T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/627 Esas
KARAR NO: 2022/245
DAVA: ALACAK
DAVA TARİHİ: 25/07/2018
KARAR TARİHİ: 13/04/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan alacak davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; 667 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ...ve vakfa ait iktisadi işletmeleri olan ...Merkezi İktisadi İşletmesi ve... Sağlık Hizmetleri A.Ş'nin tüm alacak ve taşınmazları ile birlikte ...ne devredildiğini, denetim raporunda ...Merkezi İktisadi İşletmesi Mizanı 120 Alıcılar Hesabında 1.961,74 TL davalıdan alacaklarının bulunduğunun tespit edildiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bu alacağın doğduğu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın İstanbul (Çağlayan) mahkemelerinde açılması gerektiğini, müvekkilinin bahse konu borcunun bulunmadığını, borcun kaynağının açıklanmadığını, müvekkili şirket nezdinde yapılan incelemelerde anılan şirketlere yönelik bir borcun tespit edilemediğini, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini, ispata yönelik delil ibrazında bulunulmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Davada talep, bir miktar alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Dava dosyası, öncelikle İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 14/05/2019 günlü ve ...Esas,... Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmiş, mezkur Mahkemenin 19/12/2019 günlü ve ... Esas, ... Karar sayılı yetkisizlik kararı üzerine de Mahkememiz esasının belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.
Davacı yanca dava dilekçesi ekinde, 14/03/2017 tarihli makam oluru ve denetim raporu, davalı şirkete gönderilen ihtarname, tebliğ şerhi ve davalı şirket tarafından gönderilen borcun tespit edilemediğinden ödeme yapılamayacağını belirten yazı suretleri ibraz edilmiştir.
Davacı yanca, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile devrolunan Türkiye Tabipler Vakfı Şifa Tıp Merkezi İktisadi İşletmesinin davalı şirketten alacağı bulunduğu iddia edildiğinden, 6102 sayılı TTK'nun 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak alacak iddiasının ticari defterlere yansıyış şeklini tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın 2. Fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Davacı yana devrolunan iktisadi işletmenin ticari defterlerinin incelenmesi amacıyla İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Talimat sayılı dosyasından alınan12/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda, mali müşavir bilirkişi; ...Müdürlüğü yetkililerince, ...ı İktisadi İşletmesi ve ... A.Ş. ‘ne ait 2015 - 2016 yılları yasal ticari defter kayıtları elektronik ortamda sunulduğunu, bu hususun 31.03.2021 tarihinde davacı idare yetkilileriyle birlikte müştereken tutanağa bağlandığını, bu bağlamda davacı kurumca fiziki ortamda manuel olarak tutulmuş noter açılış onaylı yada onaysız herhangi bir yasal ticari defter (yevmiye/Kebir/envanter) sunulmadığını,... Vakfı İktisadi işletmesi ve... A.Ş.‘ne ait e-defter beratları ibraz edilmediğini, yalnızca bilgisayar ortamında mevcut olup 31.03.2021 tarihli tutanakla harici belleğe aktarılan kayıtlar dışında, kağıt olarak fiziken tutulmuş herhangi bir ticari defter, mizan ve mali tablonun bulunmadığının inceleme esnasında davacı idare yetkilerince de şifahen beyan edildiğini, davacı idareye devredilen ... vakfının 23.07.2016 tarihli mizanına göre, eğitim giderleri 2.286.530,21 TL ile ... Üniversitesi cari giderlerinin % 20 lik kısmı 384.000,00 TL nin toplamı olan 2.670.530,21 TL, toplam giderler tutarı 3.067.893,07 TL nın % 87 sine tekabül ettiğini, kamu görevi niteliğindeki bu giderler toplamı 2.670.530,21 TL, herhalde vakfın 01.01.2016 - 23.07.2016 dönemi (63.000,00 + 685.000) = 748.000,00 lık toplam gelirlerinin yaklaşık 3,5 misli olduğunu, bu ahvalde davacı kuruma devredilen ...vakfı işletmesinin 6102 sayılı TTK m.16/2.ye göre tacir sıfatına sahip olmadığını ve aynı yasanın m.18/1 hükümleri uyarınca ticari defterlerini noter tasdikli şeklide tutmakla yükümlülüğünün bulunmadığını, hal böyle iken dava konusu alacak bakımından, ... vakfının elektronik ortamda sunulan defter kayıtları ve mali tabloların incelenmesi sonucunda,... İktisadi İşletmesinin 2015 yılı yevmiye defterinin 01.01.2015 tarihli açılış kaydında davalı ...Ltd. Şti. den olan alacak rakamının 2015 yılı dönem başı itibariyle 1.511,74 TL olduğunu, lakin 22.08.2015 tarihli yevmiye kaydı ile 450,00 TL lık fatura bedelinin davalı şirket adına açılmış olan 120.00.17 Alıcılar cari hesabına zimmet kaydı sonucu, ... işletmesinin davalı... Ltd. Şirketinden olan alacak rakamının (1.511,74 + 450,00 ) =1.961,74 TL'ye yükseldiğini, ... Vakfı İktisadi işletmesinin mübrez defter kayıtları ve 23.07.2016 tarihli hesap mizanına göre; davacı kuruma devir olunan vakıfın iktisadi işletmesinin davalı ... Ürünleri. Ltd. Şti.’ den 1.961,74 TL alacaklı gözüktüğünü, davacının işlemiş ve işleyecek faiz talebi bakımından; alacağın doğduğu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, zira davacı idarenin iadeli taahhütlü olarak gönderdiği 19.10.2017 tarihli ihtar mektubunun; 26.10.2017 tarihinde iadeli taahhütlü olarak postaya verildiği ve PTT idaresince 30.10.2017 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğinin sabit olduğunu, bu ahvalde mahkemece davacının alacağına hükmedildiği takdirde , (30.10.2017) + 15 gün mehil dikkate alındığında borçlu davalının 15.11.2017 itibariyle temerrüde düştüğünü, buna göre 1.961,74 TL asıl alacağa temerrüt tarihi 15.11.2017’den itibaren yasal faiz işletilebileceğini bildirmiştir.
Mahkememizce davalı şirketin ticari defterlerinin incelenmesi suretiyle alınan 04/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda, mali müşavir bilirkişi; davalı tarafın dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış-kapanış tasdiklerinin yasal
süresi içinde usulen uygun olarak yapılmış olduğunu, davalı taraf defterlerinin sahipleri lehine delil olma özelliğini haiz olduğunu, davalının 2015-2016 yılı Muhasebe teknik ve usullerine uygun olarak tutmuş olduğu kebir defteri 320 Satıcılar Hs.’da davacı ünvanına kayıtlı hesap olmadığını, davacının 2015-2016 yevmiye açılış-kapanış maddelerinde davacı ünvanına kayıtlı tutar olmadığını, davalının elektronik ortamda tutulan defterlerinin xml dosyaları Gelirler İdaresi Defter
Görüntüleme ekranına kebir defterinin 2015-2016 yılları gün gün yüklendiği ve
incelendiğini, dava konusu alacağın 320 Satıcılar Hs Açılan ...-Dernekler hesabında
tespit edilemediğini bildirmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, davacı idareye devrolunan iktisadi işletmenin davalıdan olan bir miktar alacağının tahsili istemine ilişkin olduğu, usulünce bildirilen tüm delillerin toplandığı, dava konusu alacak istemlerine yönelik olarak bilirkişi incelemeleri yaptırılmasına karar verildiği, davacı idareye devrolunan iktisadi işletmenin ticari defterlerinin Talimat Mahkemesi aracılığıyla, davalı şirketin ticari defterlerinin ise Mahkememizce yapılan bilirkişi görevlendirmesiyle incelendiği, bilirkişi raporlarının denetlenmesinden hukuki yönleri ayrık olmak üzere yapılan tespitler ve hesaplamalar bakımından teknik, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşılmıştır. Davacı yan alacak iddiasını devrolunan... Vakfının denetim raporuna dayandırmışsa da denetim raporunda alacağın dayanağına ilişkin bir tespite yer verilmemiştir. Dava dosyasına da alacağın varlığı ve miktarını ispat noktasına elverişli delil ibrazında bulunulmamıştır. Ticari defterlere ilişkin olarak ise devrolunan iktisadi işletmenin fiziki olarak tutulan ticari defterleri ve/ veyahut e-defter beratları ibraz edilmemesi, devrolunan vakfın elektronik ortamda sunulan defter kayıtları ve mali tablolarında davalı şirketten 1.961,74 TL alacaklı gözüktüğü tespit edilmişse de, davacı tarafça sunulan kayıtların yukarıda belirtilen HMK'nun 222/2. maddesi koşullarını taşımaması ve kaldı ki, HMK'nun 222/3. maddesi uyarınca davalının sahibi lehine delil vasfına haiz ticari defterlerinde devrolunan...ve/ veyahut iktisadi işletmesi ile ticari ilişkide bulunduğu ve borçlu olduğu yönünde kayıt bulunmaması karşısında alacağın ticari defter ve dayanak kayıtlarla da ispat edilemediği sonuç ve vicdani kanaatine varılmış, tüm bu nedenlerle ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 35,90 TL'nın mahsubu ile eksik kalan 44,80 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı vekille temsil olunduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.961,74 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avanslarından var ise artan kısımların karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,
6-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın taraflara tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin mazereti kabul edilmiş olmakla yokluğunda, dava değeri kesinlik sınırının altında kaldığından HMK'nun 341/2. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.13/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.