T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/540 Esas
KARAR NO:2024/411
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:07/08/2019
KARAR TARİHİ:08/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bünyesinde birçok ulusal firmanın sayısız bayiliği mevcut olduğunu, davalının da bu bayiliklerden biri olduğunu, taraflar arasında 14/10/2015 tarihinde yetkili servis sözleşmesi akdedildiğini ve işbu sözleşme uyarınca davalı firmanın ... Yetkili Servis ve Yedek Parça Bayiliğini üstlendiğini, müvekkilinin İstanbul'da bulunan şirket merkezini ...'a naklettiğini ve tamamen sıfırdan bir yetkili servis inşaatına başladığını, inşaatın tamamen davalının istediği şekilde inşa edildiğini, müvekkilinin tüm kaynaklarını bu işe yatırdığını ve kredi dahi çektiklerini, müvekkilinin sözleşmeye ve mevcut ticari ilişkiye aykırı hiçbir davranışı olmadığını, müvekkili şirketin ortağı ...'ın yürütülen bir ceza soruşturması kapsamında gözaltına alındığını, 11/12/2017 tarihinde tutuklandığını, davalının durumdan haberi olduktan sonra müvekkilinden bilgi istediğini, müvekkili tarafından davalıya yazılı olarak bilgi verildiğini, davalının bir süre sonra hiçbir açıklama yapmadan sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemeye ve aldığı hizmetin karşılığı olan ödemelerini yapmamaya başladığını, bir müddet sonra da yedek parça tedarikini kestiğini, davalının hiçbir iletişime geçmeden doğrudan .... Noterliğinin 19/03/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı ile taraflar arasındaki yetkili servis sözleşmesini feshettiklerini, müvekkili şirket tarafından ... 1. Noterliğinin 03/04/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtar ile itirazda bulunulduğunu, davalı tarafın fesihte ısrarcı olduğunu, davalı tarafın fesih konusunda sözleşmenin 13. maddesini gerekçe gösterdiğini, ancak bu durumun 13. madde ile uzaktan yakından bir alakası olmadığını, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla akdedilen servis sözleşmesine açıkça aykırı davranan davalı tarafın müvekkili şirket tarafından yapılan yatırım ve masraflara karşılık şimdilik 10.000TL ve yoksun kaldığı kazanç kaybına karşılık 10.000TL olmak üzere toplam 20.000TL maddi tazminata hükmedilmesine, hükmedilecek tazminata akdin fesih tarihi itibariyle ticari faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesindeki netice kısmında taleplerinin hangi alacak kalemlerinden oluştuğunun açık olmadığını HMK 119 maddesi uyarınca taleplerinin açıklattırılması gerektiğini, davacı şirket yetkilisi hakkındaki soruşturma kapsamında davacıdan bilgi talep edildiğini, sözleşmenin haklı ve hukuka uygun olarak feshedildiğini, davacı tarafın taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu davacı tarafa talep kalemlerini açıklaması için öncelikle süre verilmesini, davacı şirketin tek yetkilisi ... hakkında Terörizmin Önlenmesi hakkında kanuna aykırılıktan kovuşturma açılmış olması ve davacı şirketin yetkilisinin bu kovuşturma kapsamında tutuklanmış olması ve hakkında mahkumiyet kararı verilmiş olması ve davacı şirketin bu durumu gizli tutmuş olması nedeniyle gerek sözleşmenin 13.7.1. ve 14.4. maddeleri hükümleri gerekse genel hükümler çerçevesinde haklı nedene dayanılarak haklı olarak feshedildiğini, müvekkili şirketin bu sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğunu, davacı şirketin tek ortağı ve yetkilisinin ... olduğunu ve tutuklanması neticesinde davacı şirketin bu süreçte başı boş ve müdürsüz kaldığını, sözleşmenin haklı olarak feshedilmesi nedeniyle davacının tazminat talep edebilmesinin mümkün olmadığını, yoksun kaldığı kazanca ilişkin talebinin de haksız ve mesnetsiz olduğunu, buna ilişkin dosyaya hiçbir somut veri sunulmadığını, sözleşmenin feshinde davacı şirketin kendi kusuru olduğunu, bu nedenle ileri sürülen ve talep edilen tüm tazminat taleplerinin reddinin gerektiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasındaki yetkili servis sözleşmesinin feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığı ve fesih nedeni ile uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.
Davacı yana, talep sonucu zarar kalemlerini ve miktarlarını da içerir şekilde açıklaması bakımından süre verilmiş, davacı vekili tarafından ıslah mahiyetinde olmayan, taleplerini kalem kalem açıkladığı beyan dilekçesi ibraz olunmuştur.
... İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı tarafından davacıdan 4 adet fatura alacağı olan 14.355,96 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, ödeme emrinin 15/01/2020 tarihinde davacı borçluya tebliğ edildiği, davacı borçlu tarafından süresi içerisinde 21/01/2020 tarihli dilekçe ile ödeme emrine itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu görülmüştür.
... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı şirket yetkilisi ... hakkında Terörizmin Finansmanın Önlenmesi Hakkındaki Kanuna Muhalefet suçundan dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda 08/05/2018 tarihinde; sanığın 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, 1/6 oranında indirim yapılarak 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın kaçma şüphesinin bulunmaması tutuklama ile sağlanmak istenen amacın adli kontrol ile de sağlanabileceği gözetilerek başka suçtan tutuklu veya hükümlü değilse hükmen tahliyesine karar verildiği, verilen kararın sanık vekili tarafından istinaf edildiği, ... BAM 3. Ceza Dairesinin 26/02/2019 tarih 2018/2024 esas 2019/276 karar sayılı ilamı ile uyap üzerinden yapılan sorgulamada sanık hakkında yürütülmekte olan ve halen yargılamasının devam ettiği dosyaların celp edilerek olaylar arasında hukuki veya fiili kesinti olup olmadığı tespit edildikten sonra dosyaların birleştirilmesi, kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi durumunda ise onaylı örneğinin dosya arasında alındıktan sonra sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayinin gerektiği gözetilmeden karar verildiği anlaşılmakla hükmün bozulmasına dair kesin karar verildiği görülmüştür. Bozma ilamında bahsedilen soruşturma dosyası celp edilerek yeniden istinaf incelemesine gönderildiği, istinaf mahkemesince yapılan yargılama sonunda 16/06/2020 tarih, 2019/1519 esas 2020/365 karar sayılı ilamı ile yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, sanığın beraatine karar verildiği, sanık hakkında verilen beraat kararın 02/07/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Davacının adresi itibari ile ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılması bakımından talimat mahkemesi aracılığıyla mali müşavir bilirkişi görevlendirilmiş olup, mahkeme heyeti ve inşaat mühendisi ile makine mühendisi refakatinde keşfen inceleme yapılmış, 2 ayrı bilirkişi raporu sunulmuş, makine mühendisi bilirkişi 20/04/2021 tarihli talimat raporunda; Özel el aletleri, makine ve cihaz giderleri yönünden; Yerinde inceleme yapma yetkisinin tarafıma verilmesi neticesinde bu yetkiye istinaden tarafımdan davacı şirket merkezinde yapılan inceleme sonucunda yerinde incelenen davacı ... San.ve Dış Tic.Ltd.Şti.'nin tarafımdan esas alınarak davacı şirketin dava konusu ettiği ve iddialarında bahsi geçen ve de “Özel el aletleri” tablosu tarafımdan kontrol edilerek incelenmiş ve yerinde tespit edilmiştir, bu hesaba ait kanaatim S.M. Mali Müşavir bilirkişisi ile aynı yönde hâsıl olmuştur. 'Özel el aletleri, makine ve cihaz bedelleri” adı altında davacı şirketin davalı şirketten tahsili yönündeki talebine dair 476.911,99-TL'lik tutardan 233.017,24-TL'lik tutarın davacı şirket tarafından kayıtlarında tespit edildiği yani davacı şirketin yasal ticari defter ve kayıtlarında tarafımdan görüldüğü ve/veya tespit edildiği ancak geriye kalan tutarın davacı şirket tarafından kayıtlarına intikal ettirilmediği yani davacı şirketin yasal ticari defter ve kayıtlarında tarafımdan görülemediği ve/veya tespit edilemediği, ayrıca 233.017,24-TL'lik tutarın 37.987,41-TL/'lik kısmının taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı süre kapsamı içerisinde yer aldığı geriye kalan 195.029,83-TL/'lik kısmının ise taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı sürenin dışında yer aldığı ve/veya sözleşme süresi kapsamı dışında yer aldığı yönünde görüşlerimi belirterek, kanaatim bu yönde hâsıl olmuştur. Yedek parça stok giderleri yönünden, Davacı şirket merkezinde yapılan inceleme sonucunda davacı şirketin yedek parça stoklarının olduğu bölümde çok fazla ve teferruatlı ve de yedek parça stoku tarafımdan görülmekle, stok bedeline dair tespit hususunda teknik inceleme, gerek parça sayım tespiti ve değerlendirme yapması gerektiğinden, Mercedes- benz tarafından tedarik edilen parçaların tespiti için birden çok kişi ile beraber parça kodları ile stok tespiti yapılması gerekecektir. Bu işlem için Aralıksız 10 gün yedek parça sayımı yapılması ve parça tespiti gerekeceğinden bu husus hakkında tarafımdan denetime elverişli ve sağlıklı bir inceleme, tespit, değerlendirme ve kanaat belirtemeyeceğim yönünde görüşlerimi belirtirim. Totem gideri yönünden; Kurumsal kimlik giderleri adı altında tanıtım totemi, yerinde inceleme yaptığım sırada tespit edilemediği ancak; davacı şirketin yasal ticari defter ve kayıtlarında tarafımdan görüldüğü ve/veya tespit edildiği, ayrıca 73.279,81-TL'lik tutarın tamamının yani 73.279,81-TL'nin taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı süre kapsamı içerisinde yer aldığı yönünde görüşlerimi belirterek, kanaatindeyim. ... sistem lisans giderleri yönünden; “... ( güvenilir çevrimiçi portal ) sistem lisans giderleri'”” yetkili servis yürürlükte kaldığı süre kapsamı içerisinde ... portalinin aktif kullanılması zorunluluğu gerektirdiği ve bu portal için bayilerden LİSANS, PROJE VE BAKIM ONARIM veya KİRA bedeli adı altında tamamının yani 108.370,10-TL'nin taraflar arasında Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı süre kapsamı içerisinde yer aldığı yönünde görüşlerimi belirterek, kanaatim S.M. Mali Müşavir bilirkişisi ile aynı yönde hâsıl olmuştur. Ki Kapı ve kepenk giderleri yönünden; Yerinde inceleme yapma yetkisinin tarafıma verilmesi neticesinde ... San.ve Dış Tic.Ltd.Şti. bulunduğu mahalde yapılan incelememde 7 adet *Kapı ve kepenk tespit edildiği, ayrıca 193.646,10-TL'lik tutarın tamamının yani aynı yönünde görüşlerimi belirterek, kanaatim bu yönde hâsıl olmuştur. Boya atölyesi gideri yönünden; Yerinde inceleme yapma yetkisinin tarafıma verilmesi neticesinde AdI Motorlu Araçlar San.ve Dış Tic.Ltd.Şti. bulunduğu mahalde yapılan incelemede 'Boya Atölyesi”” tarafımdan kontrol edilerek incelenmiştir. Davacı şirket tarafından kayıtlarına intikal ettirilmediği 101.500,00- TL'lik tutarın, tarafımdan boya atölyesinde bulunan boya fırını, boya atma tabancaları, astar atma tabancası, zımpara makinası ve zımpara aspiratörü birim tutarlarına eşit olduğu (101.500,00-TL) yönünde görüşlerimi belirterek, kanaatim bu yönde hâsıl olmuştur. Diğer demirbaş giderleri yönünden Yerinde inceleme yapma yetkisinin tarafıma verilmesi neticesinde ... San.ve Dış Tic.Ltd.Şti. bulunduğu mahalde yapılan incelememde egzoz emisyon sistemi, yağlama otomasyon sistemi, dingil düzelteme makinesi, ön düzen makinesi, lastik sökme takma makinesi ve fren test cihazı tespit edildiği, birim tutarlarına eşit olduğu (640.000,00-TL) tutarın demirbaş bedellerine dair tespit hususunda tamamının yani aynı yönünde harcandığı görüşlerimi belirterek, kanaatim bu yönde hâsıl olmuştur. Isıtma sistemi gideri yönünden; Davalı şirketten tahsili yönündeki talebine dair, yerinde inceleme yapma yetkisinin tarafıma verilmesi neticesinde; davaya konu mahalde yapılan incelemede, servis içerisindeki ısıtma sistemi tarafımdan kontrol edilerek incelenmiş ve yerinde tespit edilenlerin fotoğrafları çekilmiştir. Yapılan piyasa araştırmaları sonucunda 80.000,00 TL bedel ile temin edilebileceği kanaatine varılıp değerlendirmeye alınmıştır, şeklinde rapor sunmuştur. İnşaat Mühendisi ve SMMM bilirkişi heyeti de 06/04/2021 tarihli raporda; ticari defterlerin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediği hususunda davacıya ait 2014-2015 yılları yasal ticari defter ve kayıtlarının usul yönünden uygun olmadıkları, 2016-2017-2018 yıllarına ait yasal ticari defterlerden e-defter kayıtlarının usul yönünden uygun oldukları, özel el aletleri, makine ve cihaz giderleri yönünden davacının davalıdan talebine dair 476.911,99 TL 'lik tutardan 233.017,24 TL lik tutarın davacı kayıtlarında görüldüğü ancak kalan tutarın davacı şirket kayıtlarına intikal ettirilmediği, ayrıca 233.017,24 TL lik tutarın 37.987,41 TL lik kısmının taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı süre kapsamı içerisinde yer aldığı, geriye kalan 195.029,83 TL lik kısmının ise taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı süre dışında yer aldığı, yedek parça stokları yönünden davacının talebi olan yedek parça stok bedeli olan 500.000,00TL nin tespit edilemediği, mobilya giderleri yönünden talep edilen 64.564,69 TL nin taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı sürenin dışında yer aldığı, yedek parça depo rafları giderleri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 47.978,00TL lik tutardan 9.772,57 TL lik tutarın davacı kayıtlarında tespit edildiği, ancak kalan tutarın tespit edilemediği, ayrıca 9.772,57TL nin taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı sürenin dışında yer aldığı, totem gideri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 73.280,00TL lik tutarın 73.279,81 TL lik kısmın davacının kayıtlarında tespit edildiği, ayrıca 73.279,81 TL lik kısmın tamamının taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı süreler içerisinde kaldığı, ... sistem lisans giderleri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 108.370,10TL lik tutarın tamamının davacının kayıtlarında tespit edildiği, kapı ve kepenk giderleri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 193.646,10TLlik tutarın tamamının davacı kayıtlarında tespit edildiğini, ayrıca bu tutarın tamamının taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı sürenin dışında yer aldığı, boya atölyesi giderleri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 101.500,00TLlik tutarın davacının kayıtlarına intikal ettirilmediği, işçi eğitim giderleri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 85.630,96TL lik tutardan 83.473,46 TL lik kısmın davacı kayıtlarında tespit edildiği ancak geri kalan kısmın tespit edilemediği, ayrıca tespit edilen tutarın taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin yürürlükte kaldığı sürenin dışında yer aldığı, inşaat giderleri yönünden davacının davaya konu talep ettiği toplam inşat maliyeti olan 1.560.000,00 TLnin %30'u olan 468.000,00TL nin davalı şirketten talebine yönelik yapılan inceleme neticesinde inşaat giderlerine dair somut belge mahiyetindeki alış belgelerinin, faturalarının, giderlerinin görülememesi sebebiyle herhangi bir inceleme yapılamadığı, diğer demirbaş giderleri yönünden dava konusu edilen birer adet eksoz emisyon sistemi, yağlama otomasyon sistemi,dingil düzeltme makinesi, ön düzen makinesi, lastik sökme takma makinesi, fren test cihazı bedelleri toplamı olan 640.000,00TL lik davalıdan tahsiline yönelik talebinin gerek dosya ve eklerinde gerekse yerinde yapılan inceleme neticesinde somut belge mahiyetindeki alış belgelerinin, faturalarının, giderlerinin görülememesi sebebiyle herhangi bir inceleme yapılamadığı, ısıtma sistemi gideri yönünden davacının davalıdan talep ettiği 110.000,00TL lik bedelin tahsiline yönelik talebinin gerek dosya ve eklerinde gerekse yerinde yapılan inceleme neticesinde somut belge mahiyetindeki alış belgelerinin, faturalarının, giderlerinin görülememesi sebebiyle herhangi bir inceleme yapılamadığı, işçi maaş, prim ve vergi ödemelerine ait giderler yönünden davacının davalıdan tahsilini talep ettiği 1.767.089,00TL nin 330.321,05 TL sinin taraflar arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesinin akdedildiği tarih olan 14/10/2015 tarihi ve öncesine ait döneme ait olması ve geriye kalan 1.436.767,95 TLsinin davalı tarafından Yetkili Servis Sözleşmesinin tek taraflı olarak feshedildiği tarih olan 19/03/2018 tarihi ve sonrasına ait döneme ait olması , gerekse geçerlilik tarihi 14/10/2015-19/03/2018 tarihleri arası dönemi kapsayan ve tarafları karşılıklı olarak yükümlülük altına sokan Yetkili Servis Sözleşmesi de dikkate alındığında bu talep yönünden takdirin mahkemeye ait olmak üzere mahkemece istenilen hususlarda herhangi bir değerlendirme, inceleme tespit ve kanaat belirtmeyeceği, yoksun kalınan kazanç kaybı yönünden takdirin mahkemeye ait olmak üzere mahkemece istenilen hususlarda herhangi bir değerlendirme, inceleme tespit ve kanaat belirtmeyeceği, , inşaat mühendisi incelemesi yönünden ise ; dava dosyasına sunulan belgelerde, davacı ile davalı arasında akdedilen Yetkili Servis Sözleşmesine göre Yetkili Servis Kurulumu için yapıldığı iddia olunan inşaat alanına ilişkin bedel dava tarihi itibariyle 886.080,00TL olarak hesap yapıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, tarafların rapora yönelik beyan ve itirazlarının değerlendirilmesi bakımından ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, talimat mahkemesince alınan 29/06/2022 tarihli ek raporda; İnşaat Mühendisi Bilirkişi Yönünden: Dava dosyasına sunulan belgelerde, davacı ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. İle Davalı ... A.Ş. arasında akdedilen Sözleşmeye göre Yetkili Servis Kurulumu için yapıldığı iddia olunan inşaat alanına ilişkin bedelin dava tarihi itibariyle 886.080,00 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve tespitlerim hâsıl olmuştur. S.M.Mali Müşavir ile Makine Mühendisi Bilirkişileri Yönünden: Takdiri Mahkemeye ait olmak üzere tekrara düşmemek ve bilirkişi heyet raporu bütünlüğünün korunması ve de raporun denetime elverişlilik yönünden anlaşılabilmesi bağlamlarında ayrıntıları iş bu raporumuzun 2.2 maddesinin alt maddelerinde yazılı tüm hususlarda S.M.Mali Müşavir ile Makine Mühendisi Bilirkişileri olarak yaptığımız inceleme, tespit ve değerlendirmelerine dair kanaatlerini sunmuşlardır.
Davalı şirketin ilişki dönemini kapsayan ticari defterleri ile, talimat yoluyla temin edilen raporlardaki tespitler, anılan raporlara yönelik taraf beyan ve itirazları ile davacı yanın 10/11/2022 tarihli talebi de dikkate alınarak davacı yanın dava dilekçesinde, 29/01/2020 ve 17/03/2020 tarihli dilekçelerinde belirttiği tazminat istemlerinin yerinde olup olmadığı ve miktarının tespiti, davalı şirket defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi noktasında inceleme yapılması suretiyle rapor tanzimi bakımından görevlendirilen bilirkişi heyeti 15/06/2023 tarihli raporlarında; Davacı yetkili servis kurulmadan önce bayisi ve servis hizmetlerini vereceği davalının kurallarına göre, bina, bina inşaatını, inşaat kalitesini, belirlenen makine ekipmanları istenen standartlarda temin etmek ve harfiyen uymak zorunda olup, kullanılacak makine ekipmanların çoğunluğunu davalı ana firmanın tespitleri doğrultusunda harfiyen uymak ve öngörülen masrafları da karşılamak zorunda olduğu, yaklaşık değerlere kuruluş maliyetinin işe başlamadan bilinebileceği, Davalı ... A.Ş. Kanuni defterini 6102 sayılı TTK. Madde 64, 66 uyarınca ilgili kanun maddeleri hükümlerine göre yasal süresi içinde usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdikini yaptırmış olduğundan, H.M.K 222 maddesi uyarınca, ticari defter kayıtları lehine/aleyhine delil olarak kabul edilebileceği, Davalı Mercedes kayıtlarında fesihten sonra davacı ... tarafından düzenlenen stok iade yedek parça faturalarının bulunmadığı, stok malzemenin tümünün davacı tarafından kullanıldığının değerlendirildiği, davalı tarafından davacı ... San ve Dış Tic. Ltd. Şti. cari hesabının bakiye vermediği, Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin davalı ... tarafından ....Noterliği 14.10.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı şirketin tek ortağı ve tek yetkilisi ... hakkında 6415 sayılı terörizmin önlenmesi hakkında kanuna aykırılıktan kovuşturma açılmış olması ve davacı şirketin yetkilisinin bu kovuşturma kapsamında tutuklanmış olması ve neticede hakkında mahkûmiyet kararı verilmiş olması gerekçelerine dayalı olarak olağanüstü sebeple feshedildiği, bu çerçevede: Şayet Muhterem Mahkemece davacı şirketin tek ortağı ve tek yetkilisi ... hakkında 6415 sayılı terörizmin önlenmesi hakkında kanuna aykırılıktan kovuşturma açılmış olması, davacı şirketin yetkilisinin bu kovuşturma kapsamında tutuklanmış olması ve neticede yerel mahkemece hakkında mahkûmiyet kararı verilmiş olmasının sözleşmenin davalı tarafından olağanüstü sebebe dayalı olarak feshedilmesine imkan tanıyacağı kanaatinde olunması ihtimalinde sözleşmenin feshinin haklı sebebe dayandığı ifade edilebileceğinden davacının zarar talebi başlığı altında davalıdan herhangi bir zarar talebinde bulunamayacağı, Buna karşın şayet Muhterem Mahkemece her ne kadar şirketin tek ortağı ve tek yetkilisi ... hakkında 6415 sayılı Terörizmin Önlenmesi Hakkında Kanuna aykırılıktan kovuşturma açılmış ve davacı şirketin yetkilisinin bu kovuşturma kapsamında tutuklanmış olsa da ...’ın ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 16.06.2020 tarih 2019/ 1519 E. ve 2020 / 365 K. sayılı ilamı ile tüm suçlamalardan beraat ettiği ve mevcut beraat kararının da kesinleştiği dolayısıyla davacı tarafından sözleşme ilişkisi kapsamında yapılan masraflar da nazara alınarak sözleşmenin feshi yerine yargılamanın sonucunun beklenmesi gerektiği kanaatinde olunması ihtimalinde sözleşmenin feshinin haklı sebebe dayanmaksızın feshedildiği ifade edilebileceğinden davacının zarar talebi başlığı altında davacıdan talepte bulunabileceği, Sayın Mahkemece sözleşmenin haklı sebebe dayanmaksızın feshedildiği kanaatinde olunması ihtimalinde davacının inşaat giderleri yönünde ileri sürdüğü zarar talebi çerçevesinde yapılan incelemelerde dava konusu yapının Davacı şirketin mal varlığı değeri olduğu ancak sıfırdan inşa edilen yetkili servisin atıl duruma geldiği tespiti sonucunda tarafımızca inşaat maliyetinin tamamının ise dava tarihi itibariyle 886.080,00 TL; davacı şirketin inşaat maliyetinin en az %30’unun talebi ile 265.824,00TL hesaplanmış olduğu, Zarar tazmininde dikkate alınması gereken gider kalemlerinin ; davacı tarafından kendi muhasebe kayıtlarına alınmış, davalıyla aralarındaki sözleşme dönemi içerisinde kalan, fiziken halen elinde bulunan, tek taraflı fesih nedeniyle boş ve atıl durumda bulunan, yani davacıya ait başka işlerde kullanılmayan / kullanılamayan gider kalemleri olması gerektiği, talimatla alınan bilirkişi kök ve ek raporlarında bu 4 kriterin aynı anda aranmadığı ve tespitlerin buna göre yapılmadığı, talimatla alınan yerel bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarındaki mevcut tespitler ile sınırlı olmak üzere bu 4 kriterin aynı anda aranması ile davacı tarafın tazmin edebileceği bir gider kalemi bulunmadığı, İŞY-Tablo-2’de yer alan ve kırmızı ile işaretli 8 fatura ve bunun karşılığı 24.665,21 TL eğitim faturasının davalı tarafın fesih ihbarından sonra tanzim ettiği faturalar olduğu; İŞY-Tablo-3’te yer alan ve kırmızı ile işaretli 2 adet fatura ve bunun karşılığı 4.963,20 TL ...cihazı kira bedeli faturasının davalının fesih ihbarından sonra tanzim ettiği faturalar olduğu, Bütün bunların yanında; Sayın Mahkemece sözleşmenin haklı sebebe dayanmaksızın feshedildiği kanaatine varıldığı takdirde; davacı yanın kazanç kaybı ile ilgili değerlendirme yapılabilmesi için gelir kalemlerine ait muavin defter kayıtlarına ve detay mizana ihtiyaç olduğu, ki Bir işletmenin ekonomik sürecini takip etmek için en başta gelir gider tablosunun gerektiği, Gelir tablosunun belirli iki tarih arasındaki işletme faaliyetlerinin sonuçlarını düzenlediği, özetle; iş bu defter kayıtları olmadığı için davacı yanın kazanç kaybının tespitinin yapılamadığı yönünde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişi heyet raporu taraflara tebliğ olunmuş, mahkememizce ek rapor alınmasına karar verişmiş olup, alınan 15/01/2024 tarihli heyet ek raporunda; Takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere, davacı şirketin talep ettiği yapı maliyetinin tahsiline kanaat edilirse; 06.04.2021 tarihli bilirkişi raporunda hesap edilen 886.080,00 TL tutarın talep edilen %30 oranı karşılığı 265.824,00 TL’nin kadri maruf bulunduğunu, ancak yapı özelinde hesaplama yapılabilmesi için kullanılan malzemelerin kalite ölçütüne, metrajına, malzeme markasına ve/veya faturalandırılan harcamalara rastlanamadığı sebebiyle teknik olarak başka bir hesabın mümkün olamayacağı, Mali inceleme yönünden kök rapordaki görüş ve tespitlerimizde herhangi bir değişiklik olmadığı, Otomotiv Sektörü incelemesi açısından, Kök Rapordaki kanaatimin değişmediği Nihai takdir ve kanaat Muhterem Mahkemeye ait olmak üzere sözleşme Hukuku Yönünden kök rapordaki kanaatimizin aynen muhafaza edildiği, Makine Mühendisliği açısından, Kök Rapordaki kanaatimin değişmediği yönünde görüş bildirmişlerdir.
Davacı vekili 17/03/2024 tarihli dilekçesi ile İşçi eğitim giderleri taleplerini 83.373,46 TL artırarak 83.473,46 TL, İnşaat giderleri taleplerini 264.824,00 TL artırarak 265.824,00 TL, Mobilya giderleri taleplerini 64.314,69 TL artırarak 64.564,69 TL, Yedek parça depo raf giderleri taleplerini 9.672,57 TL artırarak 9.772,57 TL, Totem bedeli taleplerini 73.179,81 TL artırarak 73.279,81 TL, ... sistem lisans giderleri talepleri bakımından 108.120,00 TL artırarak 108.370,00 TL olmak üzere toplamda 603.484,53 TL artırarak, İşçi maaş, prim ve vergi ödemeleri bedeli, Özel el aletleri, makine ve cihaz bedelleri, Diğer demirbaş bedelleri, Isıtma Sistemi bedeli, Kapı ve Kepenk bedeli, Boya atölyesi bedeli, Stok bedeli, Yoksun kalınan kazanç kaybı bedellerinde artırım yapmayarak, toplamda 623.484,53TL olarak ıslah etmiş ve bu değer üzerinden eksik harcı ikmal etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı şirket ile davalı ... A.Ş. Arasında 14.10.2015 tarihinde yetkili servis sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmeyle davalı şirketin ... Yetkili Servis Ve Yedek Parça Bayiliği üstlenildiği, davacının imzalanan sözleşmeye güven duyarak merkezini İstanbul'dan ...'a taşıdığını, inşa ettiği servisi davalı şirketin belirlediği kıstaslara göre inşa etmeye başladığını, ardından davacı şirketin ortağı ve yetkilisi ...'ın yürütülen ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca yürütülen bir Terör soruşturması kapsamında 11/12/2017 tarihinde tutuklandığı, ardından davalı şirketin bu soruşturmayı ve yetkilinin tutuklanmasını gerekçe göstererek ....Noterliğinin 19/03/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yetkili servis sözleşmesinin 13 / 1 ve 14.4 maddelerine aykırılık teşkil ettiğini iddia ederek, yetkili servis sözleşmesini derhal geçerli olmak üzere tek taraflı olarak feshettiği, bu nedenle davacı şirketin yaptığı yatırım ve masraflarını ve yoksun kaldığı kazanç kaybını davalı şirketten talep ettiği, davacı şirket yetkilisi ve tek ortağı olan ... hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası ile terörizmin finansmanın önlenmesi hakkındaki yasaya muhalefet suçundan soruşturma yürütüldüğü, bu soruşturma kapsamında davacı şirket yetkilisinin ... 1. Sulh Ceza Hakimliğince 11/12/2017 tarihinde tutuklandığı, ardından hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca 12/12/2017 tarihinde anılı suçtan iddianame tanzim olunarak hakkında ... 4. Ağır Ceza Mahkemesi'nde kamu davası açıldığı, mahkemenin 08/05/2018 tarihli kararı ile davacı şirket yetkilisi hakkında 6415 sayılı terörizmin finansmanının önlenmesine dair yasaya muhalefet suçundan neticeden 4 yıl 2 ay hapis cezasına mahkum edildiği, ardından kararın istinaf edilmesi üzerine yeniden yargılamanın yapıldığı ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 16/06/2020 tarihli kararı ile davacı şirket yetkilisinin beraatine karar verildiği, kararın 02/07/2020 tarihinden temyiz edilmeden kesinleştiği görülmüştür.
Her ne kadar davacı şirket yetkilisi ... hakkında PKK/KCK terör örgütü üyesi olmak ve terör örgütü adına vergilendirme yapmak suçlarından soruşturma yürütülüp, 6415 sayılı terörizmin finansmanın önlenmesi hakkındaki yasaya muhalefet suçundan tutuklama kararı verilip, akabinde devam eden yargılama sürecinde beraatine karar verilerek iş bu beraat kararı kesinleşmişse de, davacı şirket yetkilisi hakkında yürütülen soruşturma kapsamında terör örgütü iltisakının davalı şirket nezdinde dosya kapsamı ile oluştuğu, bu durumu öğrenen davalı şirketin Türkiye ve dünya çapındaki ünü dikkate alındığında davacı ile imzalanan sözleşmeleri ve sözleşme kapsamında üstlendiği yükümlülükleri devam ettirmesinin kendisinden beklenemeyeceği, davacı şirket yetkilisi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı olmaması ve ya ileride beraat etmesi halinde dahi bu durumun davalı şirket yönetimine, doğan şüphe üzerine sözleşmeyi haklı nedenle olağanüstü sebebe dayanarak feshetme imkanı tanıyacağı, bu durumun taraflar arasındaki özen borcuna aykırı davranmama yükümlülüğü içerisinde değerlendirileceği, ayrıca taraflar arasındaki güven ilişkisini zedelediği, keza terör örgütü üyeliğinden yargılanan şirket yetkilisinin Türkiye ve dünya çapında tanınmış Mercedes markası algısına zarar vereceği, şüphenin davalı şirket nezdinde fesih anında olmasının yeterli olduğu, oluşan şüphenin de mahkememizce makul şüphe kapsamında görüldüğü, davalı şirket yetkilisinin ileride beraat etmesinin fesih anındaki şüpheyi ortadan kaldıran bir olgu olmadığı ile olası verilecek (verilmiş olan) beraat kararının mahkememizi de bağlamayacağı, Yargıtay kararlarının da bu yönde istikrarlı olduğu anlaşılmakla davalı şirket tarafından yapılan feshin haklı olduğu anlaşılmakla davacı taleplerinin reddine karar verilerek mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan 10.647,56 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 10.219,96 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından sarf edilen 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 93.287,83-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/05/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır