T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/429
KARAR NO: 2022/230
DAVA: İstirdat
DAVA TARİHİ: 19/08/2020
KARAR TARİHİ: 07/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Beyoğlu ... Noterliği'nin 30/03/2012 tarih ve ... yevmiyeli ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirkete finansal kiralama sözleşmesi kapsamında; 3 Adet, 2012 Model, ..., ... Model Hks 3-m 186 E28 Örgü Makinası (Seri No'lar: ..., 109454, 109455), 1 Adet, 2012 Model, ... Marka, ...-T Seri Nolu, Spm Model, 2200 Mm Çalışma Mesafeli Traş Makinası (Standart Aksesuarları Ve Yedek Parçaları İle Birlikte) ve 1 Adet, 2012 Model, Has Makina, Dw 21/30 İnç Çözgü Makinası ve 672 Bobinli Dönerli-Yedekli Cağlık'ın teslim edildiğini, davalı şirketin, finansal kiralama sözleşmesinden doğan kira bedelleri toplamını vadesinde ödemediğinden temerüde düştüğünü ve bu nedenle aleyhine; Beşiktaş ... Noterliği'nin 18/05/2017 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, vadesi gelmiş tüm borçların, temerrüt faizleriyle birlikte yasal sürede ödenmesi, ödemenin 60 günlük yasal sürede yapılmaması halinde, sözleşmenin 60 günlük süre sonunda fesih olacağı, sözleşmenin fesholması halinde de vadesi gelmemiş borçların da muaccel olacağı, bu nedenle 60. günü takip eden 3 gün içinde sözleşme konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmesi ve tüm borçların bu süre içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 23/05/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen, 60 günlük yasal sürede müvekkili şirkete olan borçların ödenmediğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, davalı kiracı şirket ve diğer tüm muhatapların, fesih ihtarında belirtilen sürelerde borçlarını tam ve eksiksiz olarak ödemediklerini ve sözleşme konusu malları müvekkili şirkete teslim etmediklerini, davalı ile akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin feshi neticesinde sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini, bu nedenle dava konusu kiralanan malların teslim alındığı şekilde davalı kiracı tarafından iadesi gerektiğini, davalının kiralanan menkul malların üzerindeki zilyetliğinin hukuken sona erdiğini ve davalı şirketin haksız zilyet durumuna düştüğünü, iş bu davadan önce mahkemeden, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 23. maddesi ve finansal kiralama sözleşmesinin 6. maddesi gereğince mülkiyeti müvekkili şirkete ait kiralanan malların ihliyati tedbirle müvekkili şirkele teslim edilmesine karar verilmesi talebinde bulunulduğunu, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/08/2020 tarihli ve ...D.İş sayılı kararı ile kiralamaya konu malların ihtiyati tedbirle müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini belirterek, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespiti ile finansal kiralamaya konu makina ve ekipmanları üzerinde davalı şirketin zilyetliğine son verilmesine, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların teslim alındığı şekilde iadesine ve ihtiyati tedbir kararının, mahkeme kararının kesinleşeceği tarihe kadar devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır.
Dava öncelikle, mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış, 17/09/2020 tarihli tensip zaptı ile davacı vekiline, davaya konu malların dava tarihi itibariyle güncel değerlerini gösterir eksper raporu sunması bakımından 1 aylık süre verilmiş, davacı vekili 16/10/2020 havale tarihli dilekçesi ile mahkememizce istenilen eksper raporunu dosyaya sunmuş ve eksik harcı ikmal etmiş, mahkememizin 18/06/2021 tarihli ara kararı ile, 5235 sayılı yasanın 5/3. maddesi gereğince davanın miktarı itibariyle heyetçe görülmesi gereken davalardan olması nedeniyle dosyanın heyete tevdiine karar verilmiştir.
Mahkememizce dava konusu, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası, Beyoğlu ... Noterliği'nin 30/03/2012 tarihli, ...-...nolu ve ...yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmeleri ve ekleri, faturalar, taahhütname, teslim tesellüm belgeleri, eksper raporu, Beşiktaş ... Noterliği'nin 18/05/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, cari hesap ekstresi, defter tasdikleri, ödeme planları, proforma faturalar ve muavin ve envanter defteri dosyamız arasına alınmış, bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Bilirkişi ..., 14/02/2022 tarihli raporu ile; taraflar arasında, Beyoğlu ... Noterliği'nin 30/03/2012 tarihli, ... yevmiye numaralı ve ... nolu 2 adet finansal kiralama sözleşmesi akdedildiği, kiralanan malların davalı şirkete teslim edilmesi ile birlikte taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu, davalı şirketin sözleşmelerden kaynaklanan ...nolu ve...nolu ödeme planına bağlı finansal kiralamadan kaynaklanan borçlarını ödemede temerrüde düşmesiyle, davacı tarafından davalıya ihtarname keşide edilerek; FKK'nın 23. maddesi gereği “..borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı ...”nın ihtar edildiği, davacının ibraz etmiş olduğu muavin kayıtları ve hesap ekstrelerinin tetkikinden, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 günlük sürenin dolduğu tarihe kadar, davalı tarafından, herhangi bir ödemede bulunulmadığı, ihtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun ödenmemesi ile temerrüt tarihi 08/08/2017 tarihi itibariyle, FKK madde 23 kapsamında, dava konusu finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, finansal kiralama sözleşmesinin feshiyle birlikte; FKK'nın 25 ve sözleşmenin 69. maddeleri gereğince, finansal kiralamaya konu malların iade koşullarının oluştuğu ve temerrüt tarihinden en geç 3 gün sonrası, 12/08/2017 tarihi itibariyle finansal kiralamaya konu malların davacıya aynen iadesinin gerektiği tespit edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete Beşiktaş... Noterliği'nin 18/05/2017 tarihli ve ...numaralı ihtarnamesi ile finansal kiralama sözleşmelerine konu borcun tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ödenmesinin istenildiğini, Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamda ödemesi geciken ve muaccel hale gelen borcun 60 günlük yasal süre içerisinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; temin edilen bilirkişi raporu da dikkate alındığında, davalı kiracı tarafından, finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelinin ödenmediği, ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Beyoğlu ... Noterliği'nin 30/03/2012 tarih ve ... yevmiye nolu ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2- Dava konusu;
"- 3 ADET, 2012 MODEL, ... MODEL HKS 3-M 186 E28 ÖRGÜ MAKİNASI(SERİ NO'LAR ..., 109454, 109455)
- 1 ADET, 2012 MODEL, ... MARKA, 1207-T SERİ NOLU SPM MODEL, 2200 MM ÇALIŞMA MESAFELİ TRAŞ MAKİNASI(STANDART AKSESUARLARI VE YEDEK PARÇALARI İLE BİRLİKTE)
- 1 ADET, 2012 MODEL, ...MAKİNA, DW21/30 İNÇ ÇÖZGÜ MAKİNASI VE 672 BOBİNLİ DÖNERLİ-YEDEKLİ CAĞLIK" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3- İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 11/08/2020 tarih ve ... D. İş Esas, ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4- Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5- Alınması gerekli 171.458,10-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan peşin harç 853,88-TL ve tamamlama harcı 42.011,00-TL olmak üzere toplam 42.864,88-TL harcın mahsubu ile bakiye 128.593,22-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, davacı tarafından yatırılan 42.864,88-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan ve 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı, 346,50-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı ve 1.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 1.908,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 109.005,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8- 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.07/04/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır