T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/519 Esas
KARAR NO:2022/40 Karar
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:30/07/2019
KARAR TARİHİ:31/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Arşivleme ve depolama hizmeti sağlayan ... Anonim Şirketi'nin ... Mahallesi, 1178 Sokak, No:16, .../... adresinde bulunan depolama tesisinde yangın çıktığı ve bu hususun ilgili firma tarafından dilekçe ekinde sunulan ve ekinde yangın raporu ile zayi olduğu belirtilen belgelerin tespit edildiği liste ekli olmak üzere 16 Temmuz 2019 tarihinde müvekkili şirkete bildiridiğini, İşbu dilekçe ve ekinde yer alan "Yangın Raporu" incelendiğinde ... Anonim Şirketi'nin depolama hizmeti verdiği ve müvekkili şirkete ait fatura ve belgelerin bulunduğu alanda yangın çıktığı ve bu itibarla müvekkili şirkete ait belgelerin zayi olduğunun tespit edildiği, ... Anonim Şirketi tarafından hazırlanan zayi tespitinin yapıldığı liste incelendiğinde müvekkili şirkete ait 2010- 2011- 2012- 2013 yıllarına ait tüm fatura ve fişler ile sair tüm belgelerin zayi olduğunun görüldüğünü, zayi olunan kayıtlara ilişkin ayrıntılı listenin depolama ve arşivleme hizmeti sağlayan ... Anonim Şirketi'nden celp edilmesini ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 82. maddesine dayalı olarak açılmış davacının zayii olduğunu ileri sürdüğü ticari kayıtlar yönünden zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 Sayılı TTK'nın 82/1. maddesinde her tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgeler sayılmış, anılan hükmün 7. fıkrasında bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
213 sayılı VUK. 13. maddesinin 4. bendine göre sahibinin iradesi dışındaki gelişen olaylar nedeni ile defter ve belgelerin elinden çıkmış kaybolmuş ve sel felaketi sonucu zayi olması mücbir sebep olarak tezahür etmektedir.
Davanın, 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşıldığından, esasa ilişkin yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı, ... A.Ş. nin ... 01 adlı depolama tesisinde bulunan davacı şirket nezdinde tutulan belgelerin 11.06.2019 tarihinde gerçekleşen yangın neticesinde zayi olduğundan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 82/7 uyarınca, tüm belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Yangın Raporunun incelenmesinde: "... A.Ş. 19/06/2019 tarih, ... sayılı Yangın Raporunda özetle; "Olay yerine vardığımızda söz konuş adreste arşiv depolama hizmeti verilen çelik konstrüksiyon binanın yanar vaziyette olduğu, yangın güvenlik sistemlerinin mevcut olduğu görüldü. Söndürme çalışmaları esnasında kamera kayıt cihazı bulunduğu yerden alınıp firma yetkililerine teslim edilmiştir. ... Hizmetleri deposunun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğu görülmüş olup, yangın güvenlik sistemlerinin çalışıp çalışmadığı hususu ile beraber kesin hasar tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur. İçeride bulunan malzemelerin demirbaş listesi depo yetkilileri tarafından tarafımıza beyan edilmiş olup Ek-1 olarak; Müşteri Kodu, Müşteri Unvanı, toplam kutu sayısı ve kutu barkod numaraları ise Ek-2 olarak eklenmiştir. Depo saha içerisinde bulunan jeneratörün yangından etkilenmediği görülmüş ise de kesin hasar tespitinin bilirkişi tarafından yapılması uygundur” şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Sözleşmenin İncelemesinde; ... A.Ş. ile Davacı Şirket arasında imzalanmış sözleşme uyarınca depolama, belge yönetimi ve diğer ilgili hizmetler adı altında sözleşme imzalandığı görülmüştür.
TTK m.82/7. maddesi uyarınca; “...yangın su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziya uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...” hükmü gereği davacının 11.06.2019 tarihinde meydana geldiği yukarıda dökümleri bulunan belgelerin şirketin iradesi dışında ulaşılamaz hale geldiği, bu durumun, davacı tarafından 12.06.2019 tarihinde öğrenildiği, iş bu zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin davanın 26.06.2019 tarihinde hak düşürücü süre seçmeden açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Gerek dava dosyasına sunulan Yangın Raporu, gerekse dosya kapsamında yapılan inceleme de TTK ve VUK maddelerince 5 yıllık ve TTK hükümlerine göre 10 yıllık saklanma süresine tabi, Finansal Kiralama Sözleşmeleri, Muhasebe Fişleri ve Tedarikçi faturaları, Banka Ekstreleri, Banka talimatları, Banka dosyası, Muhasebe Mahsup dosyalarının yanma nedeniyle yok olduğu anlaşılmış, zayi olduğu beyan edilen ve anlaşılan belgelerin çokluğu nedeniyle, davacı vekilinin 18/01/2022 tarihli beyan dilekçesi ekinde bildirilen belge ve kayıtların kararın eki sayılmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KABULÜ ile;
1-Davacı Progıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Aş'nin 11/06/2019 tarihinde meydana gelen yangın nedeniyle karar eki olarak oluşturulan listede belirtilen evrak ve kayıtların zayi olduğunun TESPİTİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL harçtan, peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 36,30 TL harcın davacıdan alınıp Hazineye GELİR YAZILMASINA,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davanın mahiyeti gereği üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının, varsa kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 31/01/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır