T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/565 Esas
KARAR NO:2021/505
DAVA:İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ:13/10/2020
KARAR TARİHİ:29/06/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin, ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan “...”nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini üstlenmiş bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait ... plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin, davalıya tebliğ edildiğini, davalı borçlunun, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu davayı ikame ettiklerini, davalının takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibi durdurduğunu, yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleştiğini, ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezasının yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olduğunu, müvekkili şirketin zorunlu olmamasına rağmen, 15 günlük cezasız sürenin dolmasını müteakip, icra takibi başlatılmadan önce, ihlalli geçiş yapan araçların maliklerinin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücreti ve ceza tutarının ödenmesini talep ettiğini, davalı borçlunun ihlalli geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, takip talebi ile talep edilen geçiş ücreti, ceza tutarı ve süresi içinde ödemesini yapmamış olması nedeniyle talep edilen faizin yasalara uygun olduğundan, itirazın iptal edilerek takibe devam edilmesine, yapılacak yargılama neticesinde davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü.
S A V U N M A /
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin, davacının işlettiği köprü ve otoyolları kullandığı bir vaka olduğunu, huzurdaki davanın tartışma konusu olmadığını, ancak ücretin ödenmesinde temerrüte düştüğünü ve cezaya muhatap olacak bir eylem yapmasının tartışma konusu olduğunu, müvekkili şirketin araçların ücretli yol ve köprülerde ödemenin otomatik olarak yapılması amacıyla devletin bir uygulaması olan ve devlet kurumları tarafından işletilen ... sistemini kullanmak üzere .... ile sözleşme yaptığını ve ... numaralı ... etiketini aldığını, müvekkilinin, banka hesabından ödeme yapılmasına güvenerek işbu davanın konusu olan geçişlerde nakit ödeme yapmadığını, müvekkilinin kaçak geçme, geçiş ücreti ödememe gibi bir kastı olmadığını, davacı şirketin de devletin bir uygulaması olan ve devlet kurumları tarafından işletilen ... ile bir sözleşme yaptığını ve geçişlerin otomatik olarak tahsili yoluna gittiğini, ancak davacı şirketin ... uygulamasında, devlet kurumları tarafından işletilen otoyol ve köprülerdeki uygulamanın aksine bir işlem yaptığını ve geçiş ücretinin tamamı kadar bakiye ...'de yüklü değil ise kısmi tahsilat yapmadığını ve bunun yerine daha karlı olan dört kat para cezasının tahsili yoluna gitmeyi tercih ettiğini, davacı şirketin uyguladığı dört kat cezanın birçok açıdan haksız olduğunu, çünkü müvekkilinin geçiş ücreti ödememek gibi bir niyeti ve amacı olmadığını, müvekkili ile ... arasında bir otomatik ödeme anlaşması olduğu gibi davacı şirket ile ... arasında da bir otomatik ödeme anlaşması bulunduğunu, taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığını, müvekkiline ... hesabında geçiş ücretinin tamamı yok ise kısmi tahsilat yapılmaz, ceza uygulanır diye bir bildirim yapılmadığını, kısmı tahsilat ve otomatik ödeme sistemi ile yasal süresine yenilenebilecek bir bakiye üzerinden tahsilat yapılmadan, dört katı para cezası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlatılmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu savunmuş ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına taraflarınca yapılan itirazın ana para, faiz ve tüm ferileri yönünden kabulü ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ile ettiği grülmüştür.
G E R E K Ç E /
Dava; Davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ihlalli geçişler nedeniyle tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve ceza tutarlarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava konusu icra dosyası, ihlalli geçişe ilişkin kayıtlar celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 479,10 TL geçiş ücreti, 1.916,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 2.395,50 TL alacak üzerinden 09.03.2020 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 14.03.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlu vekilinin 09.03.2020 tarihli dilekçe ile takibe itiraz ettiği ve itiraz üzerine takibin durdurulduğu, bunun üzerine davacı alacaklı tarafından 1 yıllık yasal sürede olmak üzere 13/10/2020 tarihinde iş bu itirazın iptali davasının açıldığı, dava açıldıktan sonra 04.12.2020 tarihinde icra dosyasına davalı borçlu tarafından 479,10 TL'lik ihlalli geçiş ücretinin yatırıldığı anlaşılmıştır.
İtiraz dilekçesinin incelenmesinde; Davalı borçlu vekili, müvekkilinin takip alacaklısına hiç bir borcu bulunmadığı, icra takibine, ödeme emrine, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine itiraz ettikleri beyan edilerek icra takibinin durdurulmasına karar verilmesininin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı borçlu vekilinin davaya cevap ve sonraki beyanlarında; uygulanan 4 katı tutarında cezanın haksız olduğunun ileri sürüldüğü, icra takibindeki ceza tutarı dışındaki ihlalli geçiş ücreti olan 479,10 TL'nin de 04.02.2020 tarihinde ödendiği anlaşılmıştır. Bu beyan ve gelişmelerden davalı borçlu tarafça 479,10 TL ihlalli geçiş ücretinin kabullenildiği, ancak 4 katı ceza tutarının ise kabullenilmediği anlaşılmıştır.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler incelenmiş, davacı yanın takip/ dava konusu alacak isteminin yerinde olup olmadığı, yerinde ise miktarının davalı borçlu tarafça ödeme yapılmış ise ödemelerin de değerlendirilmek suretiyle tespiti bakımından uzman bir hesap bilirkişisine tevdi edilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen muhasip bilirkişi tarafından tanzim olunan 17/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda; Huzurdaki davaya ve İcra takibine konu edilen ihlalli geçiş iddialarına ilişkin olarak davacı tarafından dava dilekçesi ekinde bir adet ... Bilgileri Dökümü, ... Fişi Sureti ve geçişlere ilişkin fotoğraftan sunmuş olduğunun görüldüğünü, yapılan İnceleme neticesinde; davacının sunmuş olduğu listeye göre ilgili tarihlerde herhangi bir otomatik ödeme yapılmamış olduğunu, bununla birlikte takibe konu geçişler için 15 gün içerisinde bir ödeme yapılıp yapılmadığının, sunulan listeden anlaşılamadığını, buna göre listelerde yer alan tarihlerde huzurdaki davaya konu olan ... plakalı araca ilişkin olarak 443,00.-TL Geçiş Ücreti ve 1.772,00.-TL Ceza Ücreti olmak üzere toplam 2.215,00.-TL'lik bir ihlal kaydının mevcut olduğunun görüldüğünü, davalı vekili tarafından sunulan 23/12/2020 havale tarihli dilekçesinde :"...müvekkilinin köprü gecış ücretlerine bir itirazının olmadığını, ilgili ücretinde icra dosyasına ödendiğini, huzurdaki olayda çözülmesi gereken konunun dört kat ceza talebi olduğu..." şeklinde beyanları mevcut olup, ancak hem icra dosyası hem de dava dosyasında söz konusu ana paranın ödendiğine ilişkin bir doneye rastlanılmamış olup, davalı iddialarına ilişkin nihai takdirin Mahkememize ait olduğunu, dava ve icra dosyasının tetkiki sonucunda, rapor içerisinde açıklanan nedenlerle, her türlü hukuki değerlendirme ve nihai kararın mahkememize ait olduğuna işaret edilerek, iddia edilen ihlalli geçişlere ait bilgilerin, raporun 3. maddesindeki tabloda mahkememize arz edildiğini, bu bilgiler ışığında ... plakalı araca ilişkin olarak geçiş ücreti ve buna ek olarak 4 katı tutarında bir ceza tutarı neticesinde toplamda 2.215.00.TL,lik bir ihlal kaydının mevcut olduğunu, ( Geçiş Ücretleri : 443,00.-TL + Ceza Tutarı : 1.772,00.-TL = 2.215,00.-TL ) Söz konusu tutarın ihlalden itibaren 15 gün içerisinde ödendiğine ilişkin dosyada herhangi bir doneye rastlanılmadığını, davalı vekili tarafından sunulan 23/12/2020 havale tarihli dilekçesinde :"...müvekkilinin köprü geçiş ücretlerine bir itirazının olmadığını, ilgili ücretinde icra olduğu..." şeklinde beyanları mevcut olduğunu, ancak hem icra dosyası hem de dava dosyasında söz konusu ana paranın ödendiğine İlişkin bir doneye rastlanılmadığını, buna göre davalı iddialarına ilişkin nihai takdirin mahkememize ait olduğu, mahkememizce davalı iddialarının kabul edilmemesi ve davacı talebinin ise kabulü halinde davacının davalıdan 443,00.-TL Geçiş Ücretleri ve 1.772,00.-TL Ceza Tutan olmak üzere toplam 2.215,00.-TL talep edebileceğini belirtmiştir.
Davalı tarafça, icra takibinde talep edilen 479,10 TL ihlalli geçiş ücretinin dava açıldıktan sonra ödenmesi karşısında bu bedelin kabullenildiği değerlendirilmiş ve bilirkişi raporundaki hesaplamalara itibar edilmemiştir.
Dava konusu uyuşmazlık davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden davalıya ait aracın ücret ödemeksizin geçişinden kaynaklanan ve geçiş tarihinden 15 günlük süre içerisinde geçiş bedelinin ödenmemesi nedeniyle, geçiş ücretleri ve 4 katı ceza bedelinden davalının sorumluluğu tutulup tutulamayacağın belirlenmesi noktasındadır
Davacı, davalıya ait aracın ihlalli geçişlerinden doğan 479,10 TL geçiş ücreti, 1.916,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 2.395,50 TL talep etmektedir. Davalı taraf, cevap dilekçesi ile davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalı tarafa ait aracın geçiş yaptığını kabul etmiş, davalıya ait ... hesabından para çekilmediğini, dört katı ceza tutarının haksız olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuş, akabinde 479,10 TL ihlalli geçiş ücretini dava açıldıktan sonra icra dosyasına ödeyerek bu borcunu kabullenmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Açıklanan yasal düzenlemeler ışığında dosya kapsamında toplanan delillerin değerlendirilmesinde;
Davalı borçlunun ihlalli geçiş tarihleri itibarı ile adına kayıtlı aracı ile davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan toplam ihlalli geçişler yaptığı, ihlalli geçişlere ilişkin toplam 479,10 TL geçiş ücretini geçiş tarihlerinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödemediği, bu kapsamda ödenmeyen geçiş ücretleri ile birlikte, geçiş ücretlerinin 4 katı tutarında hesaplanan 1.916,40 TL ceza tutarının da davacı tarafça talep edilebileceği değerlendirilmiştir.
Davalı borçlunun, takipten ve davadan önce ödeme yaptığına dair bir itiraz ve savunmasının olmadığı, sadece borcunun olmadığını ileri sürerek takibe itiraz ettiği, ödemeye, borcun istenebilir olmadığına dair bir ispatının bulunmadığı anlaşılmakla icra takibine vaki itirazlarının yerinde olmadığı, davacının icra takip tarihi itibarı ile 479,10 TL geçiş ücreti, 1.916,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 2.395,50 TL asıl alacak talep edebileceği, tarafların tacir olması karşısında bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranda avans faizi talep edilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Davalı borçlu tarafından, dava açıldıktan sonra 04.12.2020 tarihinde yapılan 479,10 TL'lik ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğünce değerlendirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Bu nedenlerle, davanın kabulü ile, davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 479,10 TL geçiş ücreti, 1.916,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam; 2.395,50 TL asıl alacak yönünden iptali ile, takibin bu asıl alacak miktarı üzerinden ve bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına, 04/12/2020 tarihinde davalı borçlu şirket tarafından yapılan 479,10 TL tutarındaki ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğü tarafından değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Ayrıca, alacağın likit olması ve davalı borçlunun itirazında haksız bulunması nedenleriyle, davacının icra inkar tazminatı talebinin de yerinde olduğu değerlendirilmiş ve hükmolunan alacağın %20 si oranında davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kabulü ile; davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 479,10 TL geçiş ücreti, 1.916,40 TL ceza tutarı olmak üzere toplam; 2.395,50 TL asıl alacak yönünden iptali ile, takibin bu asıl alacak miktarı üzerinden ve bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,
04/12/2020 tarihinde davalı borçlu şirket tarafından yapılan 479,10 TL tutarındaki ödemenin infaz aşamasında icra müdürlüğü tarafından değerlendirilmesine,
2-Hükmolunan alacağın %20' si oranında hesaplanan 479,10 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 163,64 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL' nin mahsubu ile bakiye 109,24 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşinen karşılanan 54,40 TL' nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin, davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı parası, 44,00 TL davetiye posta masrafı, 1.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 1.098,40 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 2.395,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-HMK 120 maddesi gereğince taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın re' sen yatıran yana iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/06/2021
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza