T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/291 Esas
KARAR NO: 2022/602
DAVA: TESPİT (HAKSIZ REKABET)
DAVA TARİHİ: 23/06/2020
KARAR TARİHİ: 05/10/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan haksız rekabetin tespiti davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; https://www. ... .com adresli web sitesi üzerinden faaliyet gösteren davalı şirketin tek yetkilisinin davalı ... olduğunu, sitede kullanılan...Dünyası markasının ise, ... tescil nosu ile ... (Sahip No: ...) adlı şahsa ait olduğunu, davaya konu ürünlerin, ... Dünyası tarafından www. ... .com, www. ... .com, www. ... , www. ... .com gibi çeşitli online platformlarda satıldığını, ...'in Türkçe ambalajında “keyif, oyna, neşe” ve İngilizce ambalajında “..., play, fun” ibareleri kullanıldığını, karşı tarafın bu ibareleri taklit ederek, “düşün, oyna, eğlen” ve internet üzerinde satılan örneklerde "“..., play, fun” ibarelerini aynen kullandığını, ayrıca, oyun tahtası ve harf ıstakalarında da aynı/aynı derecede benzer unsurlar (grafik dizayn, renkler vs.) kullanılmak suretiyle, haksız rekabete girişildiğini, dava konusu ürünlerle ilgili ürün satın alması yapıldığını, satın alınan ürünlerin, bir endüstriyel ürün tasarımcısı ve bir hukukçudan oluşan uzman heyetine incelettirildiğine, uzman heyet tarafından ürünler incelenerek aynı olma derecesinde benzerliğin “...” markasının piyasadaki bilinirliliği nedeniyle kasten uygulandığı tespitinin yapıldığını, ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas/karıştırma ihtimali yaratan bir durum olduğunu, dürüstlük kuralına aykırı düştüğü ve TTK md.55/1-a-4 uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği tespitlerinin yapıldığını, davaya konu ürünlerin karşı tarafa ait web sitesinde satışa sunumuna ilişkin Beyoğlu ... Noterliği'nin ... yevmiye nosu ile e-tesbit yapıldığını, davaya konu ürünlerin, çeşitli satış platformlarında, açıkça "yerli üretim..." olarak satıldığını, harflerden kelime üretilmesine ilişkin pek çok oyunun, Türkiye'de ve yurtdışında satılıp, pazarlandığı; bu konuda piyasada yaratıcılık serbestisinin mevcut olduğunu, ancak karşı tarafın, ayrıntısı uzman raporunda açıklandığı üzere, ambalajı, grafik tasarımı, kullandığı renkler, oyun talimatları, oyun tahtası, ıstakalar ve tüm unsurları ile davacının ürünüyle aynılık derecesinde benzer ürün üreterek, haksız rekabet eylemi işlediği ve işlemeye de devam ettiğini, davalı tüzel kişilik yanı sıra, gerçek kişi şahısların, banka hesap numaralarını vererek ve tescilli markalarını kullanarak, yetkilisi aynı soyadlı olan tüzel kişilikle organize ve organik bağ içinde faaliyet gösterdiklerinden, haksız rekabet eylemleri hakkında şahsi sorumluluklarının da mevcut olduğu öne sürülerek fiilin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, haksız rekabetin men’ine, haksız rekabet sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, kararın ilanına karar verilmesi talep edilmektedir. SAVUNMA: Davalı ...Eğitim Dünyası ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacıya ait olduğu iddia edilen ürün ile davalının satışını yapmış olduğu ürün arasında, fikri ve sınai mülkiyet haklarının ihlaline ve haksız rekabete yol açabilecek herhangi bir benzerlik bulunmadığını, diğer taraftan ürünlerin içerisinde kullanılan materyaller arasında hiçbir benzerlik bulunmadığını ve bu yöndeki iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, uzman heyetin, hem davacı yan lehine görüş bildirdiği hem de davalıyı kasten hareket
suretiyle kötü niyetli olmakla itham ettiğini, dolayısıyla dava dilekçesinde belirtilen uzman görüşünün kabulünün mümkün olmadığını, dava konusu ürün açısından haksız rekabet oluşması için, ürünlerin
ayırt edilmeyecek derecede birbirine benzer olmasının ve isimlerinin de ayırt edilemeyecek derecede olmasının gerektiğini, ancak iki oyun arasındaki görsel ve içeriğe bakıldığı zaman davacı yanın iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunun anlaşılacağını, dava konusu ... isimli oyun ile davalı şirketin satışını yapmakta olduğu ... OYUNU’nun aynı kategoride oyunlar olduğunu, bunların içeriğinden ve amacından yola çıkarak taklit edildiğini iddia etmenin yersiz olduğunu, davalının satışını yapmakta olduğu ... isimli oyunun çeşitli satış platformlarında açıkça “yerli üretim scrabble” olarak satılmasının muhatabının davalı şirket olmadığı öne sürülerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmektedir.
Diğer davalılara dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmişse de cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; haksız rekabetin tespiti, men'i, oluşan maddi durumun ortadan kaldırılması ve kararın ilanı istemine ilişkindir.
Davacı yanca, Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları ve uzman görüşü ibraz olunmuş; tarafların ticaret sicil kayıtları celbedilmiştir.
Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan marka ve patent vekili ... ve endüstri ürünleri tasarımcısı... tarafından hazırlanan uzman görüşü raporunda; Numune olarak teslim edilen ve uzman görüş talep eden... Oyuncakçılık Tic. Ltd. Şti. firmasının Türkiye'de distribütörlüğünü gerçekleştirdiği ve ... (ABD) firmasının sahip olduğu tescilli “...” markasının kullanıldığı ürün ambalajları ve içerikleri (oyun tahtası, oyun harf istakası) ile “...” ve “www. ... .com” marka ve ibarelerini içeren ürün ambalajları ve içerikleri (oyun harf tahtası, oyun harf ıstakası) üzerinde yer alan grafik kompozisyonlarının birbirleri ile aynı olma derecesinde benzer oldukları, nihai kullanıcının ürünleri karıştırma ihtimalinin yüksek olduğu, ambalaj tasarımlarının aynı olma derecesinde benzer olduğu göz önüne alındığında aynı firmanın oyun versiyonları olarak algılanma riski bulunduğu, masa üstü oyun ambalaj tasarımlarında tasarımcının seçenek özgürlüğünün oldukça geniş olmasına rağmen kıyaslanan grafik kompozisyonlardaki aynı olma derecesinde benzerliğin “...” markasının piyasadaki bilinirliliği nedeniyle kasten uygulandığı, kıyaslanan ürünlerin markaları birbirinden farklı (..., ... Eğitim Dünyası) olsa dahi .../...Eğitim Dünyası ürün ambalajlarının, ambalaj içerisindeki oyun tahtasının ve oyun harf ıstakasının ortada teknik bir zorunluluk olmadığı ve seçenek özgürlüğü bulunduğu halde aynı olma derecesinde benzer olarak kullanılmasının ortalama dikkati haiz tüketici nezdinde iltibas/karıştırma ihtimali yaratan bir durum olduğu, dürüstlük kuralına aykırı düştüğü ve TTK md.55/1-a-4 uyarınca haksız rekabet teşkil ettiği, ... ürününde oyun kurallarının özgün bir anlatımla açıklanmak yerine ... ürünündeki İngilizce anlatımın Türkçe'ye birebir tercüme edilmek suretiyle kullanılmış olmasının da TTK md.55/1-a-4 uyarınca dürüstlük kuralı ile bağdaşmayan bir eylem olduğu, ...oyununun sahibi ... (ABD) firmasının yanı sıra Türkiye distribütörü olan ...Ltd. Şti. firmasının da TTK md.56 uyarınca haksız rekabet nedeniyle dava açma hakkı bulunduğu tespitlerinde bulunulmuştur.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen diğer kayıtlar incelenmiş, mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti davacı ...adına tescilli Scrabble markalı oyun kutusu ile davalılarca satışı yapılan oyun kutuları incelenmek suretiyle 30/05/2022 tarihli raporda; Oyun kutuları arasındaki benzerlik yönünden yapılan incelemede, davacı oyun kutuları üzerinde kullanılan grafik tasarım ve fotoğrafların, davalı yana ait “...Türetme” oyun kutuları üzerinde birebir taklit edilerek ve kendi markaları ile birleştirilerek kullanıldığı ve içeriklerinde yer alan birimlerin birebir aynı ölçekte kullanıldığı, davalı oyun kutusu
grafiklerinin ... oyunu ile karıştırılmaya sebebiyet verebilecek nitelikte birebir benzer olduğu, Marka Kanunu kapsamında yapılan incelemede, davalı yana ait “... Türetme” kutu ve grafik tasarımlarının, davacı yana ait ...markalı oyun kutusu ve grafikleri ile birebir benzer olduğu, genel görünüm ve detaylarda benzerliğin
bilgilenmiş kullanıcı nezdinde karıştırılmaya sebebiyet vereceği ve TTK m 54, 55 hükümleri
çerçevesinde iltibasa neden olacağı tespitlerinde bulunulmuştur.
6102 sayılı TTK'nun 55/1-a-4. maddesinde Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak haksız rekabet olarak tanımlandığı, 56. maddesinde; Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin fiilin haksız olup olmadığının tespitini, haksız rekabetin men’ini, haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini isteyebileceği, 59. maddesinde; Mahkemenin, davayı kazanan tarafın istemiyle, gideri haksız çıkan taraftan alınmak üzere, hükmün kesinleşmesinden sonra ilan edilmesine de karar verebileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamında temin edilen bilirkişi raporunda ve davacı yanca sunulan uzman raporunda davalılar tarafından satışı yapılan ... Oyunu", "... . ... Üretme" isimli oyunlardaki ambalaj, kullanılan renkler, ambalaj üzerindeki grafik tasarımları, "..., Play, ..." "Düşün Oyna Eğlen" şeklinde kullanılan kelimeler, içeriklerinde kullanılan birimlerin ölçekleri davacı ... Inc. adına tescilli "..." markalı oyun kutusu ve grafikler ile kullanıcı nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verecek düzeyde benzer nitelikte olduğu tespit edilmiş olmakla, davalıların eylemlerinin TTK'nun 55/1-a-4. maddesi kapsamında haksız rekabet oluşturduğu sonucuna varılmış, haksız rekabetin men'i ile sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda "Yerli Üretim ..." "Yerli..." beyanlarının, "..., ..., Fun", "Düşün, Oyna, Eğlen" ibarelerinin, "..." markalı oyunla aynı veyahut benzer ambalajların, grafik tasarımlarının, içeriklerinde kullanılan birim ölçeklerinin kullanılmasının ve bu kapsamdaki ürünlerin fiziken veyahut online kanallardan tanıtım, satış ve pazarlama faaliyetlerinin engellenmesine; mevcut ürünlere el konulmasına ve hükmün kesinleşmesine müteakip imhasına; hükmün kararın kesinleşmesinden sonra masrafı davalılardan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile, davalılar tarafından satışı yapılan "... Oyunu", "... . ... Üretme" isimli oyunlardaki ambalaj, kullanılan renkler, ambalaj üzerindeki grafik tasarımları, "..., ..., Fun" "Düşün Oyna Eğlen" şeklinde kullanılan kelimeler, içeriklerinde kullanılan birimlerin ölçekleri davacı ... Inc. adına tescilli "..." markalı oyun kutusu ve grafikler ile kullanıcı nezdinde karıştırılmaya sebebiyet verecek düzeyde benzer nitelikte olduğundan davalı eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine; haksız rekabetin men'i ile sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda "..." "Yerli ..." beyanlarının, "..., Play, Fun", "Düşün, Oyna, Eğlen" ibarelerinin, "..." markalı oyunla aynı veyahut benzer ambalajların, grafik tasarımlarının, içeriklerinde kullanılan birim ölçeklerinin kullanılmasının ve bu kapsamdaki ürünlerin fiziken veyahut online kanallardan tanıtım, satış ve pazarlama faaliyetlerinin engellenmesine; mevcut ürünlere el konulmasına ve hükmün kesinleşmesine müteakip imhasına; hükmün kararın kesinleşmesinden sonra masrafı davalılardan alınmak suretiyle 5 büyük gazeteden birinde ilanına,
2-Alınması gereken 80,70-TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 26,30-TL harcın davalılardan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacının peşin harç olarak yatırdığı 54,40-TL'nın davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacının yaptığı ilk masraf 54,40-TL, bilirkişi ücreti 3.000,00-TL ile posta ve davetiye masrafı 433,40-TL toplamı 3.487,80-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
6-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacılar vekili, davalı...Dünyası ... Ltd. Şti vekili ve yetkilisinin yüzüne karşı, diğer taraflar yokluğunda, HMK'nun 341/1 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/10/2022
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır . e-imzalıdır .