T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/456 Esas
KARAR NO:2021/529 Karar
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/07/2019
KARAR TARİHİ:05/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 20.06.2012 tarihinde 1.700.000,00 TL 'lik ve 1.179.415,30 TL'lik iki adet kredi kullanıldığını, 28.05,2015 tarihinde müvekkili şirket kredilerini kapatmak istediğini, kredinin birinden kalan borcu 627,562,85,-TL olup, müvekkilden bu kredisini kapatmak için %2 oranında 12.551,26,- TL erkan kapama ücreti alındığını, yine aynı gün ikinci kredisini de kapatmak İstediğini, ikinci kredinin kalan borcu 854.971,64,-TL olup, müvekkilinden bu kredisini kapatmak için ise %10 oranında 81.425,87,-TL erken kapama ücreti alındığını, müvekkilinin bu ücretleri ödemek için 28.05.2015 tarihinde dolar bozdurmak zorunda kaldığını, davalı bankanın müvekkili şirketten haksız ve tutarsız bir şekilde erken kapama ücreti tahsil etmesi dolayısı ile müvekkilinin zararının büyüdüğünü, davalı bankanın Genel Kredi Taahhütnamesinde ki serbestçe belirlenebilir ibaresine dayanmasının kötüniyet olduğunu, müvekkilinin şirket ile davalı banka arasında yapılan kredi sözleşmesinde kredi kapama ücretinin oram belirlenmediğinden, davalı bankanın erken kapama ücreti tahsil etmesi haksız ve hukuka aykın olduğunu, konu ile ilgili 18.10.2017 tarihinde davalı bankaya başvurulduğunu, anılan başvuru dilekçesinde davalı bankanın kullanılan kredilere ilişkin bilgi ve belgelerin tarafımıza gönderilmesi, müvekkili şirketin kullandığı kredilere ilişkin haksız ve sebepsiz bir şekilde ödemek durumunda kaldığı bütün ücretlerin ödeme tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte müvekkil şirkete ödenmesi talep edildiğini, ancak davalı banka hiçbir şekilde ödeme yapmadığını, davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykın bir şekilde vurulduğunu, açıklanan nedenlerle, yapılacak yargılama sonunda davanın kabulü ile, müvekkili şirketin davalı bankadan kullanmış olduğu kredilere ilişkin davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykırı bir şekilde tahsil edilen kredi erken kapama ücretlerinin, davalı banka tarafından tahsil edildiği 28.05.2015 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte müvekkili şirkete iadesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı banka üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı cevap dilekçesinde özetle; Tahsil edilen Erken Kapama Komisyonunun Hukuka, Kanuna, Yargıtay Kararlarına ve Sözleşmeye uygun olduğunu, tacir olan müvekkili bankanın sözleşme gereği, erken ödeme komisyonu talep etme hakkı bulunduğunu, davacı tarafın kredi kapama tutarına herhangi bir itirazının bulunmadığım, borçlunun Genel Kredi Sözleşmesinde yer alan "Erken Ödeme Komisyonu" maddesi ile komisyon ödemeyi kabul ettiğini, müvekkili Banka tarafından alınan ödeme Komisyonunun diğer Bankalar tarafından alınana Erken Ödeme Komisyonları ile karşılaştırıldığında, hakkaniyet ilkesine uygun olduğunu, bankadan alınmış olan kredinin erken kapatılması durumunda bankanın maruz kaldığı Kâr Mahrumiyeti zararına uğratıldığını, 6102 sayılı TTK gereğince müvekkili Banka'mıı verdiği hizmet karşılığında ücret isteme hakkına sahip olduğunu, davacının kendi İhtiyarı İle İhtirazı kayıt koymaksızın ödeme yaptığını, davacının hem tacir olması hem de Borçlar Kanunu gereği ödemiş olduğu ve dava konuş ettiği tutarları isteyemeyeceği beyanları ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ile cevap dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, taksitli ticari kredi sözleşmesinin erken kapatılması nedeniyle erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilaf ise; davacı ile davalı banka arasında imzalanan taksitli ticari kredi sözleşmesi uyarınca kullanılan kredinin erken kapatılması nedeniyle davalı bankaca tahsil edilen erken kapama ücretinin iade koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve ayrıca taraf iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi amacıyla 16/11/2020 tarihli celsede verilen ara kararla, banka kayıtları da incelenmek suretiyle, bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmıştır.
Bankacılık ve hesap işlemleri konusunda uzman bilirkişi Mehmet Haznedar tarafından tanzim edilerek dosyaya sunulan kök raporun incelenmesinde özetle; "...Davalı alacaklı banka ile davacı kredi borçlusu ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında l5.11.2013 tarihli 3.750.000,00,-TL limitli Genel Kredi Sözlemesi İmzalanarak, sözleşme kapsamında 20.06,2012 tarihinde Eşit taksitli 1.700.000,00-TL ve Esnek taksitli 1.179.415,30-TL tutarlarında kredi kullandırıldığı, diğer Banka uygulamalarına ilişkin olarak, dosyaya sunulan ...'nın erken kapama komisyon oranını %5 olarak bildirildiği, diğer bankaların ise Erken kapamaya ilişkin bir oranın mevcut olmadığı, Ticari müşteriler ile imzalanan GKTS’lerde faiz serbestisi olduğu, O andaki piyasa şartlarına göre, Erken Kapama ücreti için belirli bir oran mevcut olmayıp ilgili tutar mevcut kredinin erken kapanan meblağının, erken kapandığı tarihe kadar tahakkuk etmiş faiz tutan ile kredinin erken kapandığı tarihte aynı türde, kalan vadeye yeni kredi kullandırılmış olsaydı yeni kredinin vade sonuna kadar işleyecek faiz tutan toplamının, mevcut kredinin kullandınm tarihinden vade sonuna kadar işleyecek faiz tutarından çıkan iması ile bulunacak tutara eşit olacak şekilde hesaplanmakta olduğunu beyan ettiklerini, Bankaların konuya ilişkin beyanları dikkate alındığında, uygulamaya ilişkin bir yeknesaklık olmadığı, ticari kredi ve sözleşme serbestisi argümanlarına dayanıldığının görüldüğü, taraflar arasında imzalan sözleşmede, erken kapamaya ilişkin bir komisyon oranı belirlenmediği, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2011/15653 E.-2012/7268 K. Sayılı ilamında belirtildiği üzere %2 komisyon oranının hakkaniyete uygun olacağı kanaatine varıldığı, Erken kapamaya konu olan her iki kredinin 20.06.2012 tarihinde kullandırıldığı, her iki kredinin de 28.05.2015 tarihinde kapatıldığının tespit edildiği ve sonuç olarak da davacının, 28.05.2015 tarihi itibariyle davalı bankadan 64.326,44,-TL fazladan alınan komisyon, bu komisyona tekabül eden 3,216,32,-TL Bsmv olmak üzere toplam 67,542,76,-TL iade edilmesi gereken alacağı bulunduğu" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
Davalı yanca bilirkişi kök raporuna yönelik itirazlar sonucu, mahkememizin 22/02/2021 tarihli celsesinde; "Dosyanın raporu düzenleyen bilirkişiye tevdi ile davalı yan itirazları da irdelenmek suretiyle ayrıntılı ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine" karar verildiği, bilirkişi tarafından iş bu kerre 21/05/2021 tarihli ek raporun tanzim edilerek mahkememize ibraz edildiği, ek raporun incelenmesinde özetle de; "Yargıtay içtihatlarına göre kök raporun 4. Sayfası 8. Maddesinde; “Bankalar arası genel teamüllere göre %2’lik bir komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınmasının hakkaniyete uygun olduğu” görüşüne yer verilmiş olup, hukuki değerlendirmenin mahkememizin takdirlerinde olduğu, emsal banka uygulamalarına ilişkin olarak kök raporun 4. sayfası 7. Maddesinde ... erken kapama komisyon oranı olarak %5 oranı bildirilmiş olduğu, mahkememizin takdirlerinde olmak üzere %5 oranının benimsenmesi halinde 28.05.2015 tarihi itibariyle davacı/kredi borçlusu, davalı bankadan 38.677,23,-TL fazladan alının komisyon, bu komisyona tekabül eden 2.137,43,-TL Bsmv olmak üzere toplam 40.611,14,-TL iade edilmesi gereken alacağı bulunduğu kanaatine varıldığı, sonuç olarak, yukarıdaki tespitler kapsamında, kök bilirkişi raporundan ayrılmayı gerektirecek bir durum olmadığı, konuya ilişkin değerlendirmenin mahkememizin takdirlerinde olduğu, davacının, 28.05.2015 tarihi itibariyle davalı bankadan 64.326,44,-TL fazladan alınan komisyon, bu komisyona tekabül eden 3,216,32,-TL Bsmv olmak üzere toplam 67.542,76,-TL iade edilmesi gereken alacağı bulunduğu, 28.05.2015 tarihinden borç ödenene kadar 67.542,76,-TL Matrah üzerinden değişen oranlarda T.C. Merkez Bankası Avans faizi talep edilebileceği" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Davacı vekili tarafından, 02/02/2021 tarihli Islah dilekçesi ile, dava değeri bilirkişi raporu doğrultusunda, 1.000,00-TL'den 67.542,76,-TL'ye arttırılmış, arttırılan miktar üzerinden de harç tamamlanmıştır.
Sonuç olarak, yapılan yargılama, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, taksitli ticari kredi sözleşmesinin erken kapatılması nedeniyle erken kapama komisyonu adı altında tahsil edilen haksız kesintinin iadesi istemine ilişkin olduğu, bu bağlamda tüm delillerin toplandığı, bilirkişi incelemesi yaptırılarak raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu, bilirkişi tarafından ikili bir ayrım yapılmak suretiyle; Yargıtay içtihatlarına göre;“Bankalar arası genel teamüllere göre %2’lik bir komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınmasının hakkaniyete uygun olduğu" şeklinde görüş bildirilerek, davacının davalı bankadan 64.326,44-TL fazladan alınan komisyon ve bu komisyona tekabül eden 3,216,32-TL Bsmv olmak üzere toplam 67.542,76-TL talep edebileceği ve ayrıca mahkememizce emsal banka uygulamalarına ilişkin olarak celp olunan kayıtlardan ... tarafından bildirilen erken kapama komisyon oranı olan %5 oranının benimsenmesi halinde de, davacının davalı bankadan 38.677,23-TL fazladan alının komisyon ve bu komisyona tekabül eden 2.137,43-TL Bsmv olmak üzere toplam 40.611,14-TL talep edebileceği şeklinde alternatifli hesaplama yapıldığı, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; tacir olan veya olmayan bir kimseye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacirin, münasip bir ücret isteyebileceği, davalı bankanın da tacir olduğu ve dava konusu kredinin de davalının ticari işletmesiyle ilgili işlemlerden olduğu, davalı tarafından kullandırılan krediler ve kredili mevduat hesabından kullandırılan krediler nedeniyle ücret istenebileceği, taraflar arasındaki kredi sözleşmesinde erken ödeme komisyon oranının açıkça belirtilmediği, mahkememizce sözleşme tarihi itibariyle bu tür kredilerin erken kapatılması halinde alınan komisyon ücretinin oranları konusunda emsal banka uygulamalarının (Bknz. Yargıtay 11. H.D. 23/10/2017 tarih ve 2017/3772 Esas ve 2017/5575 Karar ve Yargıtay 11.H.D. 10/04/2018 tarih ve 2016/10117 Esas ve 2018/2567 Karar sayılı kararları) araştırıldığı, bu kapsamda bilirkişiden rapor alındığı, alınan rapor sonucu az yukarıda izah edildiği üzere bilirkişi tarafından alternatifli hesaplama yapılarak rapor tanzim edildiği, bilirkişi tarafından her ne kadar Yargıtay içtihatlarına göre, bankalar arası genel teamüllere göre %2’lik bir komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınması gerektiği ve bunun sonucu da davacının davalı bankadan toplam 67.542,76-TL talep edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiş ve davacı yanca da bu miktar üzerinden dava ıslah edilmiş ise de; yine az yukarıda izah edildiği üzere, bu tür davalarda kredilerin erken kapatılması halinde, alınan komisyon ücretinin oranları konusunda emsal banka uygulamalarının araştırılması gerektiğinin Yargıtay içtihatları ile açıkça hüküm altına alındığı anlaşıldığından, bilirkişinin %2’lik komisyonun erken ödeme komisyonu olarak alınması gerektiğine ilişkin görüşüne itibar edilmemiş ve yine bilirkişi tarafından hesaplanan ... tarafından bildirilen erken kapama komisyon oranı olan %5 orana ilişkin olarak tespit edilen 40.611,14-TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 40.611,14 TL fazladan tahsil olunan erken kapama ücretinin 28/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Alınması gereken 2.774,13 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40 TL nispi harç ile 1.136 38 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam: 1.180,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.593,35 TL harcın davalıdan alınıp, Hazineye GELİR YAZILMASINA,
-Davacı tarafından yatırılan peşin ve tamamlama harcı toplamı: 1.180,78 TL harç parasının davalıdan alınarak, davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden başvurma harcı 44,40 TL posta gideri, 120,00 TL, bilirkişi ücreti gideri 700,00 TL olmak üzere toplam: 864,40 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre yapılan hesaplamaya göre; 527,28 TL'nin davalıdan alınıp, davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 6.079,45 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin, davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 792,00 TL'sinin davalıdan, kalan 528,00 TL'sinin de davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-HMK 120. maddesi gereğince; varsa taraflarca yatırılan gider avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa İADESİNE,
8-HMK Yönetmeliğinin 58/1. Maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın ve hükmün taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekili ve davalı vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05.07.2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır