T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/399 Esas
KARAR NO:2020/563
DAVA: Çek İptali
DAVA TARİHİ: 05/08/2020
KARAR TARİHİ: 20/10/2020
Davacı tarafından açılan çek iptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı dava dilekçesinde: Keşidecisi olduğu, ... şubesine ait, 3 adet çekin rızası hilafında elinden çıktığını beliretek; dava konusu 3 adet çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava, TTK'nın 818/1.(s) maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757 vd maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK' nın 757 vd. maddelerinde yer alan kambiyo senedinin zayi nedeni ile iptal davası, iradesi dışında kambiyo senedi elinden çıkan kişiye, hakkın senetsiz olarak ileri sürülmesi veya borçludan yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilme imkanı verir (TTK m. 651-652)
TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Çek iptal işlemleri öncelikle mahkemeye bir dilekçe verilmesi ile başlamaktadır.İptal ve ödemeden men talebinde bulunan kişi, zayi olan çekin zilyedi olduğunu gösterir delillerini mahkemeye sunmalıdır.
Somut olayda, davacı tarafından, keşidecisi olduğu üç adet boş çekin çalındığından bahisle dava konusu çeklerin zayi olduğu ileri sürülerek 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesi yollaması ile 6102 sayılı TTK 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri gereğince, bu çek yapraklarının iptalinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Oysa TTK 651. ve 757.maddeleri uyarınca kambiyo senetlerinin iptalini talep etme hakkı, bu senetlerin teşhis fonksiyonunu sağlayarak yerine yenisinin tanzimini veya bedelinin tahsilini istemek için tanınan hukuki bir yoldur ve yetkili hamile aittir.
TTK 651. ve 757.maddeleri uyarınca davacının yetkili hamil olmadığı anlaşıldığından, davacının dava açma hakkı yani dava ehliyeti (aktif husumet) bulunmamaktır. Bu nedenler ile 6100 sayılı HMK nun 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-HMK 120.maddesi gereğince; davacı tarafından yatırılan gider avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair; davacının yüzüne karşı, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde sunulacak dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2020
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza