T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/37 Esas
KARAR NO:2023/371
DAVA:TAZMİNAT
DAVA TARİHİ:15/01/2020
KARAR TARİHİ:26/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İşletmeleri Genel Müdürlüğünün işletmekte olduğu ... plakalı ve ... kod nolu özel ... otobüsünün 29/07/2018 tarihinde sürücüsü ...'ın sevk ve iradesinde seyir halinde iken müvekkilinin adına kayıtlı olup kaza esnasında dava dışı oğlu ...'un sevk ve iradesinde bulunan ... plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, trafiğin sıkışık olmasını fırsat bilen davalının kaza tespit tutanağı düzenlenmesini teklif ettiğini ancak kaza tutanağı düzenlenmeden kaçtığını, bu durumda davalı hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, kazadan bir süre sonra hasarlanan aracın kayıtlı olduğu Almanya'da faaliyet gösteren ... ünvanlı hasar tespit bilirkişisi tarafından yapılan muayene sonucu söz konusu kaza nedeniyle araçta toplam 8.548,33 EURO tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, dava açılmadan önce ilgili sigorta şirketine başvurmak için ... İşletmeleri Genel Müdürlüğüne başvurarak kazaya karışan sürücünün bilgilerinin istenildiğini ancak kişisel verileri koruma kanunu gereği bu taleplerinin reddedildiğini, davaya konu 29/07/2018 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta meydana gelen 8.548,33 EURO tutarındaki hasar bedelinin ödeme günündeki TL karşılığının, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ekspertiz ücreti olarak ödenen 180,88 EURO nun da yargılamaya dahil edilerek tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın başvurusuna istinaden özel ve teknik incelemeler devam ederken dava yoluna gidildiğini, başvuru sonuçlanmadan dava açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, kazanın oluşumundaki kusur durumunun tespitinin gerektiğini, hasar bedeline ilişkin hesaplamanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenmesi gerektiğini, parça tedariği noktasında davalı şirketin indirim hakkının bulunduğunu, dava açılarak bu hakkın engellendiğini, davacı tarafça talep edilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, ekspertiz ücretinin teminat dışı olduğunu, müvekkili davalı şirketin poliçe teminatları kapsamında ve teminat limiti ile sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu beyanla, davanın öncelikle usulden reddine, aksi taktirde esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ...'a dava dilekçesi ve tensip zaptının usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen bir cevap sunmamıştır.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 29/07/2018 tarihinde gerçekleşen trafik kazası sebebiyle oluşan maddi zararların tazmini istemine ilişkindir.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler incelenmiş, davaya konu araca ait poliçe ve hasar dosyası, trafik ve tramer kayıtları, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ... sayılı soruşturma dosyaları ve .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası celbedilmiştir.
Uyuşmazlığa konu kazadaki kusur durumu ile davacıya ait araçta oluşan hasarın tespiti noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişi 03/08/2021 tarihli raporunda; ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracının sürücüsü... kusursuz olduğu, ... plakalı aracın dava konusu hasar nedeniyle meydana gelen davacı zararlarının hasar tarihi itibariyle 5.000,00EURO karşılığı 28.611,00TL olduğu tespitinde bulunmuştur.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili ile davalı ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi hususunda ek rapor alınmasına karar verilmiş ve bilirkişi tarafından sunulan 05/05/2022 tarihli ek raporunda 03/08/2021 tarihli kök raporunda varılan kanaatlerinin değişmediği bildirilmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından alınan rapor ile dava dosyamızdan temin edilen kök ve ek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi bakımından ... Trafik kürsüsünden seçilen bilirkişi heyeti tarafından sunulan 06/02/2023 tarihli raporda özetle; davalı taraf sürücüsü ... 'ın kazada %100 kusurlu olduğu, sürücü ... 'un kazada bir kusur payı olmadığı, dava konusu ... plakalı sayılı araçta meydana gelen hasarın 8.542,33EURO olduğu tespitlerinde bulunulmuştur.
Kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için alınan 06/02/2023 tarihli bilirkişi raporunun ekspertiz raporu ve fotoğraflar incelenerek ... plakalı aracın hasarlı parçaları, kazanın oluş şekli, illiyet bağı dikkate alınarak ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olarak hazırlandığı anlaşılmakla, rapora yönelik itirazlar yerinde görülmemiş; rapor, hükme elverişli kabul edilmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre;
Dosya kapsamından; 29.07.2018 tarihinde davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı özel ... otobüsü ile dava dışı ...'un sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle, ... plakalı araçta oluşan hasar bedelinin ... plakalı aracın maliki ve zorunlu trafik sigortacısından tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davacı ... ... tarafından ... plakalı araç sürücüsü ...'a ve ... İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne karşı .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile dava açılmış, yargılama neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi tarafından 28/09/2022 tarihli, ... sayılı karar ile "Davacının davasının KABULÜ ile; 8.548,33 EURO hasar bedelinin kaza tarihinden (29.07.2018) itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası Euro efektif satış kuru TL karşılığının davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, " karar verilmiştir.
Kazaya karışan ... plaklaı aracın malikinin ...(...) olduğu, ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) nezdinde ... numaralı 28/03/2018- 28/03/2019 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk(Trafik) Sigorta Poliçesi ile davalı sigorta şirketine sigortalı olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık konusuna ilişkin yasal düzenlemelere bakıldığında: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 50. maddesinde; Zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91. maddesinde; İşletenlerin bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, 97. maddesinde; Zarar görenin ZMMS sigortacısına başvurabileceği düzenlenmiştir.
İddia, savunma, toplanan deliller ile dosyamız kapsamında alınan ve hükme elverişli kabul edilen 06/02/2023 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlere göre 29/07/2018 tarihli kazanın meydana gelmesinde davalıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ın %100 kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait aracın hasarlandığı, bilirkişiler tarafından uyuşmazlık konusu olay nedeniyle davacıya ait araçta oluşan hasar 8.548,33 EURO olarak hesap edilmekle anılan yasal düzenlemeler kapsamında davacının oluşan zararını ve zarar verenin kusurunu ispatladığı kabul edilmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) vekili tarafından hasar bedelinin Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre belirlenmesi gerektiği savunulmuşsa da, Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli 2019/40 Esas 2019/40 sayılı iptal kararı ile 2918 sayılı KTK nun 90. Maddesinin 1. Cümlesinde yer alan "... ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda..." ibaresi ile ikinci cümlede yeralan "... ve genel şartlarda..." ibaresinin anayasaya aykırı olduğundan bahisle iptaline karar verilmiş, bu iptal kararı 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Anayasanın 153. maddesinde “iptal kararları geriye yürümez” hükmü, iptal kararlarının kesinleşen işlemlere etki etmeyeceği anlamında olup, elde bulunan uyuşmazlığın devam ettiği davalarda “geriye yürümeme kuralı” uygulanamaz. Diğer bir anlatımla bir davada uygulanması gereken kanun maddesi başka bir dava vesilesi ile iptal edilmiş ise bu madde artık eldeki davada da uygulanamaz. Zira davanın yasal dayanağı kalkmıştır ve Anayasa'ya aykırı olduğu tespit edilmiştir. Davacının iptal edilen maddeden dolayı sağlayacağı hukuki yararı da kalmamış olur. (Hukuk Genel Kurulunun 17.05.1989 tarihli ve 1989/10-250 E., 1989/361 K. sayılı kararı, Hukuk Genel Kurulunun 25.02.2020 Tarih 2017/8-1863 E. 2020/206 K sayılı kararı ) Bu itibarla Anayasanın 153. maddesi gereğince bu iptal kararı bağlayıcı olup derdest davalara ve kesinleşmemiş hükümlere de etki edecektir. Bu durumda usuli kazanılmış haktan bahsetmek mümkün değildir. Anayasa Mahkemesi iptal kararından sonra ve kaza tarihi de dikkate alınarak Genel Şartlar ile ekindeki formüllere göre yapılan tazminat hesabının yasal dayanağı kalmamıştır.
Davalı ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) vekili tarafından araçtaki yedek parça tamirlerinin sigorta şirketine başvurulmadan yapılmasının sigorta şirketinin indirim hakkının kullandırılmasına engel olduğundan iyiniyet yokluğundan davanın reddi talep edilmiş ise de kaza yeri ... olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracın ...'de tamir ettirmeye ya da ... koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamayacağından davalı ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) vekilinin bu yöndeki savunmasına da itibar edilmemiştir.(Emsal: Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18/06/2023 tarih, 2013/8078 esas 2013/9341 karar sayılı ilamı)
6098 sayılı TBK'nın 99. maddesine göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekmektedir.
Tüm bu nedenlerle, davacıya ait ... plakalı araçta uyuşmazlığa konu 29/07/2018 tarihli trafik kazası nedeniyle oluşan 8.548,33 EURO hasardan davalıların 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve 50. maddeleri ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesi kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiş; eldeki davada oluşan hasarlanmaya yönelik olarak davacının davalılardan 8.548,33 EURO maddi zararını fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası Euro efektif satış kuru TL karşılığı olarak 29/07/2018 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek olan yasal faiziyle birlikte talep etmekte haklı olduğu, öte yandan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1426/1. maddesinde, sigortacının, sigorta ettiren, sigortalı yada lehtar tarafından rizikonun tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile ödemek zorunda olduğu düzenlenmiş olup, davacının talep ettiği 180,88 EURO ekspertiz giderinin makul gider kapsamında olduğu ve davacı tarafından yargılama gideri olarak talep edilebileceği sonuç ve vicdani kanaatine ulaşılmış; davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 8.548,33 EURO hasar bedelinin 29.07.2018 kaza tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek olan yasal faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası Euro efektif satış kuru TL karşılığının tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Alınması gereken 3.836,46-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 54,40-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 3.782,06 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40-TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
4-Davacının dava sırasında yaptığı ilk masraf 54,40 TL, bilirkişi ücreti 3.500,00 TL, posta gideri 855,90 TL toplamı 4.464,70 TL ve ekspertiz masrafı olarak yaptığı 180,88 EURO yargılama giderinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davalı ... Sigorta A.Ş.(Eski Unvan:... Sigorta A.Ş.) tarafından yapılan 100,00TL yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekili ve davalı ... Vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/04/2023
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .