T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/342 Esas
KARAR NO:2022/287
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:31/12/2018
KARAR TARİHİ:26/04/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Davacı şirketin kendi öz mal araçları ve dışarıdan kiraladığı araçlar ile yurtiçi ve yurtdışında yerleşik firmaları ihracat ve ithalat yüklerini taşıdığını, davalının ise davacı şirketin CMR Konvansiyonu bağlı olarak yük taşıma sigortasını yaptığını, davacı şirketin İstanbul ilinde yerleşik ... ve Tic. Ltd. Şti ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ... Dış. Tic. A.Ş'nin Kızgızistan'a gidecek mallarının nakliye ve taşıma işini aldığını ve bu taşıma işinin davacı ... tarafından ... plakalı araçla İstanbuldan .../Kırgızistan şehrine yapılarak ihracatın gerçekletiğini, davacı şirkete ait aracın varış noktasına ulaşamadan kaza yaparak yan yattığını, malların zarar gördüğünü, alıcı tarafından zarar gören malların kabulünün uygun bulmadığını, kaza sonucu 6 rulo kumaşın tamamen mazota bulanması sonucu 945 USD, 4 çuval 632 adet erkek kazağın tamamen mazota bulanması sonucu 8.216 USD, araç parçaları ve 2 çuval ezilmeden 1.135 USD, vinç ödemesi 1.500 USD olmak üzere toplam 11.776 ABD doları zararın olduğunu, bu zararın döviz bazında oluştuğunu ve davacı müvekkili tarafından yükü taşıtan dava dışı şirkete ödendiğini, dolayısı ile müvekkili şirketin 11.776 ABD doları zararı olduğunu, davacı şirketçe, davalıya bu zararın karşılanması için başvurulduğunu ancak ödenmediğini savunarak 11.776 ABD doları karşılığı olan 62.282,08 TL 'nin dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesini, yapılacak yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: Davacının talepleri Ticaret Kanunu kapsamında zamanaşımına uğradığını ve bu nedenle reddini, yetkili mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemesi olduğunu, dava dilekçesinde müvekkilinin sıfatının net olarak açıklanmadığını, müvekkilinin emtia sigortacısı olmadığını, taşıyıcının CMR sorumluluk sigortacısı olduğunu, davacı, taşınan malın malikine 11.776 USD'lik zararı ödediğini ispat etmediğinden, sadece söz konusu yükün taşıyıcı olduğundan davada aktif husumet ehliyeti bulunmamakta olup bu sebeple davanın reddi gerektiğini, davacıya ait olmayan yabancı plakalı bir araç ile taşınırken hasarlandığını ve bu yabancı aracın sorumluluğu poliçe kapsamında ve teminat örtüsü altında olmadığını savunarak davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava; 06/09/2017 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada, davacı tarafından İstanbul'dan .../Kırgızistan'a taşınan malların zarar görmesi nedeniyle ortaya çıkan ve davacı tarafından karşılanan maddi zararın CMR sigortası kapsamında davalıdan tazmini istemine istemine ilişkindir.
Dava dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı ve 28.03.2019 tarihli yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edilmiştir.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, hasar dosyası ve poliçe celp edilmiş, dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 24/05/2021 tarihli kök raporda özetle; 06.09.2017 tarihinde ... plakalı aracın kaza geçirmesi neticesinde, CMR konvansiyonu çerçevesinde taşıyıcının oluşan zarardan sorumluluğunun doğduğu; Kaza sebebiyle 1.500 ABD doları karşılığı vinç hizmeti alındığı; Aracın düzeltilmesi işlemlerinin resmi kayıt altına alınarak poliçe özel şartname yükümlülüğünün yerine getirildiği; ... Firmasının davalı ...tarafından sigorta sözleşmesin yönetmekle yetkili kılınmış olduğu; Olay meydana geldikten sonra 08.09.2017 tarihinde ... Sigorta ve Reasürans Brokerliğine bildirildiği ve bu firma tarafından aynı gün kayıt altına alındığı, bu nedenle hasar bildirimi ile ihbar için zaman aşımı yönünden herhangi bir gecikmeden bahsedilemeyeceği; Sigortacının avarya komiseri(eksper) tayin ederek hasar tespitinde bulunma hakkı mevcut iken bunu kullanmamış olduğu; Kaza yapan ... plakalı aracın Bilen Transport!a ait olduğu, davacı firma ile Bilen Transport arasında Ortak Taşıma sözleşmesi söz konusu olduğu, bu sözleşmeye göre araçların nakliyat sırasında sorumluluk, kullanım, gelir gider haklarının davacı şirkete ait olduğu; CMR poliçesi ve CMR poliçesi EK1 özel şartlarına göre, poliçenin öz mal araçlar kiralık araçlarla yapılan yurt içi ve uluslararası karayolu taşımalarını kapsadığı, bu kapsamda ... plakalı öz mal olmayan aracın poliçe kapsamında değerlendirilebileceği; Kaza neticesinde oluştuğu belirtilen 10.276 ABD doları zararın nakliyeci tarafından karşılandığının hasar dosyasına sunulan ek-6 nolu belgedeki "... Zarar gören malların bedeli İstanbul'dan ...'e kadar malların taşınmasına dair nakliye bedelinden çıkarılmıştır.) ifadesinden anlaşılmakta olduğu; Kaza sonucunda araçta yüklü bulunan 6 rulo kumaşın, 4 çuval erkek kazağının tamamen mazota bulandığı, bazı araç parçalarının ve 2 adet çuvalın ezilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğu, dosya üzerinde yapılan incelemeler sonucunda, tekstil ürünü olan kumaşlar ve erkek kazaklarının tamamen mazota bulandıklarından telafisi olmayan hasar meydana gelmiş olduğu ve ürünlerin ıskartaya çıktığı sonucuna varıldığı, 6 rulo kumaşın toplam ederinin 945 ABD doları olduğu, 4 çuval içerisindeki zarar gören erkek kazaklarının toplam değerinin 8.216 ABD doları olduğu, bu fiyatların piyasa ederine göre makul ve uygun olduğunun değerlendirildiği, bu durumda toplam zarar gören tekstil ürünlerinin ederinin 9.161 ABD doları olduğu; Poliçe üzerinde hasara uygulanacak bir muafiyet rakamı veya oranı bulunmadığı, ibraz edilen evraklar çerçevesinde ... plakalı aracın kaza yapması neticesinde oluşan bu zararın CMR Poliçesi kapsamında olduğu; Sonuç olarak, dava dosyasında uluslar arası taşımacılık açısından yapılan değerlendirme sonucunda davacı Özsancar Uluslar arası Nakliyat Pet.Tic.San.Gıda.LTD.ŞTİ'nin davalı ...Ş'ye karşı yürütmüş olduğu alacak iddiasında haklı olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından sunulan 26.09.2021 tarihli ek raporda da, rapora itirazların kapsamlı bir şekilde değerlendirildiği, sonuç olarak kök raporda bir değişikliğe gidilmediği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti rapor ve ek raporunun dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve bilirkişi heyeti ek ve kök raporu incelenmesi sonucunda yapılan değerlendirmede;
Davacı şirket ile davalı ... şirketi arasında, davacı tarafından yapılacak taşımalarda ortaya çıkacak zararları güvence altına alan CMR Taşıma Sigorta Sözleşmesi yapıldığı, CMR sigorta poliçesinin kaza tarihini kapsar şekilde 01.08.2017-01.08.2018 tarihlerini kapsadığı, CMR sorumluluk bedelinin 2.000,000,00 EUR olduğu;
Davacı ile dava dışı Bilen Transport arasında 01.01.2016 tarihinden 30.08.2018 tarihine kadar geçerli olacak şekilde ortak taşıma sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede belirtilen araçlar içerisinde dava konusu kazayı yapan ... plakalı aracında belirtildiği;
06/09/2017 tarihinde meydana gelen tek taraflı kazada, davacı tarafından İstanbul'dan .../Kırgızistan'a dava dışı Bilen Transporta ait ... plakalı araçla taşınan malların zarar gördüğü;
Davacı vekilince, kaza sonucu 6 rulo kumaşın tamamen mazota bulanması sonucu 945 USD, 4 çuval 632 adet erkek kazağın tamamen mazota bulanması sonucu 8.216 USD, araç parçaları ve 2 çuval ezilmeden 1.135 USD, vinç ödemesi 1.500 USD olmak üzere toplam 11.776 ABD doları zararın olduğu, bu zararın davacı müvekkili tarafından yükü taşıtan dava dışı şirkete ödendiği, dolayısı ile müvekkili şirketin 11.776 ABD doları zararı olduğu, davacı şirketçe, davalıya bu zararın karşılanması için başvurulduğu ancak ödenmediği savunularak CMR poliçesi kapsamında 11.776 ABD doları karşılığı olan 62.282,08 TL 'nin dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalından tahsilinin talep edildiği;
Davalı vekilince, davanın zaman aşımına uğradığı, kaza sonucu oluşan zararın CMR poliçesi teminatı kapsamında olmadığı, davacının bu zararı talep etme hakkı olmadığı savunularak davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Öncelikli olarak davalı tarafın zaman aşımı defi yönünden değerlendirme yapılmıştır.
Davalı yanın zaman aşımı def'inin değerlendirilmesinde; ... Firmasının davalı ...tarafından sigorta sözleşmesin yönetmekle yetkili kılınmış olduğu, olay meydana geldikten sonra 08.09.2017 tarihinde ... Sigorta ve Reasürans Brokerliğine bildirildiği ve bu firma tarafından aynı gün kayıt altına alındığı, davacı tarafından zararın tazmini noktasında 22.06.2018 kabul kayıt tarihli dilekçe ile başvurulduğu, davalı ... şirketi tarafından hasar dosyası açıldığı ancak bir ödeme yapılmadığı, davacı tarafından 31.12.2018 tarihinde işbu davanın açıldığı gözetildiğinde dava konusu tazminatın zaman aşımına uğramadığı değerlendirilerek davalı yanın zaman aşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
06.09.2017 tarihinde ... plakalı aracın kaza geçirmesi neticesinde, CMR konvansiyonu çerçevesinde taşıyıcının oluşan zarardan sorumluluğunun doğduğu; Kaza sebebiyle 1.500 ABD doları karşılığı vinç hizmeti alındığı; Aracın düzeltilmesi işlemlerinin resmi kayıt altına alınarak poliçe özel şartname yükümlülüğünün yerine getirildiği; ... Firmasının davalı ...tarafından sigorta sözleşmesin yönetmekle yetkili kılınmış olduğu; Olay meydana geldikten sonra 08.09.2017 tarihinde ... Sigorta ve Reasürans Brokerliğine bildirildiği ve bu firma tarafından aynı gün kayıt altına alındığı, bu nedenle hasar bildirimi ile ihbar için herhangi bir gecikmeden bahsedilemeyeceği; Sigortacının avarya komiseri(eksper) tayin ederek hasar tespitinde bulunma hakkı mevcut iken bunu kullanmamış olduğu; Kaza yapan ... plakalı aracın Bilen Transport!a ait olduğu, davacı firma ile Bilen Transport arasında Ortak Taşıma sözleşmesi söz konusu olduğu, bu sözleşmeye göre araçların nakliyat sırasında sorumluluk, kullanım, gelir gider haklarının davacı şirkete ait olduğu, CMR poliçesi ve CMR poliçesi EK1 özel şartlarına göre, poliçenin öz mal araçlar kiralık araçlarla yapılan yurt içi ve uluslararası karayolu taşımalarını kapsadığı, bu kapsamda ... plakalı öz mal olmayan aracın poliçe kapsamında kaldığı anlaşılmakla, davalı vekilinin, kaza sonucu oluşan zararın CMR poliçesi teminatı kapsamında olmadığı, davacının bu zararı talep etme hakkı olmadığı yönündeki diğer savunmaları da itibar edilmemiştir.
Kaza neticesinde oluştuğu belirtilen 10.276 ABD doları zararın nakliyeci tarafından karşılandığı, hasar dosyasına sunulan ek-6 nolu belgedeki "... Zarar gören malların bedeli İstanbul'dan ...'e kadar malların taşınmasına dair nakliye bedelinden çıkarılmıştır.) ifadesinden anlaşılmaktadır. Kaza sonucunda araçta yüklü bulunan 6 rulo kumaşın, 4 çuval erkek kazağının tamamen mazota bulandığı, bazı araç parçalarının ve 2 adet çuvalın ezilmiş olduğunun tespit edilmiş olduğu, bilirkişi raporuna göre, tekstil ürünü olan kumaşlar ve erkek kazaklarının tamamen mazota bulandıklarından telafisi olmayan hasar meydana gelmiş olduğu ve ürünlerin ıskartaya çıktığı sonucuna varıldığı, 6 rulo kumaşın toplam ederinin 945 ABD doları olduğu, 4 çuval içerisindeki zarar gören erkek kazaklarının toplam değerinin 8.216 ABD doları olduğu, bu fiyatların piyasa ederine göre makul ve uygun olduğu, bu durumda toplam zarar gören tekstil ürünlerinin ederinin 9.161 ABD doları olduğu değerlendirilmiştir.
Davacı tarafça ayrıca, kaza sonucu 1.500 ABD doları vinç ücreti ödenmiştir.
Davacı tarafın, kaza sonrası zarar gören tekstil ürünleri için ödemek zorunda kaldığı 9.161 ABD doları bedeli ve kaza sonucu ödemek zorunda kaldığı 1.500 ABD doları vinç ücreti bedeli olmak üzere toplam 10.661,00 USD'yi yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar ışığında CMR poliçesi kapsamında davalıdan talep edebileceği, bu bedelin CMR poliçesi sorumluluk miktarı içinde kaldığı sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Davacı tarafça, araç parçaları ve 2 çuval ezilmiş bedeli olarak dava dışı firmaya ödendiği tespit edilen 1.115 ABD doları tazminat talebi yönünden ise bu zararın neleri kapsadığı, zarar gören araç parçalarının ve ezilmiş malların neler olduğu hususunda davacı tarafça dosyamıza bir belge delil sunulmadığından ve bilirkişilerce de bir zarar tespiti yapılamamış olduğundan, davacı tarafın 1.115 ABD doları araç parçaları ve 2 çuval ezilmiş bedeli tazminat talebi yönünden iddiasını ispatlayamadığı, bu kapsamda bu bedeli davalı ... şirketinden talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Davacı tarafça, CMR poliçesi kapsamında 11.776 ABD doları karşılığı olan 62.282,08 TL 'nin dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte davalından tahsilinin talep edildiği, davacının davalıdan toplam 10.661,00 USD karşılığı 56.384,96 TL talep edebileceği, tarafların tacir olması karşısında bu bedele dava tarihinden itibaren avans faizi talep edilebileceği değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulü ile, 10.661,00 USD karşılığı 56.384,96 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya dair istemin reddine,
3-Alınması gereken 3.851,66 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin alınan 1.063,63 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.788,03 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından alınan 1.063,63 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı parası, 152,50 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.188,40 yargılama masrafının davanın kabul ret oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 2.886,51 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlasının kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 40,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafının davanın kabul ret oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 3,79 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, fazlasının kendisi üzerinde bırakılmasına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 8.130,04 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-HMK 120. maddesi gereğinde davacı yanca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/04/2022
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA