İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/185 Esas 2023/721 Karar

T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/185
KARAR NO:2023/721
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:10/03/2020
BİRLEŞEN .... ATM'NİN ... ESAS SAYILI DOSYASINDA
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:07/08/2020
KARAR TARİHİ:12/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan alacak ve birleşen menfi tespit davalarının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin, davalı şirket ile 05/10/2019 tarihinde imzalanan niyet mektubu uyarınca davalıya tedarik sağlamaya başladığını, 11/11/2019 tarihinde de müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bir tedarik sözleşmesi imzalandığını, söz konusu niyet mektubu ve tedarik sözleşmesi uyarınca davalı şirkete tedarik edilen ürünlere ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından 04/10/2019 tarihli, 9.459,07-EUR bedelli ve 24323 başlangıç numaralı; 07/10/2019 tarihli, 2.758,61-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 11/10/2019 tarihli, 4.647,27-EUR bedelli ve 24343 başlangıç numaralı; 18/10/2019 tarihli, 3.326,32-EUR bedelli ve 24360 başlangıç numaralı; 25/10/2019 tarihli, 7.015,75-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 05/11/2019 tarihli, 5.170,51-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 13/11/2019 tarihli, 2.761,08-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 16/11/2019 tarihli, 9.956,48-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 29/11/2019 tarihli, 14.246,04-EUR bedelli ve ... başlangıç tarihli faturalar teslim edilerek davalı şirkete tebliğ edildiğini ve söz konusu faturaların davalı şirket tarafından kabul edildiğini, taraflar arasında akdedilen tedarik sözleşmesinin ödeme başlıklı 9.2. maddesinin; "Ödeme, ÜRÜN'lerin ALICI'ya teslim edildiği tarihi takip eden günde %25'i peşin, %75'i 60 gün vadeli olacak şekilde, aşağıdaki banka detaylarına yapılacaktır." şeklinde düzenlenmiş olduğunu, buna göre fatura bedellerinin %25'inin muhatap tarafından ürünlerin teslim edildiği takip eden günde ödenmesinin gerekmekte olduğunu, bunun yanında, yine sözleşmenin sonlandırma &süresi başlıklı 12.2. maddesinin; "Bu SÖZLEŞME'nin herhangi bir yükümlülüğünün ihlali veya yerine getirilmemesi için mevcut olabilecek diğer çözüm yollarına halel getirmeksizin, aşağıdaki hallerin bulunması halinde, taraflardan her biri, TARAFLARDAN birine karşı yazılı bildirimde bulunarak, istediği zaman bu SÖZLEŞMEYİ derhal feshetme hakkına sahip olacaktır. ... e) ALICI'nın işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesi" şeklinde düzenlendiğini, alıcının ödeme yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesinin bir haklı fesih sebebi olarak düzenlendiğini, ancak müvekkili şirket tarafından davalıya gönderilen siparişler karşılığında tanzim edilen faturalara ilişkin 690,27-EUR, 2.489,12-EUR ve 3.561,50-EUR bedelli ödemelerin, vadelerinde yapılmamaları sebebiyle söz konusu sözleşmenin, 04/12/2019 tarihinde taraflarınca keşide edilen ... 20. Noterliği'nin 09089 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haklı sebeple derhal feshedildiğini, bu tarihten sonra da tamamı sayılan faturalara ilişkin davalı şirket tarafından başkaca hiçbir ödeme yapılmadığını, netice itibariyle müvekkili şirketin davalı şirketten, belirtilen faturalardan kaynaklanan 51.246,72-EUR bakiye alacağının bulunmakta olduğunu, bu hususta taraflarınca davalı şirket ile gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmanın sağlanamadığını, dava konusu borca, sözleşmede belirlenen ödeme tarihini takip eden günden itibaren faiz işletilmesi gerekmekte olduğunu, dava konusu borcun, mal ve hizmet tedarikinde geç ödemelerde uygulanacak temerrüt faizi ile beraber davalı şirketten tahsilinin gerektiğini, tüm bu nedenlerle belirtilen faturalardan kaynaklanan 51.246,72-EUR borcun temerrüt faizi ile beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı şirketin, her ne kadar fatura alacağının bulunduğu iddiası ile huzurdaki davayı açmış ise de, taraflar arasındaki 11/11/2019 tarihli sözleşmenin davacı tarafından imzadan 22 gün sonra 03/12/2019 tarihi itibariyle tek taraflı olarak haksız feshedilmesi nedeniyle, müvekkili şirketin davacıdan tazminat, cezai şart, uğranılan zararlar ve kazanç kayıpları sebebiyle alacaklı konumda olduğunu, davacının fatura alacağı ile müvekkili şirketin alacaklarının yakası taleplerinin bulunmakta olduğunu, anılan sebeplerle takas def'inde bulunmak gerektiğini, sözleşmenin haksız feshinden doğan alacaklarının tahsili talebi ile davacı aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve davanın derdest olduğunu, bu nedenle bekletici mesele yapılması gerektiğini, alacak tutarının hatalı olduğunu, 13/11/2019 tarihli faturanın %25 taksiti olan 690,27-EUR ve 16.11.2019 tarihli faturanın %25 taksiti olan 2.489,12-EUR olmak üzere toplam 3.179,39-EUR'un 22/11/2019 tarihinde davacıya ödendiğini, ödenmiş fatura tutarının 48.067,32-EUR olduğunu, davacının 3.179,40-EUR fazla alacak talebinde bulunmakta olduğunu, davacının 3.179,40-EUR tutarlı alacak talebine itiraz etmek gerektiğini, 2911/2019 tarihli faturanın ise %25 taksitinin ödeme süresi içinde sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini, fesih tarihinde vadesi geçmiş borcun bulunmamakta olduğunu, ihtarnamede belirtilen üçüncü fatura olan 29/11/2019 tarihli 14.246,04-EUR bedelli faturanın ödenmesi gereken %25 taksitinin 3.561,51-EUR olduğunu, ihtarnamede fesih tarihi olan 03/12/2019 tarihi itibariyle vadesi geçmiş olarak belirtilen 6.740,00-EUR tutarına, hem faiz; hem de gecikme iddiası yönüyle itirazlarının bulunduğunu, müvekkili tarafından sipariş edilen ürünlerin davacı tarafça depoya tesliminin çeşitli zamanlarda yapılmakta olduğunu, hangi ürünlerin teslim edildiğinin ve davacıya ne kadar ödeme yapılacağının fatura tebliği ile belli olmakta olduğunu, 29/11/2019 tarihli faturanın, müvekkiline 30/11/2019 Cumartesi tebliğ edildiğini, dava dilekçesinde vade tarihinin 30/11/2019 olarak gösterilmesine itiraz etmek gerektiğini, sözleşmenin tanımlar başlığı altında Cumartesi ve Pazar günlerinin iş gününden sayılmayacağının düzenlendiğini, dolayısıyla anılan faturanın 2 Aralık Pazartesi günü tebliğ alınmış sayılmakta olduğunu, sözleşmenin davacı tarafça 03 Aralık Salı günü itibariyle feshedildiğini, müvekkili ile davacı arasındaki ticari münasebetin, davacının Miora Lighting isimli şahıs şirketi olduğu 2016 yılından bu yana devam etmekte olduğunu, yüksek miktarlı cirolarla çalışılmasına rağmen, ödemelerin her zaman gününde yapıldığını ve davacı şirkete ödenmeyen borcun bulunmamakta olduğunu, davacı tarafından 03/12/2019 tarihi itibariyle bildirimsiz ve tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini, gerekçe olarak ise vadesi gelmiş borcun zamanında ödenmemesi ve siparişlerin makul süreyi aşarak iptal edilmesi gibi kötü niyetli davranışların gösterildiğini, oysa ki sipariş iptalinin sadece bir kez yapıldığını, iptal işleminin, fatura düzenlenmeden ve siparişin davacı tarafça onaylanmasından önce makul sürede gerçekleştirildiğini, bu nedenle sipariş iptali sebebiyle doğan bir zararın bulunmamakta olduğunu, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, borçlunun temerrüte düşmüş sayılabilmesi için TBK'nın 117. maddesinde sayılan genel koşulların yanında, TBK'nın 123. maddesinde düzenlenen özel koşulların da aranması gerektiğini, özel koşullardan birinin, temerrüte düşen borçluya süre verilmesi olduğunu, alacaklının seçimlik haklardan yararlanmak istemesi durumunda, temerrüte düşen borçluya ek süre vermesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından davacıya sipariş edilen ve davacı tarafından stok teyidi yapılan ürünlerin, stok teyidi durumunda davacının teslim yükümlülüğünün doğması sebebiyle müvekkili tarafından satışa sunulduğunu, feshinin haklı veya haksız olmasına bakılmaksızın sözleşmenin feshinin, davacı tarafın doğmuş olan teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmamakta olduğunu, dolayısıyla davacı tarafından stok teyidi yapılan ve müvekkili tarafından satışa sunulan siparişlerin, sözleşme gereği her durumda müvekkiline teslim edilmesinin gerekmekte olduğunu, davacıya .... Noterliği'nin 06/12/2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile cevabi ihtarname keşide edilerek, hem ödemelerde gecikme bulunmadığı, feshin haksız olduğu; hem de stok teyidi yapılan siparişlerin teslim edilmesi, aksi halde uğranılan zararların tahsili için yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, ancak ihtara rağmen stok teyidi yapılan ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini, ödemelerin, Miora zamanından bu yana davacıya düzenli olarak yapıldığını, fesih tarihi itibariyle davacıya hiçbir borç bulunmamakta olduğunu, sipariş iptalinin, davacı tarafından proforma fatura düzenlenmeden makul sürede yapıldığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile yapılan yargılamada, feshin kötü niyetli ve haksız olduğunun, müvekkili şirketin haklılığının ve davacıdan alacaklı olduğunun sübuta erecek olduğunu, tüm bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı taraf arasındaki ticari münasebetin, davalı şirketin şahıs şirketi olduğu 2016 yılından bu yana devam etmekte olduğunu, davalı şirketin, limited şirkete çevrildikten sonra müvekkili şirket ile olan eski sözleşmenin tasfiye edildiğini, 11/11/2019 tarihli dava konusu tedarik sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 8. maddesinde davalıdan ilk yıl toplam 750.000,00-EUR, ikinci yıl 800.000,00-EUR ve üçüncü yıl 850.000,00-EUR tutarında ürün satın alınacağına dair satın alma taahhüdü verildiğini, ancak davalı tarafça imzadan 22 gün sonra 03/12/2019 tarihi itibariyle bildirimsiz ve tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini, gerekçe olarak ise vadesi gelmiş borcun zamanında ödenmemesi ve siparişlerin makul süreyi aşarak iptal edilmesi gibi kötü niyetli davranışların gösterildiğini, oysa ki sipariş iptalinin sadece bir kez yapıldığını, iptal işleminin, fatura düzenlenmeden ve siparişin davacı tarafça onaylanmasından önce makul sürede gerçekleştirildiğini, bu nedenle sipariş iptali sebebiyle doğan bir zararın bulunmamakta olduğunu, ihtarnamenin müvekkili şirketin adresine değil; müvekkili şirketin ortağı bulunduğu başka bir şirketin adresine usulsüz olarak tebliğ edildiğini, 13/11/2019 tarihli faturanın %25 taksiti olan 690,27-EUR ve 16.11.2019 tarihli faturanın %25 taksiti olan 2.489,12-EUR olmak üzere toplam 3.179,39-EUR'un 22/11/2019 tarihinde davalıya ödendiğini, ödenmiş fatura tutarının 48.067,32-EUR olduğunu, 2911/2019 tarihli faturanın ise %25 taksitinin ödeme süresi içinde sözleşmenin haksız şekilde feshedildiğini, fesih tarihinde vadesi geçmiş borcun bulunmamakta olduğunu, ihtarnamede belirtilen üçüncü fatura olan 29/11/2019 tarihli 14.246,04-EUR bedelli faturanın ödenmesi gereken %25 taksitinin 3.561,51-EUR olduğunu, ihtarnamede fesih tarihi olan 03/12/2019 tarihi itibariyle vadesi geçmiş olarak belirtilen 6.740,00-EUR tutarına, hem faiz; hem de gecikme iddiası yönüyle itirazlarının bulunduğunu, müvekkili tarafından sipariş edilen ürünlerin davalı tarafça depoya tesliminin çeşitli zamanlarda yapılmakta olduğunu, hangi ürünlerin teslim edildiğinin ve davalıya ne kadar ödeme yapılacağının fatura tebliği ile belli olmakta olduğunu, öte yandan ödemelerin İtalya'dan yapılmakta olduğunu, davalının hesabına geçmesinin 7 günü bulmakta olduğunu, davalının, faturaların ilk taksitinin ödenip ödenmediğini dahi bilmeden, ödeme yapılıp yapılmadığı bilgisini müvekkili şirkete sorup öğrenmeden sözleşmeyi feshettiğini, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, borçlunun temerrüte düşmüş sayılabilmesi için TBK'nın 117. maddesinde sayılan genel koşulların yanında, TBK'nın 123. maddesinde düzenlenen özel koşulların da aranması gerektiğini, özel koşullardan birinin, temerrüte düşen borçluya süre verilmesi olduğunu, alacaklının seçimlik haklardan yararlanmak istemesi durumunda, temerrüte düşen borçluya ek süre vermesi gerektiğini, 2.400.000,00-EUR tutarında ürün satın alma taahhüdü verilen sözleşmenin 3.561,51-EUR tutarında taksitin geciktiği iddiasıyla aynı gün ve üstelik sözleşme imzasından 22 gün sonra feshedilmesinin, hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olup, ayrıca yasal düzenlemelere de aykırı olduğunu, gecikme de bulunmamakla feshin haklı bir nedene dayanmamakta olduğunu, bu anlamda kötü niyetli bir fesih olduğunu, müvekkili şirket tarafından davalıya sipariş edilen ve davalı tarafından stok teyidi yapılan ürünlerin, stok teyidi durumunda davalının teslim yükümlülüğünün doğması sebebiyle müvekkili tarafından satışa sunulduğunu, feshinin haklı veya haksız olmasına bakılmaksızın sözleşmenin feshinin, davalı tarafın doğmuş olan teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmamakta olduğunu, dolayısıyla davacı tarafından stok teyidi yapılan ve müvekkili tarafından satışa sunulan siparişlerin, sözleşme gereği her durumda müvekkiline teslim edilmesinin gerekmekte olduğunu, davalıya .... Noterliği'nin 06/12/2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile cevabi ihtarname keşide edilerek, hem ödemelerde gecikme bulunmadığı, feshin haksız olduğu; hem de stok teyidi yapılan siparişlerin teslim edilmesi, aksi halde uğranılan zararların tahsili için yasal yollara müracaat edileceğinin ihtar edildiğini, ancak ihtara rağmen stok teyidi yapılan ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini, sözleşmenin 4.2. maddesi gereğince geç teslimat halinde hafta başına %10 cezai şartın öngörülmüş olduğunu, ürünlerin teslim edilmemesi sebebiyle, davalıdan cezai şart alacaklarının da bulunmakta olduğunu, cezai şart faturaları tanzim edilerek davalıya gönderildiğini, ticari defter ve kayıtların incelenmesiyle bu hususun açıklığa kavuşacağını, en yüksek alışveriş cirolarının yapıldığı dönemde, haksız gerekçelerle ve asılsız iddialarla sözleşmenin feshedilmesinin, müvekkili şirketi maddi ve manevi olarak çok zor durumda bıraktığını, davalı ile yapılan sözleşmelere itibar edilerek mevcut sözleşmenin feshedildiğini, davalı tarafın mevcut sözleşmenin feshini sağlamak amacıyla planlı hareket ettiğini, siparişlere ... ... üzerinden devam etmeye başlamış olan müvekkili şirketin, müşterilerine karşı zor durumda kalmamak ve karşı tarafla uzun süre çalışmış olmalarına güvenerek ...Ve Ticaret Limited Şirketi ile 11/11/2019 tarihli sözleşmeyi imzaladığını ve aynı anda Miora Lighting ile olan sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiğini, müvekkilinin Miora Lighting firmasına olan ödemelerinin de protokolle tasfiye edilmiş olduğunu, bu şirkete borç kalmadığını, arabuluculuk görüşmelerinin sonuç vermediğini, tüm bu nedenlerle sözleşmenin haksız feshinden doğan tazminat ve alacaklarının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve ileride arttırılmak üzere şimdilik 10.000,00-TL'lik kısmının faiziyle birlikte davalıdan tahislini talep etmiştir.
Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin, davacı şirket ile 05/10/2019 tarihinde imzalanan niyet mektubu uyarınca davacıya tedarik sağlamaya başladığını, 11/11/2019 tarihinde de müvekkili şirket ile davacı şirket arasında bir tedarik sözleşmesi imzalandığını, söz konusu niyet mektubu ve tedarik sözleşmesi uyarınca davacı şirkete tedarik edilen ürünlere ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından 04/10/2019 tarihli, 9.459,07-EUR bedelli ve 24323 başlangıç numaralı; 07/10/2019 tarihli, 2.758,61-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 11/10/2019 tarihli, 4.647,27-EUR bedelli ve 24343 başlangıç numaralı; 18/10/2019 tarihli, 3.326,32-EUR bedelli ve 24360 başlangıç numaralı; 25/10/2019 tarihli, 7.015,75-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 05/11/2019 tarihli, 5.170,51-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 13/11/2019 tarihli, 2.761,08-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 16/11/2019 tarihli, 9.956,48-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 29/11/2019 tarihli, 14.246,04-EUR bedelli ve ... başlangıç tarihli faturalar teslim edilerek davacı şirkete tebliğ edildiğini ve söz konusu faturaların davacı şirket tarafından kabul edildiğini, taraflar arasında akdedilen tedarik sözleşmesinin ödeme başlıklı 9.2. maddesinin; "Ödeme, ÜRÜN'lerin ALICI'ya teslim edildiği tarihi takip eden günde %25'i peşin, %75'i 60 gün vadeli olacak şekilde, aşağıdaki banka detaylarına yapılacaktır." şeklinde düzenlenmiş olduğunu, buna göre fatura bedellerinin %25'inin muhatap tarafından ürünlerin teslim edildiği takip eden günde ödenmesinin gerekmekte olduğunu, bunun yanında, yine sözleşmenin sonlandırma &süresi başlıklı 12.2. maddesinin; "Bu SÖZLEŞME'nin herhangi bir yükümlülüğünün ihlali veya yerine getirilmemesi için mevcut olabilecek diğer çözüm yollarına halel getirmeksizin, aşağıdaki hallerin bulunması halinde, taraflardan her biri, TARAFLARDAN birine karşı yazılı bildirimde bulunarak, istediği zaman bu SÖZLEŞMEYİ derhal feshetme hakkına sahip olacaktır. ... e) ALICI'nın işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesi" şeklinde düzenlendiğini, alıcının ödeme yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesinin bir haklı fesih sebebi olarak düzenlendiğini, ancak müvekkili şirket tarafından davacıya gönderilen siparişler karşılığında tanzim edilen faturalara ilişkin 690,27-EUR, 2.489,12-EUR ve 3.561,50-EUR bedelli ödemelerin, vadelerinde yapılmamaları sebebiyle söz konusu sözleşmenin, 04/12/2019 tarihinde taraflarınca keşide edilen ... 20. Noterliği'nin 09089 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haklı sebeple derhal feshedildiğini, bu tarihten sonra da tamamı sayılan faturalara ilişkin davacı şirket tarafından başkaca hiçbir ödeme yapılmadığını, netice itibariyle müvekkili şirketin davacı şirketten, belirtilen faturalardan kaynaklanan 51.246,72-EUR bakiye alacağının bulunmakta olduğunu, bu faturalardan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla taraflarınca mahkememizin 2020/185 esas sayılı dosyası üzerinden bir alacak davasının ikame edildiğini, huzurdaki davanın, davacı vekili tarafından belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğini, ancak tazminat talep edilen ve belirsiz alacak davası şartlarını taşımayan bu davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerekmekte olduğunu, alacağın belirlenebilir nitelikte olması durumunda, belirsiz alacak davası açılarak bu davanın sağladığı imkanlardan yararlanmanın mümkün olmadığını, dava dilekçesinde davacının, talep konusunun hangi kalemleri içerdiği hakkında bir açıklık bulunmamakta olduğunu, mahkemece davacıya süre verilerek talep sonucunun açıklattırılması gerektiğini, müvekkili şirketin, davacı şirket ve davacı şirketin iştiraki olan dava dışı şirket ile imzaladığı her iki sözleşmenin, her iki sözleşmenin 8.1. maddesi gereğince tek bir borç ilişkisini düzenlediğinden, dosyanın birleştirilmesi gerektiğini, sözleşmenin bildirimsiz olarak feshedildiği ve tebligatın usulsüz olduğu iddiasının isabetli olmadığını, fesih bildiriminin davacıya yapılması akabinde, siparişlerin yapıldığı davacı şirkete ait "b2b" sisteminin müvekkili şirketin erişimine derhal kapatıldığını, bu durumun dahi tek başına feshin bildirimsiz yapılmadığını ortaya koymakta olduğunu, sözleşmenin, davacının ödeme yükümlülüğünü sözleşme uyarınca süresinde yerine getirmemesi nedeniyle haklı nedenle feshedildiğini, davacının, bir takım zorlama yorumlar ve afaki varsayımlarla feshin haksız olduğu iddiasının kötü niyetli olduğunu, söz konusu niyet mektubunda da, taraflara arasında sözleşme imzalandığında niyet mektubunun yürürlükten kaldırılacağının düzenlendiğini, söz konusu gecikmenin, davacının iddia ettiği gibi 1-2 günlük bir gecikme olmadığını, 15 günden fazla ve takip eden siparişlerde tekrarlayan bir gecikme olduğunu, davacının, sözleşmeden doğan edimini ifa etmeden, müvekkili şirketten ifa isteminde bulunmasının hukuka aykırı olduğunu, dava dilekçesinde belirsizlik bulunan talep konusunun, mahkemece verilecek süre içerisinde davacıya açıklattırılması ve cezai şarta ilişkin bir talep varsa hukuka aykırı cezai şart talebinin reddinin gerektiğini, davacının, maksadını aşan ve dava konusunun dışında bulunan iddialarla müvekkili şirketten haksız menfaat elde etme amacında olduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda davanın, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, belirsiz talep sonucunun açıklanması için davacıya süre verilmesini ve nihayetinde davanın esastan reddini talep etmiştir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2021 tarihli, ... esas ve 2021/156 karar sayılı kararıyla, mahkemeleri dosyaları ile mahkememiz dosyası arasındaki hukuk-fiili irtibat nedeniyle mahkemeleri dosyalarının, mahkememiz dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve her iki dosyanın yargılamasına mahkememizce devam olunmuştur.
Asıl dava, taraflar arasında akdedilen tedarik sözleşmesi uyarınca davacı/birleşen dosyada davalı şirket tarafından bir kısım fatura bedellerinin ödenmediğinden bahisle, bakiye alacağın tahsili; birleşen dava ise, aynı sözleşmenin haksız feshedildiğinden bahisle, belirsiz tazminat alacaklarının davacı/birleşen dosyada davalı şirketten tahsili istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce taraflar arasında düzenlenen 05/10/2019 tarihli iyi niyet mektubu, 07/04/2016, 0/01/2018 ve 11/11/2019 tarihli tedarik sözleşmeleri ile ekleri, faturalar, cezai şart faturaları, ... 20. Noterliği'nin 04/12/2019 tarihli ve 09089 yevmiye numaralı ihtarnamesi, .... Noterliği'nin 06/12/2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi, fesih ve tasfiye protokolü, e mail yazışmaları ve çevirileri, ödeme dekontları, hesap dökümleri, siparişler dökümü, stok teyitleri, b2b.homemania.net sitesi kayıtları, vergi kayıtları, ticaret sicili kayıtları, marka lisans sözleşmesi, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın... soruşturma sayılı dosyaları, .... Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, mali müşavir, SPK uzmanı ve borçlar hukuku öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten rapor, YMM, kurumsal finansman uzmanı ve borçlar hukuku uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten rapor ve ek rapor temin edilmiştir.
Bankacılık ve finans uzmanı ..., YMM ve iktisat-ekonometri uzmanı Prof. Dr. ... ve borçlar hukuku uzmanı Prof. Dr. ...'den oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 14/10/2022 havale tarihli rapor ile; asıl dava yönünden; davacı/satıcının davalı/alıcıdan, dava dilekçesinde sayılmış olan faturalardan kaynaklanan, dava tarihi itibariyle toplam 48.067,32-TL tutarlı taksit alacağı bulunduğu, 19.11.2019 tarihli fatura bedelinin ilk taksiti (%25’i) olan 3.561,50-EUR'un vade tarihi olan 30.11.2019 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte;
04.10.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 7.094,30-EUR'un vade tarihi olan 04.12.2019 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 07.10.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 2.068,96-EUR'un
vade tarihi olan 07.12.2019 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 11.10.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 3.485,45-EUR'un, vade tarihi olan 11.12.2019 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 18.10.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 2.494,74-EUR'un vade tarihi olan 18.12.2019 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 25.10.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 5.261,87-EUR'un vade tarihi olan 25.12.2019 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte;
05.10.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 3.877,88-EUR'un vade tarihi olan 05.01.2020 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 13.11.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 2.070,81-EUR'un vade tarihi olan 13.01.2020 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 15.11.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 7.467,36-EUR'un vade tarihi olan 16.01.2020 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte; 29.11.2019 tarihli fatura bedelinin ikinci taksiti (%75’i) olan 10.684,51-EUR'un vade tarihi olan 30.01.2020 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte tahsilinin gerektiği, birleşen dava yönünden; davalı/alıcının birleşen dava tarihi itibariyle davalı/satıcıdan herhangi bir tazminat ve/veya cezai şart alacağının bulunmadığı tespit edilmiş, aynı heyetten temin edilen 14/06/2023 havale tarihli ek raporda ise görüş değişmemiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; taraflar arasında 11/11/2019 tarihli "Tedarik Sözleşmesi" imzalandığı, söz konusu sözleşme gereğince, satıcının(...ve Ticaret Limited Şirketi), sözleşmede ifade edilen ürünleri yasal markaları uyarınca üreterek alıcıya(... ...) satacak ve tedarik edeceği, alıcının bu ürünleri yalnızca online kanal üzerinden bölgede münhasıran satacağının kararlaştırıldığı(sözleşme maddi 1.1)sözleşmenin sona erme tarihinin 31/12/2022 olduğu(sözleşme, tanımlar), iş gününün ilgili tarafın bulunduğu ülkede tanınan bir Cumartesi, Pazar ve resmi tatil olmayan günler anlamına geldiği(sözleşme, tanımlar), ürünlerin alıcı tarafından satış bitimini takip eden en geç 2 (iş günü) içerisinde gönderilmesi gereken bir sipariş formu föndererek satın alınacağı(sözleşme m.6.1), alıcının, sözleşmenin 1. yılında toplam 750.000,00-EURO, 2. Yılında toplam 800.000,00_EURO, 3. yılında toplam 850.000,00-EURO değerinde ürünü satıcıdan satın alacağını taahhüt ettiği(sözleşme m. 8.1), alıcı tarafından satın alınan malların satıcı tarafından faturalandırılacağı, ürünlerin fiyatlarının fatura fiyatı üzerinden ve EURO cinsinden ödenebileceği(sözleşme m. 9.2), ödemenin, ürünlerin alıcıya teslim edildiği tarihi takip eden günde % 25'i peşin, % 75'i 60 gün vadeli olacak şekilde sözleşmede belirtilen banka detaylarına yapılacağı(sözleşme m. 9.2), sözleşmenin herhangi bir yükümlülüğünün ihlali veya yerine getirilmemesi için mevcut olabilecek diğer çözüm yollarına halel getirmeksizin sözleşmenin 12.2 maddesinde belirtilen hallerin bulunması halinde, taraflardan her birinin taraflardan birine karşı yazılı bildirimde bulunarak istediği zaman bu sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olacağı, alıcının işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülüğünü süresinde yerine getirmemesinin(sözleşme m. 12.2-e) sözleşmenin feshi sebebi olacağının kararlaştırıldığı anlaşılmıştır. Dosya kapsamında bulunan faturalar, ödemeye ilişkin belgeler ve temin edilen 10/10/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında, davacı satıcı şirket tarafından 04/10/2019 tarihli, 9.459,07-EUR bedelli ve 24323 başlangıç numaralı; 07/10/2019 tarihli, 2.758,61-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 11/10/2019 tarihli, 4.647,27-EUR bedelli ve 24343 başlangıç numaralı; 18/10/2019 tarihli, 3.326,32-EUR bedelli ve 24360 başlangıç numaralı; 25/10/2019 tarihli, 7.015,75-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 05/11/2019 tarihli, 5.170,51-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 13/11/2019 tarihli, 2.761,08-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 16/11/2019 tarihli, 9.956,48-EUR bedelli ve ... başlangıç numaralı; 29/11/2019 tarihli, 14.246,04-EUR bedelli ve ... başlangıç tarihli faturaların düzenlenerek davalı alıcı şirkete tebliğ edildiği ve söz konusu faturaların davalı şirket tarafından kabul edildiği anlaşılmaktadır. Taraflar arasındaki tedarik sözleşmesinin ödeme başlıklı 9.2. maddesine göre, "Ödeme, ÜRÜN'lerin ALICI'ya teslim edildiği tarihi takip eden günde %25'i peşin, %75'i 60 gün vadeli olacak şekilde, aşağıdaki banka detaylarına yapılacaktır." Asıl davada davacı satıcı tarafça, 13/11/2019 tarih ve ... numaralı, 15/11/2019 tarih ve A-...-98 numaralı ile 29/11/2019 tarih ve A-...-94 numaralı faturaların ödemelerinin vadelerinde yapılmadığı belirtilmektedir. Temin edilen bilirkişi heyeti raporu dikkate alındığında, davalı alıcı ... ... tarafından 22/11/2019 tarihinde davacı ... ... Ltd. Şti.'ne 1.292,63 EURO ve 3.179,39 EURO'nun ödendiği, davalı ... ... tarafından ödeme yapılan IBAN numarasının ve swift kodunun taraflar arasında imzalanan sözleşmenin “9.Ödeme” maddesinde belirtilen IBAN numarası ve swift kodunun olduğu, davalı ... ... tarafından 22/11/2019 tarihinde, 05/11/2019 tarih ve A-...-43 numaralı faturanın % 25'i olan 1.292,63 EURO'nun ödendiği, 05/11/2019 tarih ve A-...-43 numaralı faturanın % 25'ine isabet eden tutarın vade tarihinin 06/11/2019 olduğu ve vade tarihinden 16 gün sonra ödendiği, davalı ... ... tarafından 22/11/2019 tarihinde, 13/11/2019 tarih ve ... numaralı fatura ile 15/11/2019 tarih ve A-...-98 faturanın toplam tutarının % 25'i olan 3.179,39 EURO'nun ödendiği, 13/11/2019 tarih ve ... numaralı faturanın % 25'ine isabet eden tutarın vade tarihinin 14/11/2019 olduğu ve vade tarihinden 8 gün sonra ödendiği, 15/11/2019 tarih ve A-...-98 numaralı fatura % 25'ine isabet eden tutarın vade tarihinin 16/11/2019 olduğu ve vade tarihinden 6 gün sonra ödendiği anlaşılmaktadır. Yine, davacı tarafç sözleşmenin feshine ilişkin gerekçe gösterilen bir diğer fatura olan 29/11/2019 tarih ve A-...-94 numaralı faturanın ödemesine ilişkin herhangi bir ödeme belgesi sunulmamıştır. Bu hususlar dikkate alındığına, alıcı davalının sözleşmenin 9.2 maddesinde öngörülen vadelerde yapması gereken ödemeleri yapmadığı, bu nedenle davacı alıcının sözleşmenin 12.2/e fıkrası gereğince sözleşmeyi tek taraflı olarak feshetme hakkı bulunduğu açıktır. Davacı alıcı da 04/12/2019 tarihinde davalıya gönderdiği bildirim ile söz konusu sözleşmeyi feshetmiştir. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında davacı ...ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sözleşmeyi feshi haklı nedene dayanmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında, söz konusu fatura bedellerinin vadesinde ödenmemiş olmasının davacı bakımından sözleşmeyi çekilmez hale getirip getirmediğinin araştırılmasına gerek bulunmamaktadır. Zira, sözleşmenin 12.2/e maddesi açık olup olup, ödeme yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmemesi tek başına fesih sebebi olarak kabul edilmiş bulunmaktadır. Davacı tarafça sözleşme haklı olarak feshedilmiş olmakla, davacı tarafın, düzenlemiş olduğu fatura bedellerininin tamamını talep etme hakkı da bulunmaktadır. Bilirkişi heyetince davacının talep edebileceği fatura bedeli toplamı 48.067,32-EURO olarak tespit edilmiştir. Sözleşmedeki hükümler ve TBK hükümleri dikkate alındığında, faturalar için belirlenen vadelerin açık ve net oluşu nedeniyle, davalıyı temerrüde düşürmek için ayrıca bir bildirim yapılmasına da gerek olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, davalı tarafından ödenmeyen fatura bedellerinin, sözleşme ile kararlaştırılan vade tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir. Alacağın yabancı para alacağı(EURO) olması nedeniyle, 6102 Sayılı TTK'nun 1530/2 maddesinin uygulama yeri bulunmadığı, tahsiline karar verilen alacağa 3095 Sayılı Kanun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Asıl davada dava tarihinin 10/03/2020 günü saat 15:36 olması dikkate alınarak, bu tarih ve saat itibariyle geçerli T. C. Merkez Bankası EURO efektif satış fiyatı olan 6.9685 TL dikkate alınmak suretiyle harç ve vekâlet ücreti bakımından değerlendirme yapılmıştır. Birleşen davada, davacı ... ... tarafından, ...ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sözleşmeyi feshinin haksız olduğu belirtilerek, tazminat ve alacak talebinde bulunulmuşsa da, asıl davada davacı ...ve Ticaret Ltd. Şti.'nin sözleşmeyi feshinin haklı olduğu değerlendirilerek, davanın kabulüne karar verilmesi dikkate alınarak, birleşen davadaki taleplerin yerinde olmadığı sonucuna varılarak birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davada, davacı ...ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı Homenıa ... hakkında açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, toplam 48.067,32-EURO alacağın; 3.561,50-Euro'sunun 30/11/2019 tarihinden itibaren, 7.094,30-Euro'sunun 04/12/2019 tarihinden itibaren, 2.068,96-Euro'sunun 07/12/2019 tarihinden itibaren, 3.485,45-Euro'sunun, 11/12/2019 tarihinden itibaren, 2.494,74-Euro'sunun, 18/12/2019 tarihinden itibaren, 5.261,87-Euro'sunun, 25/12/2019 tarihinden itibaren, 3.877,88-Euro'sunun, 05/01/2020 tarihinden itibaren, 2.070,81-Euro'sunun, 13/01/2020 tarihinden itibaren, 7.467,36-Euro'sunun, 16/01/2020 tarihinden itibaren, 10.684,51-Euro'sunun, 30/01/2020 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının EURO ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına ödediği faiz oranı ile işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki TL karşılığının davalı Homenıa ...'den alınarak davacı ...ve Ticaret Ltd. Şti.'ne verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
1/1-Asıl davada alınması gerekli 22.880,92-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 6.123,10-TL'nin mahsubu ile bakiye 16.757,82‬‬-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; asıl davada davacı tarafından yatırılan 6.123,10-TL'nin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
1/2-Asıl davada davacı tarafça yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 90,00-TL yurt dışı tebligat harcı ve 384,10-TL müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.536,3‬0-TL yargılama giderinden, asıl davanın, asıl ve birleşen dava toplam miktarına oranlaması ile elde edilen yüzdelik veriye uyarlanması ile elde edilen kısmı olan 8.303,77-TL'nin, asıl davanın kabul oranına göre hesap edilen 7.788,60-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine; asıl davanın ret oranına göre hesap edilen 515,17‬-TL'lik kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
1/3-Asıl davada davalı tarafça yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 288,00-TL müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.850,20-TL yargılama giderinden, asıl davanın, asıl ve birleşen dava toplam miktarına oranlaması ile elde edilen yüzdelik veriye uyarlanması ile elde edilen kısmı olan 3.745,32-TL'nin, asıl davanın ret oranına göre hesap edilen 232,36-TL'sinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine; asıl davanın kabul oranına göre hesap edilen 3.512,96‬-TL'lik kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
1/4-Asıl davada davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince asıl davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 52.243,57-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
1/5-Asıl davada davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince asıl davanın reddedilen kısmı üzerinden belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında, davacı Homenıa ... tarafından davalı ...ve Ticaret Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın REDDİNE,
2/1-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269,80-TL karar ve ilam harcından, birleşen dosyada davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78-TL'nin mahsubu ile, bakiye 99,02‬-TL harcın, birleşen dosyada davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
2/2-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı tarafça yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 90,00-TL yurt dışı tebligat harcı ve 384,10-TL müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 8.536,3‬0-TL yargılama giderinden, birleşen davanın, asıl ve birleşen dava toplam miktarına oranlaması ile elde edilen yüzdelik veriye uyarlanması ile elde edilen kısmı olan 232,53‬-TL'nin, birleşen dosyada davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
2/3-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacı tarafça yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 288,00-TL müzekkere ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.850,20-TL yargılama giderinden, birleşen davanın, asıl ve birleşen dava toplam miktarına oranlaması ile elde edilen yüzdelik veriye uyarlanması ile elde edilen kısmı olan 104,88‬-TL'nin, birleşen dosyada davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
2/4-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davalı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT 13/2. maddesi gereğince belirlenen 10.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan Ali Yaşar ÜNLÜTÜRK(1507)'e 1.320,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılanacağı anlaşıldığından, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre asıl davanın kabul-ret oranına göre hesap edilen 1.238,10-TL'sinin davalı/birleşen dosyada davacı taraftan; 81,9‬0-TL'sinin davacı/birleşen dosyada davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı , gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.12/10/2023

Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır

Full & Egal Universal Law Academy