketin iradesi dışında ulaşılamaz hale geldiği, bu durumun, davacı tarafından 21.06.2019 tarihinde öğrenildiği, zayi belgesi davası 26.06.2019 tarihinde hak düşürücü süre seçmeden davanın açılmış olduğu,
b- Gerek dava dosyasına sunulan Yangın Raporu, gerekse dosya kapsamında yapılan inceleme de TTK ve VUK maddelerince 5 yıllık ve TTK hükümlerine göre 10 yıllık saklanma süresine tabi, ... Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyalarının yanma nedeniyle yok olduğu,
c- Sayın Mahkemenin de zayi belgesi verilmesi yönünde hüküm kurması halinde, yangının gerçekleştiği 11.09.2019 tarihinde ... Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyalarının davacı şirketin iradesi dışında zayi olduğu, saklama mecburiyeti olan bu belgeleri için zayi belgesi istenebileceği,
Yapmış bulunduğum açıklamalar sonucunda, tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi 6100 sayılı HMK 'nın 266/c.2 hükmü uyarınca bilcümle hukuki takdir ve tavsif sadece sayın Mahkemeye ait olmak üzere, kanaatimi arz ederim." denilerek rapor oluşturulduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporunun değerlendirilmesinde;
Davacı, ... ...A.Ş. nin ... adlı depolama tesisinde bulunan davacı şirket nezdinde tutulan belgelerin 11.06.2019 tarihinde gerçekleşen yangın neticesinde zayi olduğundan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) madde 82/7 uyarınca, tüm belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Yangın Raporunun incelenmesinde: "... ...A.Ş. 19/06/2019 tarih ... sayılı Yangın Raporunda özetle; “Olay yerine vardığımızda söz konuş adreste arşiv depolama hizmeti verilen çelik konstrüksiyon binanın yanar vaziyette olduğu, yangın güvenlik sistemlerinin mevcut olduğu görüldü. Söndürme çalışmaları esnasında kamera kayıt cihazı bulunduğu yerden alınıp firma yetkililerine teslim edilmiştir. ... Arşiv Hizmetleri deposunun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğu görülmüş olup, yangın güvenlik sistemlerinin çalışıp çalışmadığı hususu ile beraber kesin hasar tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur. İçeride bulunan malzemelerin demirbaş listesi depo yetkilileri tarafından tarafımıza beyan edilmiş olup Ek-1 olarak; Müşteri Kodu, Müşteri Unvanı, toplam kutu sayısı ve kutu barkod numaraları ise Ek-2 olarak eklenmiştir. Depo saha içerisinde bulunan jeneratörün yangından etkilenmediği görülmüş ise de kesin hasar tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur.” Şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Sözleşmenin İncelemesinde : ... ...A.Ş. ile Davacı Şirket arasında imzalanmış sözleşme uyarınca depolama, belge yönetimi ve diğer ilgili hizmetler adı altında 15/08/2013 tarihinde sözleşme imzalandığı görülmüştür.
TTK m.82/7. maddesi uyarınca; “...yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziya uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...” hükmü gereği davacının 11.06.2019 tarihinde meydana geldiği yukarıda dökümleri bulunan belgelerin şirketin iradesi dışında ulaşılamaz hale geldiği, bu durumun, davacı tarafından 12.06.2019 tarihinde öğrenildiği, iş bu zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davanın 26.06.2019 tarihinde hak düşürücü süre seçmeden açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Gerek dava dosyasına sunulan Yangın Raporu, gerekse dosya kapsamında yapılan inceleme de TTK ve VUK maddelerince 5 yıllık ve TTK hükümlerine göre 10 yıllık saklanma süresine tabi, ... Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyalarının yanma nedeniyle yok olduğu anlaşılmıştır.
Alınan bilirkişi raporu, dosya kapsamına uygun olup, gerekçeli ve denetime elverişlidir.
Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, yangının gerçekleştiği 11.09.2019 tarihinde ... Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyalarının davacı şirketin iradesi dışında zayi olduğu, saklama mecburiyeti olan bu belgeler için zayi belgesi istenebileceği değerlendirilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-Davanın kabulü ile; dava konusu
"FİRMA - ...- ZAYİ BELGESİ; 5 KUTU İÇERİSİNDE 33 ADET KLASÖR DOSYA
1-A671064 numaralı kutuda;
... Ocak 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
b-... Şubat 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
... Mart 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
d-... Nisan 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
e-... Mayıs 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
f-... Haziran 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
2-... numaralı kutuda;
... Temmuz 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
b-... Ağustos 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
... Eylül 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
d-... Ekim 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
e-... Kasım 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
f-... Aralık 2014 Muhasebe Fişleri + Tedarikçi Kutuları
3-numaralı kutuda;
a-... İktisadi İşletmesi 2013 Muhasebe Mahsup Dosyası - 1
b-... İktisadi İşletmesi 2013 Muhasebe Mahsup Dosyası - 2
c-... İktisadi İşletmesi 2013 Banka Ekstre Dosyası
d-... ... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası -1
e-... ... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası -1
f-... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası-1
g-... İktisadi İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası-2
4-... numaralı kutuda;
... Faktoring İşletmesi 2014 Muhasebe Mahsup Dosyası
b-...- Birlik 2014 Banka Dosyası (Ocak, Şubat, Mart)
...- Birlik 2014 Banka Dosyası (Nisan)
d-...- Birlik 2014 Banka Dosyası (Mayıs)
e-...- Birlik 2014 Banka Dosyası (Eylül, Ekim)
f-Döviz Kurları 2014
g-...-Birlik Muhasebe Deloitte Giden Evrak
5-A671060 numaralı kutuda;
...- Birlik 2014 (Haziran)
b-...- Birlik 2014 Banka (Temmuz)
...- Birlik 2014 Banka (Ağustos)
d-... Faktoring Kiralama İktisadi İşletmesi 2014 Banka Fişleri -1
e-... Faktoring Kiralama İktisadi İşletmesi Banka Talimatları
f-... - ... İşletmesi 2014 Banka Talimatları
g-... ... İktisadi İşletmesi 2014 Banka Talimatları
FİRMA : ... - ZAYİ BELGE LİSTESİ; 12 KUTU İÇERİSİNDE 60 ADET KLASÖR DOSYA
1-09/09/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
2-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
3-10/02/2012 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
4-04/03/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
5-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
6-13/05/2009 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
7-04/03/2009 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
8-05/01/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
9-07/03/2006 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
10-24/03/2006 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
11-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
12-19/03/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
13-19/03/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
14-07/03/2006 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
15-24/03/2006 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
16-... numaralı klasörde yer alan ve ...'in tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
17-05/01/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
18-09/09/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
19-20/11/2009 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
20-24/04/2012 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
21-10/02/2012 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
22-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
23-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
24-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
25-19/03/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
26-27/04/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
27-20/11/2009 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
28-05/01/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
29-24/04/2012 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
30-... numaralı klasördeki ... Sözleşmesi ve Ekleri
31-08/09/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
32-05/01/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
33-05/01/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
34-05/01/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
35-... numaralı klasörde yer alan ve ...'un tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
36-... numaralı klasörde yer alan ve ... Üniversitesinin tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
37-... numaralı klasörde yer alan hıfzedilmiş yazılar
38-14/10/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
39-14/10/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
40-24/03/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
41-05/12/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
42-12/08/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
43-06/05/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
44-06/05/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
45-13/05/2009 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
46-02/11/2007 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
47-13/08/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
48-02/11/2007 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
49-08/11/2007 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
50-16/01/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
51-28/01/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
52-... numaralı klasörde yer alan ve ...'in tarafı bulunduğu ... Sözleşmesi ve Ekleri
53-09/09/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
54-09/09/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
55-09/09/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
56-09/09/2008 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
57-26/12/2011 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
58-12/01/2010 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
59-13/05/2009 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri
60-14/05/2013 Tarihli ... numaralı ... Sözleşmesi ve Ekleri" işbu belgelerin zayii olduğunun TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 44,40-TL'nin mahsubu ile eksik yatan 14,90-TL'nin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davanın mahiyeti gereği üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Sair hususların gerekçeli kararda belirtilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.29/06/2021
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır