T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/27
KARAR NO:2022/652
DAVA:Menfi Tespit
DAVA TARİHİ:10/01/2020
KARAR TARİHİ:18/10/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesi ile; .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile müvekkilleri aleyhine davalı alacaklı şirket tarafından kambiyo senetle icra takibi yapıldığını, müvekkil şirketin önceki yetkilisi ...'ün davalı ... ...'a ticari işlem yapmak için 14/05/2018 tarih, 50.000,00-TL bedelli, 01/08/2018 vade tarihli senet düzenlendiğini, senedin ticari mal alışverişi için düzenlendiğini ve davalı lehtar ... ...'un edimini yerine getirmeyerek yemek ile ilgili menkulleri teslim etmediğini, davalı ... ile diğer davalı şirket arasında alım satıma ilişkin çek verilmiş, karşılıksız çıkınca davalı ...'in müvekkili ile düzenlenen senedi davalı şirkete ödeme garantisinde bulunmak üzere vermiş olduğunu, davalı ... ... ile müvekkili şirket ticari işlemler yapmaya ettiğinden davalı ...'in ödemesi gereken çek bedelinin borcu olmadığı halde müvekkili şirket tarafından ödenmiş olduğunu, davalı ...'in ticari malları vade tarihine kadar müvekkili şirkete teslim etmemiş, senedi de iade etmeyip davalı 3. Kişi şirkete ciroladığını, kötü niyetli olduğunu, senet bedelinin ödenmesine rağmen davalı şirketin dava konusu senedi davalı ... ve müvekkillerine iade etmeyip müvekkilerinin aleyhinde.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, ayrıca davalı şirketçe müvekkil şirketin ticareti usulsüz terk ettiğinden bahisle şirket yetkilisi müvekkil ... hakkında .... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile şikayette bulunulduğunu ve dosyasını hala derdest olduğunu, müvekkil şirketin davalı şirkete herhangi bir borcu olmamasına rağmen dava konusu senet nedeni ile borçtan sorumlu olmak zorunda kaldıklarını, senedin üzerinde malen ibaresinin bulunduğunu, arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek ihtiyati tedbir kararı verilerek takibin durdurulmasına, dava konusu senet ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine, %20'den az olmamak koşulu ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirket yetkilisi ... tarafından 14/05/2018 tarih, 50.000,00-TL bedelli, 01/08/2018 vade tarihli senet düzenlendiğini, bu senetin ticari mal alışverişi için düzenlendiğini ancak daha sonra ticari işleri iyi gitmediğinden edimini yerine getiremediğini, diğer davalı şirket başka alacaktan iş yeri mahalline haciz için gelindiğinde menkullerin haczedilmemesi için davaya konu senedi cirantalayarak verdiğini, davalı şirketin söz konusu borcun ödenene kadar senedi icraya koymayacağını ve borç bittikten sonra senedi geri vereceğini beyan ettiğini ancak borcu ödemesine rağmen söz konusu senedi tarafına iade etmeyerek senet hakkında haksız ve kötü niyetli olarak.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davacı tarafın ve kendisinin söz konusu senetten kaynaklı borcunun olmadığını, senetteki malen ibaresi gereği sorumluluklarını yerine getiremediğini, senedin kambiyo vasfını taşımadığını, davacı tarafın ticari olarak zor durumda kalmasına sebep olduğunu, davayı kabul ettiğini, davayı kabul ettiğinden harç ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı şirket tarafından davaya cevap verilmemiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ve dayanağı 14/05/2018 keşide tarihli , 01/08/2018 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli bono nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir.
Mahkememizce,.... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, İstanbul CBS Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosunun ... CBS Soruşturma dosyası, arabuluculuk son tutanağı, çek yönünden yapılan ödemelere ilişkin banka kayıtları dosyamız arasına alınmış, bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Dava konusu.... İcra Müdürlüğü’nün ...
esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davalısı alacaklı ... tarafından, dosyamız davacıları borçlular ...(V.K.N.: ...), ... (T.C....) ve dosyamız davalısı ... (T.C. ...) aleyhine 14/05/2018 keşide tarihli , 01/08/2018 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli bono nedeniyle, 03/09/2018 tarihinde, 50.000,00-TL asıl alacak, 100,20-TL ihtiyati haciz harcı, 485,00-TL ihtiyati haciz vekalet ücreti, 881,51-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.466,71-TL tutarındaki alacağın icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek faizi ile tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusu.... İcra Müdürlüğü’nün ...
esas sayılı dosyasının dayanağı olan dava konusu 14/05/2018 keşide tarihli , 01/08/2018 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli bononun incelenmesinde; Alacaklının ... ... ..., borçluların dosyamız davacıları ...(V.K.N.: ...), ... (T.C....) olduğu, ilk cironun lehtar ... ... ... tarafından yapıldığı, ilk cironun altında ise dosyamız davalısı ...nin kaşe ve imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davalısı alacaklı ... tarafından, ..., ... ve dosyamız davalısı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı, alacaklı vekilinin haricen tahsil beyanı üzerine dosyanın infazen kaptıldığı anlaşılmıştır.
.... İcra Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, müştekinin ..., sanığın sanığın dosyamız davacısı şirketin yetkilisi ..., suçun Ticareti Usulüne Aykırı Terk Etme suçu olduğu, dava sonunda feragat nedeni ile şikayetin düşürülmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
İstanbul CBS Sahtecilik ve Dolandırıcılık Bürosunun ... CBS Soruşturma dosyasın incelenmesinde, dosyamız tarafları ile ilgisinin olmadığı anlaşılmıştır.
Ticaret Hukuku bilirkişisi Dr. Öğr. Üyesi ... ve SMMM bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 10/09/2021 tarihli rapor ile; davacı yanlar ile davalı ...'un inceleme günü ticari defter ve belgelerini hazır bulundurmadıklarından inceleme yapamadıklarını, Davalı ... A.Ş.'ye ait ibraz edilen ticari defterlerin usulüne uygun düzenlenmiş olduğunu, davaya konu senedin davalı şirketin ticari defterlerinde kaydına rastlanmadığını, davalı şirketin ticari defterlerinde, davalı ...'den 31/12/2018 dönem sonu itibariyle 124.987,67-TL alacaklı olduğunu, bununla birlikte davalı şirket ticari defterlerinde davacılara ilişkin herhangi bir kayda rastlanmadığını, raporun II/6 bölümünde tespit edildiği üzerine çek yönünden yapılan ödemelerin.... İcra Müdürlüğü’nün ...
esas sayılı dosyasındaki 03/09/2018 tarihli takip talebi sonrasında gerçekleştiğini, .... İcra Müdürlüğü’nün ...
esas sayılı takip dosyasında davalı ...'nin, ..., ... ve ...'dan 14/05/2018 düzenleme, 01/08/2018 vade tarihli 50.000,00-TL bedelli senede dayalı olarak alacak talep ettiği ancak senedin meşru hamili olan davalı şirketin; diğer davalı ...'den olan alacağının davacı düzenleyen şirket tarafından ödendiğini, bu durumda takip alacaklısı ve işbu davanın davalılarından olan davalı şirketin dava konusu senetten dolayı bir alacağının bulunmadığı, davacı şirket tarafından yapılan ödemenin işbu senedin düzenlenmesine yol açan alt ilişkiden doğan borcun ifası olduğunun ödeme açıklamalarından belli olduğunu, senedin bedelsiz kaldığını, davalı şirketin alacağının sona erdiğini bildiği veya bilecek durumda olduğundan kötü niyetli olduğu kanaatine vardıklarını bildirmiştir.
Mahkememizde tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre;
Davacı taraflarca, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ve dayanağı 14/05/2018 keşide tarihli , 01/08/2018 vade tarihli, 50.000,00-TL bedelli bono nedeniyle menfi tespit isteminde bulunulmuştur.
Davalı ... tarafından dava cevap dilekçesi ile kabul edilmiştir. Diğer davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.
Davacılar ve davalı ... bilirkişi incelemesine ticari defter ve kayıtlarını sunmayarak ibrazdan kaçınmışlardır. Dosya kapsamındaki beyanlarına göre dava ve takip konusu bononun aralarındaki ticari ilişki kapsamında düzenlendiği, davalı ...'un davacılara karşı edimini yerine getirmediği, bonoyu da davacılara iade etmeyip cirolayarak diğer davalı şirkete verdiği anlaşılmaktadır.
Hem davacılar, hemde davalı ..., dava ve takip konusu bononun, davalı ... ...'un diğer davalıya olan 50.000,00 TL bedelli çek borcuna teminat amacıyla verildiğini, çek nedeniyle başlatılan takipte de bu borcun ödendiği, dolayısı ile diğer davalı ...ne borcun kalmadığını, bu kapsamda bonodan dolayı da borcun olmadığı ileri sürmektedirler.
Bono kambiyo vasfına sahip olup, her türlü hukuki ilişkiden mücerrettir. Dava konusu bono üzerinde malen kaydı olsa da, bu kayıt bononun alacaklısı dosyamız davalısı ... ile bononun borçlusu dosyamız davacıları arasında bononun mal alışverişi kapsamında verildiğini, bedelin malen ödendiğini gösterir.
Bononun ciro silsilesinde bir bozukluk olmadığı, bono alacaklısı ... tarafından diğer davalı alacaklı şirkete ciro edilerek verildiği, bono malen kaydı kapsamında ... tarafından davacılara verilmesi gereken malların teslim edilmemesinin diğer davalı olan alacaklı şirketi bağlamayacağı, alınan bilirkişi raporuna göre davalı ...'un diğer davalı şirketin kayıtlarına göre bu şirkete 31/12/2018 dönem sonu itibariyle 124.987,67-TL borcunun bulunduğu, dosya kapsamında dava ve takip konusu bononun davalı ... tarafından 50.000 TL'lik çek borcuna karşılık teminat olarak verildiğine, dava konusu icra dosyası ve dayanağı dava konusu bono borcunun ödendiğine dair bir belge, delil ve ispatın bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Bilirkişilerce çek borcunun ödendiği bu kapsamda dava konusu senet nedeniyle de borcun sona erdiğine ilişkin değerlendirme yapılmış ise de bu değerlendirmeye yukarıdaki değerlendirmeler kapsamında itibar edilmemiştir.
Davacı taraflarca, dava ve takip konusu senedin davalı alacaklı şirkete davalı ... tarafından 50.000 TL'lik çeke ilişkin teminat amacıyla verildiği, çek borcunun ödenmesi nedeniyle bonodan dolayı da borcun kalmadığı,dava konusu icra dosyası ve dayanağı dava konusu bono borcunun ödendiği hususları ispatlanamamış olduğundan, davacı taraflarca açılan davanın davalı ... İTH. İHR. İHT. VE GIDA MAD. PAZ. SAN. VE TİC. AŞ. Yönünden reddine karar verilmiştir.
Diğer davalı ... tarafından dava kabul edildiğinden, davacı taraflarca bu davalı yönünden açılan davanın kabulü ile, davacıların bu davalıya dava konusu 14.05.2018 düzenleme tarihli, 01.08.2018 ödeme tarihli, keşide yeri İstanbul, borçluları ... ... ve Tic. Ltd. Şti ile ... olan 50.000,00 TL bedelli bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.
Davacı taraflarca kötü niyet tazminat talebinde bulunulmuş ise de, davalı ... tarafından davacılara karşı başlatılan bir icra takibi olmadığından bu talebin ise reddine karar verilmiştir.
Davalı ..., dava konusu icra takibinde alacaklı olmadığından, dava konusu icra dosyası yönünden bir değerlendirme yapılmamış, hüküm kurulmamıştır.
Davalı ..., cevap dilekçesi ile davayı kabul etmiş ise de, dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olmasa bile yapılan arabuluculuk görüşmelerine katılmadığı bu kapsamda davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmuş, aleyhine vekalet ücretine hükmedilmiştir.
Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı taraflarca açılan davanın davalı ... İTH. İHR. İHT. VE GIDA MAD. PAZ. SAN. VE TİC. AŞ. Yönünden REDDİNE,
2-Davacı taraflarca açılan davanın davalı ... ...-... Yönünden KABULÜ ile; Davacıların bu davalıya dava konusu 14.05.2018 düzenleme tarihli, 01.08.2018 ödeme tarihli, keşide yeri İstanbul, borçluları ... ... ve Tic. Ltd. Şti ile ... olan 50.000,00 TL bedelli bono nedeniyle BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
3-Davacı tarafların kötü niyet tazminat talebinin REDDİNE,
4-Alınması gerekli 3.415,50-TL karar ve ilam harcından, davacılar tarafından peşin olarak yatırılan 853,88-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.561,62-TL'nin davalı ... ...-...'dan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 853,88-TL'nin davalı ... ...-...'dan alınarak davacılara ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 348,50-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.348,50-TL yargılama giderinin, davalı ... ...-...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 9.200,00-TL vekâlet ücretinin, davalı ... ...-...'dan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı ... hakkında açılan dava red olduğundan ve kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 9.200,00-TL vekâlet ücretinin, davacılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davalı ...'ne verilmesine,
8-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacılar vekilinin ve davalı şirket vekilinin yüzüne karşı, Davalı ... ...- ...'un yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/10/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸