T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2020/164 Esas
KARAR NO:2023/998
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:15/01/2020
KARAR TARİHİ:13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14/01/2018 tarihinde, çarşamba günü saat 20:41 sıralarında ... İli, ... İlçesi, ... Tüneli doğu yönü istikametinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre, davacı sigorta şirketi nezdinde ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınan dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile araç dışında sabit cisime çarpma şeklinde trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı araç sürücüsünün alkollü olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre alkollü araç kullanımının sigortalıya rücu sebepleri arasında olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından ödemeyi zarar gören üçüncü kişiye gerçekleştirdiği, davacı sigorta şirketince davalı aleyhine .... İcra Dairesinin ... sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu bildirilerek, itirazın iptali ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı Sigorta şirketi tarafından, davalı müvekkili şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacı şirket tarafından, İstanbul 5. Tüketici Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali istemiyle dava açıldığını, Tüketici Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verildiğini, görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava dosyası İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, dava dilekçesi ve tensip tutanağının 06.04.2020 tarihinde vekil olarak elektronik ortamda tebliğ edildiğini, yasal süresi içinde dava dilekçesine cevap sunduklarını, davacı sigorta şirketi, mülkiyeti davalı şirkete ait olan, ... plakalı aracın, 14.08.2018 tarihinde, sürücü ...'nın sevk ve idaresinde iken Avrasya Tünelinde kazaya neden olduğunu, kaza nedeniyle oluşan zararlar için zarar görene 72.000.-TL tazminat bedeli ödendiğini, kazaya neden olan araç sürücüsünün alkollü olması nedeniyle ödenen hasar tazminatının araç sahibi olan müvekkil şirketten rücuen tahsilini talep ve dava ettiğini, davacı sigorta şirketinin, davalı müvekkili şirkete yönelik rücu talep ve davasının reddi gerektiğini, olay tarihinde davalı müvekkili şirkete ait olan ... plakalı araç sürücü ... tarafından, müvekkili şirkete ait ekmek fabrikası sahasından çalındığını, aracın çalınması ve akabinde kazaya karışması üzerine, müvekkili şirket tarafından yapılan şikayet üzerine sürücü ... hakkında, .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, .... Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılamada, müvekkili şirkette muavin olarak çalışan sürücü ...'nın, söz konusu araca ait anahtarları kilitli dolaptan ele geçirdiği, akabinde aracı park yerinden çaldığı ve ... Tüneline girerek kazaya neden olduğu sabit görülerek Hırsızlık suçundan mahkumiyet kararı verildiğini, sürücü ...'nın davacı şirkete ait aracı çalmaktan dolayı mahkumiyetine ilişkin, .... As. CM ... E. 2019/ 1005 K. sayılı 24.12.2019 tarihli gerekçeli kararın ekte olduğunu, aracı çalan ve zarara sebebiyet veren sürücü davalı müvekkili şirketin uğrayacağı her türlü zararlardan sorumlu olduğunu, bu nedenle açılan davanın, kimlik bilgisi ve adresi yazılı olan sürücü ...'ya ihbarını talep ettiklerini beyan ile, mülkiyeti davalı müvekkili şirkete ait olan aracın kazanın meydana geldiği tarihte, sürücü ... tarafından şirkete ait fabrika sahasından çalındığını, bu nedenle öncelikli olarak açılan davanın kimlik bilgileri ve adresi bildirilen araç sürücüsüne ihbarını talep ettiklerini, yapılacak yargılamada toplanacak delillerle sabit olacak savunmaları doğrultusunda, aracın çalınmasında kusuru olmayan müvekkili şirket (işleten) ortaya çıkan zarardan sorumlu tutulamayacağından açılan davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı yanca, düzenlenen ekspertiz raporu ve arabuluculuk son oturum tutanağı ibraz olunmuş; davaya konu araca ait trafik ve tramer kayıtları, poliçe ve hasar dosyası, davalıya ait SGK kayıtları, dava konusu takip dosyası, .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ve .... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası celbedilmiştir.
... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçludan 72.000,00TL asıl alacak, 1.881,86 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 73.881,86TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, ödeme emrinin 18/05/2019 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından süresi içerisinde 19/05/2019 tarihli dilekçe ile ödeme emrine itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
... Asliye Ceza Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası incelendiğinde; Sanık ... hakkında alkollü araç kullanmaktan mahkumiyetine karar verildiği, verilen kararın 13/11/2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
... Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde; sanık ... hakkında alkollü araç kullanmak suçundan cezalandırılması talebinin .... ASCM .../... esas sayılı dosyasından karar verilmiş olduğundan reddine, güveni kötüye kullanma suçundan ve kamu malına zarar verme suçundan cezalandırılması talebi yönünden beraatine, hırsızlık suçundan dolayı ise 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, verilen kararın 11/01/2021 tarihi ile kesinleştiği görülmüştür.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, davaya konu 14/01/2018 tarihli trafik kazasının oluşumundaki kusur durumu ile davacı yanca talep edilebilecek hasar miktarının tespiti noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti 16/03/2023 tarihli raporunda; Davalı tarafa ait ... plaka sayılı ... tek kabın kamyonet marka 2017 model araç sürücüsü ...’nın kazanın oluşumunda %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, 14/01/2018 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda “jet fanlar ve bariyerin” değişim-onarımı yapıldığı, parça, malzeme, işçilik kalemlerinin şekli ve niteliği de dikkate alındığında, dava konusu Avrasya Tünelinde meydana geldiği belirtilen maddi hasar ile uyumlu olduğu, dava konusu ...Tünelinde oluşan hasar tutarın KDV dahil 109.496,34 TL olabileceği, tespit edilen bu hasar-zarar tutarının kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında günün rayicine ve dosya kapsamına uygun olabileceği, Kazanın münhasıran alkole bağlı olarak meydana geldiği, Davacının, zarar görene azami poliçe teminatı olan 72.000,00.- TL. tazminatı poliçe teminatı kapsamında ödediği, davalının kaza sırasında işleten sıfatına sahip olduğu, davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/d maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu ve davalının ileten sıfatı sebebiyle zarardan sorumlu olacağı, Davacının talep edebileceği zarar bedelinin 72.000,00.- TL. olduğu, Takip tarihinde kadar işlemiş faizin 1.782,00.- TL olacağını bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davalı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi noktasında alınan 06/07/2023 tarihli ek raporunda; Davalının kaza sırasında işleten sıfatına sahip olduğu, Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/d maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu ve davalının ileten sıfatı sebebiyle zarardan sorumlu olacağı, Davacının talep edebileceği zarar bedelinin 72.000,00.- TL. olduğu, Takip tarihinde kadar işlemiş faizin 1.782,00.- TL olacağını bildirmiştir.
Davaya konu olayın meydana gelişinde beyanları alınmak üzere davalı tanıklarına davetiye çıkarılmış, 13/12/2023 tarihli celsede davalı tanığı ... ; "Ben davalı ... ... Şirketinde 2002 yılından beri ve halen daha müdür olarak çalışmaktayım. ... adlı kişi bizim şirketimizde ekmek dağıtım işinde, şoförün yanında çalışan yardımcı elemandır. Kendisinin araç kullanma yetkisi yoktur. Sadece araca ekmek kasalarını yükleme ve indirme işlemlerini yapar. Araçla iş bittikten sonra aracın sorumlusu aracı anahtarını iş yerindeki sevkiyattaki arkadaşa teslim eder, evine gider. Olay günüde aynı şekilde ekmek dağıtımında kullanılan aracın anahtarı iş yerinde anahtarın teslim edileceği kişiye teslim edilmiş olması ve aracın anahtarın çekmeceye kilitlenmiş olarak bırakılmış olmasına rağmen bizim de tespit edemediğimiz üzere her nasılsa anahtar çekmeceden alınmış. Çekmecede herhangi bir zorlama yoktur. Tahminim anahtar ele geçirilerek açılmış. Olay günü yanındaki Şahin adlı kişide mahalleden arkadaşıdır. Bu kişi olaydan çok önce bizim şirketimizde çalışmıştır. Olay yerine şirket adına gidenlerden ilk bendim. Sarhoştu. Abuk sabuk konuşuyordu. Bilgim ve görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... ... ; "Ben davalı firmada 20 yıldan beri ve halen daha sevkiyatçı olarak çalışmaktayım. Olay günü ismini hatırlayamadığım , aracın şoförü araç sevkiyattan geldikten sonra anahtarı bana teslim etti. ...'ta bu kişinin yanında muavin olarak çalışırdı. Araç kullanma yetkisi yoktu. Sadece araç yükleme indirme işlemlerinde çalışırdı. kazaya konu aracın anahtarı bana teslim ettikten sonra ben de anahtarı çekmecedeki kutuya koydum. Çekmecenin herhangi bir kilidi yoktur. Açık kalır. Biz 7/24 saat çalıştığımız için anahtarları kilitsiz olarak muhafaza ederiz çünkü sevkiyattaki başka araç arıza yaptığı zaman hemen takviye olarak başka şoförün çekmeceden anahtarı alıp sevkiyatı gerçekleştirmesi gerekir. Anahtarın ... tarafından veya başka kişi tarafından alınıp alınmadığını görmedim. Anahtarların muhafaza edildiği çekmecenin bulunduğu odaya şoförlerin girme yetkisi yoktur. Acil bir durum olduğunda anahtarları sevkiyatçı olarak benden isterler. Bilgim görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı tanığı ... ; "Ben 18 yıldır davalı ... ... işletmesinde sevkiyat sorumlusu/tezgahtar olarak çalışmaktayım. ... ise kaza tarihinde ehliyeti olmadığından muavin olarak çalışırdı. Ekmekleri araca yükleme indirme işini yapardı. Şoförün yanında bulunurdu. Hatırladığım kadarıyla olay pazar günü gerçekleşmiştir. Pazar günü de yoğunluğumuz az olduğundan sevkiyat bölümünde fazla personel yoktu. O gün de kazaya karışan aracımızın şoförü aracın anahtarını sevkiyat bölümüne teslim etmiştir. Sevkiyat bölümündeki ... adlı arkadaşımız anahtarı alıp çekmeceye koymuştu. Çekmecelerin kilit sistemi yoktur. ... abinin bana söylediğine göre; olay günü kendisi üst katta bulunan hamurhaneye gittiğinde çekmecenin bulunduğu odada kimsenin olmadığını gören ... adlı çalışanımız odaya girerek çekmecede bulunan aracın anahtarını almıştır. Bilgim görgüm bundan ibarettir." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,
Davalı şirketin kazaya neden olan aracın maliki olduğunun trafik kayıtlarından anlaşıldığı, her ne kadar ihbar olunan ...'nın mezkur araç ile ve dosya kapsamından almış olduğu alkolün etkisi altında kalarak ve davalının kendisine verdiği iş tanımı dışında aracın anahtarını izinsiz olarak bulunduğu almak suretiyle ve iş dışında anahtarını almış olduğu araç ile kazaya neden olduğu anlaşılsa da, dinlenen tanık beyanlarından davalı şirketin aracın anahtarının iş dışında izinsiz olarak alınması hususunda gereken özeni göstermediği, araç anahtarın bulunduğu yerin diğer kişilerin ulaşımına açık olduğu, çekmecenin ise kilitli olmadığı, bu haliyle davalının izinsiz kullanım halinde işleten sıfatının devam ettiği, aksi savunmalarının yersiz olduğu, iş bu durumda davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/d maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu ve davalının işleten sıfatı sebebiyle zarardan sorumlu olacağı anlaşılmakla, bilirkişi raporu ile tespit edilen ve mahkememizce de kanaat getirilen alacaklar yönünden davalı şirket tarafından yapılan itirazın kısmen iptali ile hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın haksız olması karşısında davacının icra inkar tazminatı istem koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 72.000,00 TL Asıl alacak ve 1.782,00 TL İşlemiş faiz alacağı yönünden İPTALİNE, takibin toplam 73.782,00 TL miktar üzerinden ve 72.000,00TL asıl alacağa 15/05/2019 takip tarihinden itibaren yıllık %9 yasal faiz uygulanmak suretiyle DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Davalı tarafından takibe haksız olarak itiraz edildiğinden hükmolunan toplam 73.782,00 TL alacağın %20'si oranında hesap ve takdir edilen 14.756,40 TL icra inkar tazminatının İİK 67/2 maddesi gereğince davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gereken 5.040,05-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 892,31-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 4.147,74-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 892,31-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 1,78 TL'nın davacıdan, 1.318,22 TL'nın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacının yaptığı ilk masraf 54,40 TL, 2.400,00 TL bilirkişi ücreti, 382,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 2.836,40 TL'nin red ve kabul oranına göre 2.832,57TL 'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 99,86-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
9-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır