T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/626 Esas
KARAR NO:2021/154
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:12/11/2019
KARAR TARİHİ:02/03/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
DAVA /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin 14/04/2018 tarihinde , davalı şirket ile ... marka dijital baskı makinesinin satın alımı hakkında satış protokolü yaptığını, makine bedeli olarak 15.000,00 EURO belirlendiği 24/04/2018 tarihinde makine teslimi yapıldığı, ancak bu tarihte makinenin davalı firma yetkililerince kurulmasına rağmen hiç bir şekilde çalıştırılamadığı ve firma yetkililerine ürünün ayıplı olduğunun derhal bildirildiği, firma yetkilisince makina içindeki atık tankı ve boya kartuşlarının bozuk olduğunun bahisle yeni atık tankı ve boya kartuşu gönderildiği, firma yetkililerince bu parçaların değiştirilmesine rağmen makinenin çalışmadığını, firma yetkilisinin makinenin resetleme kartının eksik olduğunu belirttiğini, ancak buna rağmen makinenin çalışmadığını, durumun makine teslim alınır alınmaz davalıya bildirilmesine ve düzelmeyen makinenin en son iade alınması talep edilmiş olmasına rağmen davalı firma sorumluluklarına aykırı davrandığı, garanti süresi içerisindeki malın değişen parçaları için müvekkilinden ücret tahsil edildiği, buna rağmen makinenin çalıştırılamadığı, makinenin çalışmamasının sebebinin gizli bir ayıp olduğunun ortaya çıkması neticesinde dahi satıcı olarak müvekkilin talebine cevap vermediğini belirtilerek; ilgili malın iadesi ile 10.000,00 TL malın bedeli ve 11.018,84 TL servis ve yedek parça için ödenen bedel olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 21.018,84 TL' nin ödeme tarihi itibariyle işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacıya müvekkil şirket tarafından telim edilen makinenin 15/05/2018 tarihinde çalışır vaziyette teslim edildiği, daha sonradan teknik servis tarafından 12/06/2018 tarihinde makine kontrol edilmiş, baskı alınmış ve makine çalışır vaziyette olduğu tespit edildiği, 27/07/2018 tarihli servis hizmetinde makine kartuşlarının yerleri değiştirilmiş ve makineden sorunsuz baskı alındığı, yine makinenin bu süreçte çalışmasına devam ettiği, 02/05/2019 tarihli servis ziyaretinde ise garanti kapsamında elektronik parçalar değiştirildiği, ancak satış protokolüne göre garanti kapsamında olmayan 1 kafa ve 1 cap ünitesi takılarak sorunsuz şekilde makineden baskı alındığı ve çalışır vaziyette davacıya teslim edildiği, boya geçen hattın garanti kapsamında olmadığı, bu durumun satış protokolünde de açıkça belirtildiği, davacının makineyi hatalı kullanması sonucunda ve garanti kapsamında olmayan hususlara dayanarak iş bu davayı açmış olmasının açıkça kötüniyetin göstergesi olduğunu savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE/
Dava; Ayıplı mal satışı iddiası kapsamında, malın davalıya iadesi ile mal için ödenen bedelin ve tamir için ödenen bedellerin davalı yandan tahsili istemlerine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, talimat yoluyla bildirilen davacı tanıklarının beyanları aldırılmış, talimat yoluyla keşif yaptırılıp bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Taraflar arasında imzalandığı belirtilen "Satış Protokolü" başlıklı belgenin incelenmesinde; Tarafların 19/04/2018 tarihinde, davacı tarafından davalıdan ... marka dijital baskı makinesinin satın alımı konusunda KDV dahil 15.000,00 EURO'ya anlaştıkları anlaşılmıştır.
Talimat yoluyla dinlenen davacı tanıkları, dava konusu makinenin satın alındıktan sonra arıza verdiğini, tamir edilmesine rağmen sonradan yine arıza verdiğini, çalışmadığını beyan etmişlerdir.
Davalı tarafça, 2. Celseden sonra tanık listesi sunulmuş ve tanıklarının dinlenilmesi istenilmiş ise de, davacı tarafça iddia ve savunmanın genişletilmesi çerçevesinde sonradan delil sunumuna muvafakat edilmemiş, mahkememizce de tanık listesinin süresinde sunulmaması ve davacı tarafçada sonradan sunulmasına muvafakat edilmediğinden davalı yanın talebinin reddine karar verilmiştir.
Talimat vasıtasıyla tanzim ettirilen 16.11.2020 tarihli uzman bilirkişi raporunda özetle: Makinede yapılan kontrol ve testlerde düzgün bir şekilde çalışmadığı, sürekli error kodları verdiği ve bu hatanın giderilemediğinin tespit edildiği, makinenin ilk kurulum yapıldığında eksik parçalarının olduğu ve bu parçaların sonradan montaj edilmesi nedenlerinden dolayı cihaz teslim edildiğinde ayıplı olarak teslim edildiği için ve özellikle kontrol kartının sonradan montaj edilmesinin ayıplı olarak kabul edilip bu ayıbın ise açık ayıp olarak değerlendirildiği, makinenin tamiratlarda sorunu giderilmeye çalışıldığı ancak arızanın devam ettiğinden sorunun giderilemediği, cihazın tamirat masraflarının 13.900,00 TL + KDV olduğu, açıklanan sebeplerden ve garanti kapsamında verilen servislerde sorunun devam ettiği nedenlerden dolayı cihazın açık ayıplı ürün olarak kabul edildiği görüşü bildirilmiştir.
Davacı vekili tarafından uyaptan sunulan 08.02.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava ıslah edilmiş, davacı talebi 113.732,00 TL. artırılmış ve ıslah harcı yatırılmıştır.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna göre yapılan değerlendirmede;
Davacının, davalıdan, 19/04/2018 tarihli satış protokolü ile ... marka dijital baskı makinesini satın aldığı, makinenin satın alma bedelinin KDV dahil 15.000,00 EURO olarak belirlendiği, malın davacı yana teslim edildiği, davacı yanca servis ve yedek parça masrafı olarak faturalara istinaden toplam 11.018,84 TL 'nin ödendiğinin belirtildiği, davalı yanca malın ve masraf bedellerin ödenmediğine yönelik bir savunmada bulunulmadığı; Davacı yanca, malın ayıplı olduğu iddiası ile sözleşmeden dönülerek, malın davalıya iadesi ile mal için ödenen bedelin ve yapılan yedek parça servis ücreti gibi masrafların davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, davalı yanca malın çalışır vaziyette teslim edildiği, ayıp ihbarında bulunulmadığı savunularak davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Dinlenen tanık beyanları, alınan ve denetime uygun bulunan uzman bilirkişi raporuna göre, dava konusu baskı makinesinin davalı tarafından ayıplı olarak satıldığı, ayıbın yapılan tamiratlara rağmen giderilemediği anlaşılmıştır.
6908 sayılı Türk Borçlar Kanununda "Ayıptan Sorumluluk" 219. Ve devamı maddelerde düzenlenmiştir.
Madde 219- Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.
Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.
Madde 221- Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür.
Madde 222- Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir.
Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur.
Madde 223- Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.
Madde 225- Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.
Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir.
Madde 226- Başka yerden gönderilen satılanın ayıplı olduğunu ileri süren alıcı, bulunduğu yerde satıcının temsilcisi yoksa, satılanın korunması için gerekli önlemleri geçici olarak almakla yükümlüdür. Alıcı, ayıplı olduğunu ileri sürdüğü satılanın korunması için gerekli önlemleri almaksızın onu satıcıya geri gönderemez.
Alıcı, satılanın durumunu gecikmeksizin usulüne göre tespit ettirmekle yükümlüdür. Bunu yaptırmazsa, ileri sürdüğü ayıbın, satılanın kendisine ulaştığı zamanda var olduğunu ispat yükü alıcıya düşer.
Satılanın kısa zamanda bozulma tehlikesi varsa, alıcı onu bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığıyla sattırmaya yetkili, hatta satıcının yararı gerektiriyorsa sattırmakla yükümlüdür. Alıcı, durumu satıcıya en kısa zamanda bildirmezse, bundan doğan zarardan sorumlu olur.
Madde 227- Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.
Madde 228- Alıcıya ayıplı olarak devredilmiş olan satılanın ayıptan, beklenmedik hâlden veya mücbir sebepten dolayı yok olması veya ağır biçimde zarara uğraması, alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanmasını engellemez. Bu durumda alıcı, satılandan elinde ne kalmışsa onu geri vermekle yükümlüdür.
Satılan alıcıya yüklenebilen bir sebep yüzünden yok olmuşsa veya alıcı onu başkasına devretmişse ya da biçimini değiştirmişse alıcı, ancak değerindeki eksiklik karşılığının satış bedelinden indirilmesini isteyebilir.
Madde 229- Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:
1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.
2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi.
3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.
Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür.
Yasal düzenlemeler kapsamında somut olayın değerlendirilmesinde; Davalı tarafından, davacıya satılan baskı makinesinin ayıplı olduğu, malın baştan ayıplı satıldığı ve ayıbın sonradan parça değişimi ve tamiratlar ile giderilemediği, bu kapsamda davacı alıcının sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu, davacının bu hakkını kullanarak, işbu davada, malı iade ederek mal için ödemiş olduğu bedeli ve malın tamiri için yapılmış olan masrafları talep ettiği, davacının TTK'nın 229. Maddesine göre, ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesini, satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesini ve ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini isteyebileceği, satıcı davalının kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlü olduğu, malın ayıplı olarak satıldığı ve maldaki arızaların tamiratla dahi giderilememiş olduğunun bilirkişi incelemesi ile de ortaya çıkması karşısında davacının davasında haklı olduğu ve davacının malın kurulumunda arızalı çıkması nedeniyle davacı tarafça ayıp ihbarının yapıldığı, defalarca muhtelif parçalar değiştirilerek sorunun yetkili servis ve davalı tarafça giderilemediği bu kapsamda davalının savunmalarının yerinde olamadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Davacı tarafından, dava konusu mal için ödenen bedel 15.000,00 Euro'dur. Davacının ayıplı malın tamiratı konusunda yapılan masraflar bilirkişi tarafından 13.900,00 TL + KDV olarak hesaplanmıştır. Davacı taraf bu bedelleri davalı yandan talep edebilecektir.
Davacı taraf, dava dilekçesi ile 10.000,00 TL malın bedeli ve 11.018,84 TL firmaya tamirat masrafı (servis ve yedek parça masrafı) olarak fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak toplam 21.018,84 TL talepte bulunmuştur.
Davacı vekili tarafından uyaptan sunulan 08.02.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile dava ıslah edilmiş, davacı talebi 113.732,00 TL artırılmıştır.
12.11.2019 dava tarihinde Merkez Bankası Euro efektif satış kuru 6,37 TL, ıslah tarihindeki efektif satış kuru ise 8,53 TL.'dir. Davacı tarafça ise dava tarihi itibarı ile kur 6,36 TL, ıslah tarihi itibarı ile 8,47 TL esas alınarak daha düşük kur karşılığı üzerinden hesaplama yapılmıştır. Taleple bağlılık ilkesi gereği bu kurlar üzeriden mahkememizce hesaplama yapılarak değerlendirilmiştir.
Malın satın alınması için ödenen bedel 15.000,00 Euro'dur. Dava açılırken malın bedeline ilişkin 10.000,00 TL üzerinden dava açılmıştır. 10.000,00 TL dava tarihindeki esas alınan 6,36 TL kur üzerinden dönüştürüldüğünde 1.532,72 Euro'ya karşılık gelmektedir. 15.000,00 Eurodan bunu çıkardığımızda 13.427,68 Euro kalmaktadır. Davacı tarafça ise 13.427,67 Euro baz alınarak bu bedel ıslah tarihindeki kur olan 8,47 ile çarpılarak 113.732,00 TL üzerinden ıslah harcı yatırılarak ıslah edilmiştir. Sonuçta davacının malın bedeline ilişkin talebi 123.732,00 TL' olmuştur. Bu bedeli davalı yandan talep edebileceği değerlendirilmiştir.
Dava dilekçesi ile tamir (servis ve yedek parça masrafı) masraflarına ilişkin olarak davacı taraf (729,24+2.914,60+7.375,00) 11.018,84 TL talepte bulunmuş, bilirkişi raporu ile tamir masrafı 13.900,00 TL + KDV olarak hesaplanmış ise de bu talep yönüyle ıslah yapılmamıştır. Davalı taraf bu bedellerin ödenmediğine yönelik bir savunmada da bulunulmamıştır. Bu nedenle 11.018,84 TL. Tamir masrafını da davalı yandan talep edebileceği değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, davacı taraf, davalıdan, dava konusu malı iade etmek şartıyla toplam 134.750,84 TL talep edebilecektir.
Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüte düşer.
Davacı yan, davalıyı, bedellerin ödenmesi konusunda davadan önce temerrüte düşürdüğünü ispatlayamamıştır. Dava kısmi dava olarak açılmış ve bilirkişi raporu sonrasında ıslah edilmiştir. Bu kapsamda temerrütün, 134.750,84 TL alacağın, 21.018,84 TL'si için dava tarihinde, 113.732,00 TL'si için ıslah tarihi olan 08.02.2021 tarihinde oluştuğu değerlendirilmiştir.
Davacı taraf, ıslah dilekçe ile tüm alacak yönünden yasal faiz talep ettiğinden önceki paragrafta tespit edilen bedellere, yine tespit edilen temerrüt tarihlerinden itibaren temerrüt faizi talep edilebileceği değerlendirilmiştir.
Tüm bu nedenler ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda izah edildiği üzere;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; 134.750,84 TL'nin, 21.018,84 TL'si için dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 113.732,00 TL'si için ıslah tarihi olan 08.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Dava konusu ... Marka Dijital Baskı Makinesinin davalıya İADESİNE,
3-Alınması gereken 9.204,83 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin ve ıslah suretiyle yatırılan 2.305,03 TL' nin mahsubu ile bakiye 6.899,80 TL' nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, davacı tarafından peşinen yatırılan 2.305,03 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4--6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı parası, 410,75 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 1.384,90 TL talimat masrafı (keşif harcı, bilirkişi ücreti ve diğer tal. masrafı) olmak üzere toplam; 1.840,05 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 16.751,33 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-HMK 120 maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran yana İADESİNE,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/03/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza