T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/244 Esas
KARAR NO:2020/648
DAVA:ALACAK
DAVA TARİHİ:10/09/2009
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekilinin 10.09.2009 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. ...hükümlerine tabi aracı kurum olduğunu, müvekkilinin ise adı geçen kurumda hesabı bulunduğunu, sermaye piyasasında yatırım yapan bir yatırımcı olduğunu, Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun tüm ...araçlarının kaydının tutulduğu ve üyelerince kayıtlarının izlenebildiği bir tüzel kişi olduğunu, ...’ın ... Bankası olarak anılan, piyasalarda gerçekleştirilen tüm işlemlerin takasını merkezi takas tarafı olarak gerçekleştiren bir kurumm olduğunu, ...'ın tüm ...araçlarının el değiştirdiğini ve sahipleri adına saklandığı bir banka olmakla birlikte, bazı bankacılık faaliyetlerini de yürüttüğü için işbu davada saklama ve takas işlevi ile değil, aracı kuruma kredi vermesi ve karşılığında müvekkilin hisse senetlerini usulsüz olarak rehin alması sebebi ile yer aldığını, ... A.Ş. nin faaliyetlerinin, usulsüz ve mevzuata aykırı işlemleri nedeniyle, 24.03.2009 tarihinde ...Kurulu (...) tarafından ...Kanunu (SPKn) m.46/h gereğince geçici olarak durdurulduğunu, 06.04.2009 tarihinde SPKn. m.46/b gereğince aracı kurum tedrici tasfiye sürecine alındığını, aracı kurumun faaliyetlerinin durdurulmasının ve tassürecine alınması sebebinin, yatırımcılarına ait hisse senetlerini, yatırımcılarının izni ve muvafakati olmaksızın, davalı bankaya rehin vermesi ve karşılığında aldığı krediyi kendi hesabına kullanması olduğunu, aracı Kurumun faaliyetleri durdurulmadan önce müvekkiline ait aşağıda liste halinde belirtilen hisse senellerinin aracı kurumdaki müvekkil hesabında bulunduğunu, ancak bu hisse senetleri aşağıda belirtilen liste halinde, müvekkilinin nza ve muvafakati bulunmaksızın ve müvekkilin tamamen bilgisi dışında, davalı ... - ...A.Ş’ve (...) ... A.Ş.'ye(...) rchnedilmiş ve karşılığında ... tarafından bu bankalardan kredi kullanılmış olduğunu, bu durumun öğrenilmesinden sonra davalı ...'a 03.07.2009 tarihinde .... Noterliğinden ... yevmiye no.lu ihtarname gönderildiğini ve “ aracı kurum tarafından müvekkile ait hisse senetlerinin rehnedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, davalıların da bu hisse senetlerini alırken müvekkilin izin ve muvafakatlerini, aracı kurumu yetkilendiren bir sözleşmeyi araştırmadıkları, hisse senetlerinin aracı kuruma ait olmadığını bildiklen, halde rehin alarak kusurlu davrandıkları " belirtilerek, hisse senetlerini baştan beri kime ait olduklarını bildikleri müvekkile iade etmeleri gerektiği ihtar edildiğini, davalı ... ihtarnameye verdikleri cevapta, hisse senetlerini usulüne uygun olarak rehin aldıklarını ve karşılığında kredi verdiklerini, iddia ederek hisse senetlerini iade etmeyeceklerini belirttiğini, davalılın aşağıdaki nedenlerle müvekkile ait hisse senetlerini elinde tutma yetkisi olmayıp, aynen iade etmeleri gerektiğini, müvekkilinin mağduriyeti hakkında öncelikle ...Kanunu (...)’nun uygulanacağını ve ...’nunda hüküm bulunmayan hallerde Türk Ticaret Kanunun (TTK’nın) uygulama alanı bulacağını, davalı bankalara rehnedilen hisse senetlerinin; Maalt 1.000. Lot (1.000.000 adet-Davalı ...'ta), Tavhl 1.000. Lot (1.000.000 adet-Davalı ...’ta), ... 10.000. Lot( 10.000.000 adet-Davalı ...'ta), ... 12.000. Lot( 12.000.000 adet-Davalı ...'la), ... 2.000. Lot (2.000.000 adet-Davalı ...'ta), ... 8.879. Lot (8.879.000 adet-Davalı ...'ta) olduğunu, müvekkilinin işbu dava ile aynen iadesi istenen şu andaki hisse senetlerinin miktar ve değerlerinin ise; davalı ...’ta rehinli olanlar: Maalt 1.000. Lot (1.000.000 adet) = 1.000 x 9,10.-TL= 9.100,-TL, Tavhl 1 .000.Lot (1.000.000 adet)= 1.000 x 4,24.-TL - 4.240,-TL, Davalı ...’ta rehinli olanlar; ... 10.000.Lot (I0.000.000.adet )=10.000 x 3,38.-TL = 33.800,00 TL, ... 12.000.Lot (12.000.000.adct)=12.000 x 3,32.- TL - 39.840,00 TL, ... 2.000.Lot (2.000.000.adet) = 2.000 x 9,40.-TL= 18.800,00 TL, ... 8.879.Lot (8.879.000.adet)= 8.879 x 3,26.-TL= 28.945,54-TL olduğu, ayrıca ...’a rehinli ... hisse senetlerinden dolayı temettü verildiği ve müvekkilinin 2.000 lot (2.000.000 adet) ... hissesine tekabül eden temettü miktarı 425-TL olup, bu miktarın ihtarnamenin davalı ...’a tebliğ tarihi olan 06/07/2009 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu bankadan tahsilini talep ve dava etmiş, harca esas dava değerinin davalı ... yönünden 13.340,00 TL, ... yönünden ise 121.810,54 TL olduğu bildirilmiştir.
S A V U N M A /
Davalı ... vekili 11/12/2009 havale tarihli cevap dilekçesinde: ... A.Ş.'nin yatırımcılarına ait hisse senetlerini, yatırımcıların izni ve muvafakati olmaksızın müvekkil bankaya rehin verdiğini, bu nedenle söz konusu senetler üzerinde müvekkil banka lehine geçerli bir rehin hakkı tesis edilmediğini ileri sürmüş, davacı, ayrıca, Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdinde tutulan kayıtlarda rehnedilen hisse senetlerinin mülkiyetinin kendisine ait olduğunun görüldüğünü, bu nedenle müvekkil bankanın söz konusu senetleri iade etmesi gerektiğini iddia etmiş olup, davacının bu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddialarının mümkün olmadığını, dava konusu olayda, müvekkil banka, kredi sözleşmesinde öngörülen krediyi ... A.Ş.’ye verdiği ve ... A.Ş. söz konusu krediyi kullanarak davacı adına hisse senetleri satın aldığı, açıkça anlaşıldığı üzere, müvekkil banka, davacıya ait hisse senetlerinin kendisine rehnedileceği düşüncesiyle ... A.Ş.’ye milyonlarca liralık kredi kullandırmış olup, esasen, sermaye piyasasında yıllardır süregelen fiili uygulamada bankalar, ...Kurulu tebliğleri çerçevesinde, müşterilerinin vekili konumunda olan aracı kurumlar ile kredi sözleşmesi yapmakta ve yapılan kredi sözleşmelerinde aracı kurumlar vekilleri oldukları müşterilerinin hisse senetlerini bankalara rehnettiğini, müvekkil bankanın, dava konusu hisse senetlerini, rehin hakkına dayanarak, zilyetliğinde bulundurmasında ve davacıya iade etmekten kaçınmasında hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Davalı ...Ş (... A.Ş) aleyhine açılan davanın 21/06/2016 tarihli celsede dava dosyasından tefriki ile ayrı bir esasa kaydının yapılmasına karar verilmiş, mahkememiz esasının ... sırasına kaydedilmiştir.
Dava dosyasına ilişkin Mahkememizce verilen 21/06/2016 tarihli, ... Esas ve ... Karar sayılı kararla konusuz kalan davanın esası hakkında hüküm tesisine yer olmadığına dair verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 20/06/2018 tarih, 2016/13551 E- 2018/4638 Karar sayılı kararı ile "Dava, aracı kurum müşterisi olan davacıya ait hisse senetlerinin usulsüz şekilde rehnedildiği iddiasına dayalı hisse senetlerinin iadesi istemine ilişkin olup, yargılama devam ederken davacının hisse senetleri iade edildiğinden konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 331/1. maddesi gereğince hakim, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir eder. Buna göre, davacının dava açmakta haklı olduğu ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ve Yatırımcıları Koruma Fonu tarafından açılan davada verilen kararın kesinleşmesi üzerine davacıya ait hisse senetlerinin iadesine karar verildiği gözetildiğinde yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi doğru olmamıştır.
Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 13. maddesine göre, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. AAÜT 6. maddesine göre de; anlaşmazlık, davanın konusuz kalması nedeniyle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Somut uyuşmazlıkta, davacı vekili dava dilekçesinde harca esas değeri 135.150,54 TL olarak göstermiş ve bu değer üzerinden harcını ikmal etmiştir. Mahkemece, yukarıda belirtilen düzenlemeler dikkate alınarak davacı lehine AAÜT 6. ve 13. maddeleri dikkate alınmak suretiyle vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken vekalet ücretine hükmedilmemesi ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması doğru olmamış, kararın açıklanan bu nedenlerle temyiz eden davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçeyle mahkememiz hükmünün davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir. Karara karşı ... (Eski Unvanı: ... A.Ş.) vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuşsa da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 19/02/2020 tarih, 2018/4223 Esas- 2020/1736 Karar sayılı kararıyla kendisi aleyhinde açılan davanın işbu davadan ayrılmış olması nedeniyle adı geçen davalının karar düzeltme hakkı bulunmadığından karar düzeltme dilekçesinin reddi yönünde karar verilmiştir.
Mahkememizce usul ve yasaya uygun bulunan bozma ilamına uyulmuştur.
Dava, aracı kurum müşterisi olan davacıya ait hisse senetlerinin usulsüz şekilde rehnedildiği iddiasına dayalı hisse senetlerinin iadesi istemine ilişkin olup, yargılama devam ederken (Kapatılan).... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen ve Yatırımcıları Koruma Fonu tarafından açılan ... Esas sayılı davada davacıya ait hisse senetlerinin iadesine karar verilmiş, karar kesinleşmiş ve davacının hisse senetleri iade edilmiş olmakla eldeki dava konusuz kalmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 331/1. maddesinde, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir edeceği düzenlenmekle davadaki haklılık durumunun değerlendirilmesi gerekmiştir. Yargılama devam ederken hisse senetlerinin iade edildiği dosya kapsamı itibariyle sabit ve ihtilafsız olmakla davacının dava tarihine nazaran dava açmakta hukuki yararının bulunduğu ve davasında haklı olduğu kabul edilmiştir. Yapılan yargılama neticesinde ve uyulan bozma ilamı ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra konusuz kalan davaya ilişkin olarak, dava tarihindeki haklılık durumuna nazaran davacı lehine, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 ve 6. maddeleri uyarınca davalı ... aleyhine açılan davadaki harca esas dava değeri olan 121.810,54 TL üzerinden hesaplanan miktarda vekalet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası oluşturularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusuz kaldığından esas hakkında hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gereken 54,40 TL maktu karar harcının peşin alınan 1.824,60 TL'den mahsubu ile fazladan yatırılan 1770,20-TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya İADESİNE,
3-Davacı tarafça yapılan ilk masraf 22,45-TL, bilirkişi ücreti 700,00-TL, posta gideri 374,90-TL olmak üzere toplam 1.097,35-TL'nin yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 ve 6. maddeleri gereğince hesap ve takdir olunan 15.522,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
6-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.25/11/2020
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .