T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/338 Esas
KARAR NO:2021/391
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:08/07/2020
KARAR TARİHİ:25/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirkete ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan davalıya ait ... plakalı otobüsün, 29.04.2019 tarihinde dava dışı ... plakalı araca çarparak zarar verdiği, meydana gelen kazada müvekkil şirkete sigortalı aracın %100 kusurlu olduğu ve araç sürücüsü ...'ın sigortalı aracı kullanmaya gereken ehliyetnameye sahip olmadığının tespit edildiği, kaza sebebiyle zarar gören ... plakalı araçta oluşan değer kaybı nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene 10.000,00 TL tazminat ödendiği, ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişildiği, ancak davalı tarafından takibe itiraz edildiği, davalının takibe itirazının haksız ve dayanaksız olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ‘‘Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı’’ başlığı altında yer alan B-4. maddesi b bendinde;"Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise," şeklindeki hükümle sigortacının 3. kişilere karşı yaptığı ödemeleri sigortalıya rücu hakkı bulunduğunun hüküm altına alındığı, dava konusu kazaya sebep olan sigortalıya ait ... plakalı aracın otobüs olup Yasa gereği bu aracın " D " sınıfı ehliyet ile sürülebilmekte olduğu, kazaya sebep olan sürücü ...'ın ise "D" sınıfı ehliyeti bulunmamakta olduğu, bu nedenle davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğu, uyuşmazlığın çözümü için ... Anadolu Arabuluculuk Bürosu ... Nolu dosyası ile arabuluculuk başvurusu yapılmış ancak anlaşma sağlanamadığı, açıklanan sebeplerle davalının itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmek üzere iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğu hususlarını belirterek, fazlaya ve sair hususlara ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıların tüm itirazlarının iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A :
Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plakalı otobüsün 18-30 koltuklu küçük otobüslerden olduğunu, müvekkili şirkete ait kazaya karışan araç sürücüsü ...'ın 05.05.2022 tarihine kadar geçerli D1 sınıfı ehliyetine sahip olduğunu, kazada müvekkili şirkete atfedilen kusur oranına itiraz ettiklerini, zararın bilirkişi marifetiyle tespit edilmesi gerektiğini savunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; Davacı şirkette ZMM sigortası bulunan ... plakalı otobüsün sebebiyet verdiği trafik kazası nedeniyle zarar gören dava dışı araç için ödenen 10.000,00 TL tazminatın davalıdan rücusu bakımından açılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın İİK 67 maddesi kapsamında iptali istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu icra dosyası, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, dava dışı ...'a ait sürücü belgesine ilişkin kayıtlar celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Celp edilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası incelendiğinde; davacı- alacaklı tarafından davalı- borçlu ve dava dışı ... aleyhine 10.000,00 TL asıl alacak ve 155,34 TL takip öncesi faiz olmak üzere 10.155,34 TL üzerinden "29.04.2019 tarihinde maliki-sürücüsü olduğunun şirketimize Sompo Sigorta Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç ile ... plakalı araca çarpmanız sonucunda karşı taraf aracında meydana gelen değer kaybının tazmini için müvekkil şirket tarafından ödenen tazminatın, ZMSS genel şatlarının ihlali nedeniyle (sürücü belge sınıfının yetersiz olması) tarafınızdan rücuen tahsilidir." açıklaması ile 27.11.2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlu şirkete 02.12.2019 tarihinde, dava dışı borçlu ...'a 02.12.2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu şirket ve dava dışı borçlu ... vekilini 05.12.2019 tarihli dilekçe itirazı üzerine takibin durduğu ve davacı tarafından 1 yıllık yasal süresi içerisinde davalı borçlu şirkete karşı işbu davanın açıldığı görülmüştür.
Sigorta poliçesi ve hasar dosyasının incelenmesinde; Davalı şirkete ait olan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar şekilde 09.06.2018/09.06.20119 tarih aralığını kapsar şekilde davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS Poliçesi ile sigortalandığı, dava konusu kazadan dolayı ... plakalı araç maliki dava dışı şirket vekilinin başvurusu üzerine davacı şirket nezdinde hasar dosyası açıldığı ve hasar dosyası kapsamında değer kaybına ilişkin olarak davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı şirket vekiline 17.09.2019 tarihinde 10.000,00 TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
... plakalı araç sürücüsü ...’ın sürücü belgesinin incelenmesinde ise B-B1-CC1-D1-F-M sınıf ehliyeti bulunduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiler Makine Mühendisi ...ve Sigorta Uzmanı ... tarafından tanzim edilen 12/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda;... plakalı otobüs, kendisiyle aynı şeritte ve istikamette seyir halinde olan ... plakalı araca köprü bağlantı yolunda arkadan çarptığı, sürücüler önlerinde giden araçları Yönetmelikte belirtilen şekilde yeterli bir mesafeden izlemek zorunda oldukları, araçlar üzerindeki hasarlar incelendiğinde ... plakalı otobüsün çarpma anındaki hızının en fazla 30 km/saat civarında olduğunun anlaşıldığı, bu hızdaki bir aracın Yönetmeliğe göre önündeki aracı en az 15 m geriden takip etmesi gerektiği, 30 km/saat hızdaki araç, sürücüsünün frene basmak için ihtiyaç duyduğu ortalama 1 saniyelik reaksiyon zamanında yaklaşık 8,3 m mesafe kat edeceğini, bu hıza sahip bir araç sert şekilde fren yaptığında ise yaklaşık 4,4 m sonra duracağını, dolayısı ile aracın kat edeceği toplam durma mesafesi en fazla 8,3 + 4,4 = 12,7 m olacağı, bu mesafe zorunlu takip mesafesi olan 15 m’nin altında kaldığı, yani takip mesafesine uyan bir aracın, önünde fren yapan diğer araca çarpmadan önce durabilmesi mümkün olacağını, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın takip mesafesine uymayan hatalı sevk ve idaresinin kazanın meydana gelmesinde %100 oranında etkili olduğunu; Ruhsat bilgisine göre, arkadan çarpan 2008 model ... (...) marka ... plakalı araç azami yüklü ağırlığı 7.840 kg olan M3 sınıf tek katlı otobüs olduğu, Trafik Yönetmeliğinin 3/d maddesinde yer alan araç sınıfı tanımlarına göre M3 sınıfı aracın “Yolcu taşımasında kullanılan, sürücü dahil 9’dan fazla oturma yeri olan ve azami ağırlığı 5 tonu aşan motorlu araçtır” şeklinde tanımlandığını, ZMM poliçesinde yer alan bilgiye göre de ... plakalı aracın 28 koltuklu otobüs olduğunu, davalı vekilinin 01.09.2020 tarihli cevap dilekçesinde kullandığı “küçük otobüs” diye bir araç sınıfının Trafik Yönetmeliği’nde yer almadığını, Trafik Yönetmeliğinin 75. maddesinde yer alan sürücü belgelerinin sınıflarına göre D sınıfı sürücü belgesinin minibüs ve otobüs kullanacaklara verildiğini, Sürücü ...’ın ise B-B1-CC1-D1-F-M sınıf ehliyeti bulunduğunu, Yönetmeliğe göre D1 sınıf ehliyet sahiplerinin azami ağırlığı 5 tonu aşmayan M2 sınıfına giren minibüsleri kullanmalarına izin verildiğini, dolayısıyla sürücü ...’ın ... plakalı otobüsü kullanmak için yeterli sınıf ehliyete sahip olmadığının kesin şekilde anlaşıldığını;... plakalı otomobil sürücü ...’in yeterli B sınıf ehliyeti olduğunu, karşıdan karşıya geçen yayalara yol vermek için yavaşlayan ve duran sürücü ...’in kazanın meydana gelmesinde hatalı sevk ve idaresinin bulunmadığını; Dava konusu ... plakalı aracın 2017 model .... marka dizel yakıtlı 19.430 km.de hususi otomobil olduğunu, değer kaybına ilişkin olarak aracın sahibi olan .... A.Ş.’nin talebi üzerine davacı sigorta şirketi tarafından hazırlanan ZMSS Genel Şartlar Ek-1 Değer Kaybı Hesaplaması’na göre aracın piyasa rayicinin 172.000,00 TL olduğu, kazanın 29.04.2019 tarihinde gerçekleştiği ve dava konusu 2017 model aracın kazanın gerçekleştiği tarihteki hasarsız 2. el araç rayiç bedeli için an itibarıyla en objektif değerlendirme kaza tarihindeki KASKO değeri üzerinden yapılabileceği, nitekim, 20 Mart 2020 Cuma günü Resmi Gazete’de (Sayı: 31074) yayınlanan tebliğde de ... araç değer listesi hazırlanana kadar değer kaybı hesaplamasına esas olarak KASKO Araç Değer Listesi’ndeki bedelin esas alınması gerektiği belirtildiği, ... listesi hazırlanınca da KASKO Araç Değer Listesi’ndeki değer ile ortalamasının alınması açık ve net olarak belirtildiği, 2019 yılı KASKO listesine bakıldığında 2017 model aynı tip araç için belirlenen değerin 206.115,00 TL olduğu, Ocak 2020 listesine bakıldığında ise 208.176,00 TL olduğu, Sahibinden.com üzerinden yapılan inceleme sonucunda aracın başka bir hasar kaydı bulunmadığı görüldüğü, aracın 19.430 km olan kilometre durumu kaza tarihindeki yaşına göre ortalama düzeyde olduğu (yıllık ortalama değer 10.000 - 15.000 km olarak alınmıştır). bu durumda aracın dava konusu kaza anındaki 2. el piyasa rayici için 172.000,00 TL’nin düşük olduğu ve 2019 ve 2020 yılı KASKO değerleri göz önüne alındığında 207.000,00 TL’nin uygun olacağı kanaatine varıldığı, aracın daha önce hasar almamış, değer kaybı talep edilebilecek parçaları olarak arka paneli ve bagaj kapağı değiştirilip boyanmış, havuz sacı ise onarılarak boyanmış olduğunu, Basit kaporta, far, plastik tampon/parça onarımları, lastik, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı gibi hasarlar değer kaybı teminatı dışında bırakılmakta olduğunu, kaza tarihinde yürürlükte olan ZMM Sigortası Genel Şartları uyarınca hukuken uygulanması gereken değer kaybı formülü ile yapılan hesaplama sonucu söz konusu kaza nedeniyle dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının, aracın 19.430 km’de olması yani 15.001 km’nin üstünde olmasından dolayı uygulanan formül neticesinde kaza tarihindeki değer kaybı 12.957,18 TL olarak hesaplandığı, bu durumda davacı sigorta şirketinin dava konusu araç için davalı şirketten 10.000,00 TL değer kaybı talebinin fahiş olmadığı; Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesinin b fıkrasına göre, Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise sigortacının sigortalıya rücu hakkının doğacağını, davacıya sigortalı aracın kaza anında sürücüsü bulunan kişinin sürücü belgesinin yeterli bulunmadığı dikkate alındığında, davacı sigorta şirketinin Genel Şartlar dâhilinde davalı işletenden 3. Şahıslara ödemiş olduğu tazminatları (%100 KUSUR NİSPETİNDE) rücu etme hakkı bulunduğunu; Davacı şirketin 17.09.2019 tarihinde 34.SM.0184 plakalı araç malikine (vekiline) 10.000,00.-TL değer kaybı tazminat ödemesi yapmış olduğunu; Netice olarak;
Alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu değerlendirilmiştir.
Tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede;
Somut olayda, davacı şirkete Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan davalıya ait ... plakalı otobüs, 29.04.2019 tarihinde dava dışı ... plakalı araca arkadan çarparak zarar vermiştir. Kaza sebebiyle zarar gören ... plakalı araçta oluşan değer kaybı nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene 10.000,00 TL tazminat ödenmiştir. Meydana gelen kazada davacı şirkete sigortalı aracın %100 kusurlu olduğu ve araç sürücüsü ...'ın sigortalı aracı kullanmaya gereken ehliyetnameye sahip olmadığından bahisle ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla davacı sigorta şirketi tarafından davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibine girişilmiştir. Davalı şirketin itirazı üzerine icra takibi durdurulmuştur. Eldeki davada davalı tarafından yapılan itirazın iptali istenilmektedir.
Davalı tarafça, kendilerine ait aracın sürücüsü ...'ın ... plakalı otobüsü kullanmaya yeterli sürücü belgesinin olduğu savunulmuştur.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddesinin (Değişik RG-2/2/2016-2012) b fıkrasına göre, tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, sigortacının ödediği bedeli sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır.
Karar vermeye uygun bulunan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, davalı sigortalı şirkete ait ... plakalı otobüsün sürücüsü ...’ın takip mesafesine uymayan hatalı sevk ve idaresinden dolayı kazanın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı aracın sürücüsü ...’in kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, davalı sigortalıya ait araç sürücü ...’ın ... plakalı otobüsü kullanmak için yeterli sınıf ehliyete sahip olmadığı, dava konusu ... plakalı araçta kaza tarihinde oluşan değer kaybının 12.957,18 TL olduğu, bu durumda davacı sigorta şirketi tarafından davalı şirketten talep edilen 10.000,00 TL değer kaybı tazminatının fahiş olmadığı anlaşılmakla davacı sigortacının ödediği bedeli sigortalısına rücu hakkının doğduğu, davalının ....İcra Müdürlüğünün ... Esasında kayıtlı icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız olduğu, 10.000,00.-TL asıl alacak ve 155,34.-TL olarak talep edilen işlemiş faizin dosya kapsamına uygun olduğu, alacağın likid olmaması ve yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiş ve bu kapsamda aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:
1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına vaki itirazının İPTALİ ile takibin takip talebindeki şartlarla DEVAMINA,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 693,71 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 122,65 TL' nin mahsubu ile bakiye 571,06 TL' nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 122,65 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4--6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı parası, 70 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 1.600,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 1.724,40 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-HMK120 maddesi gereği davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen davacı yana İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yan yokluğunda, HMK 341 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/05/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza