T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/675
KARAR NO:2024/559
DAVA:ALACAK
DAVA TARİHİ:27/11/2020
KARAR TARİHİ:04/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili franchise veren şirket ile davalı franchise alan arasında 27/05/2019 tarihli franchise sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin, franchise sözleşmesinin yürürlüğü sürecinde sözleşmeden kaynaklanan her türlü yükümlülüğünü usulüne uygun şekilde ifa ettiğini, buna karşın davalının ise, franchise sözleşmesinden kaynaklanan birçok yükümlülüğünü, müvekkili şirketin iyi niyetli tüm uyarılarına rağmen birçok kez ihlal ettiğini, davalının süreklilik arz eden ihlalleri nedeniyle müvekkili şirket tarafından .... Noterliğinin 31/08/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini ve feshe konu ihlal nedeniyle cezai şart talebinde bulunduğunu, ancak davalının cezai şart meblağlarını ödemediği gibi, fesih ile birlikte talep edilen cezai şart meblağını da ödemediğini, müvekkili şirketin, franchise sözleşmesi uyarınca denetim hakkının bulunduğunu, denetimin engellenmesi halinde ise engellenen her saat için 200,00-USD tutarında cezai şart tutarının kararlaştırıldığını, franchise verenin, sözleşmede kararlaştırılan esas kurallara uymayan nesne ve ürünlerin, masrafları franchise alana ait olmak üzere kaldırılmasını isteyebileceğini veya sağlık veya emniyet riski tespit ettiğinde giderilmesini isteyebileceğini, franchise alanın ise tehlikeyi gidermediği her gün için 200,00-USD cezai şart ödemeyi kabul ettiğini, davacı şirket tarafından 28/10/2019 tarihinde davalının iş yerinde yaptığı denetimde, sözleşme standartlarına aykırı olarak et döner satışı yapıldığının tespit edilerek tutanak altına alındığını, bu hususta davalıya .... Noterliği'nin 31/10/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, 08/11/2019 tarihli denetimde, yine sözleşme hükümlerine aykırı olarak soğuk hava deposunda "..." markalı farklı ürün kullanıldığı ve satışının yapıldığı, farklı marka patates kullanıldığı, iş yeri içinde pilav yapılarak satıldığı, sözleşme hükümlerine aykırı olarak fiyat tabelasında farklı ve düşük gramajla döner satışı yapıldığı, iş yerinin üst katında farklı salon konsepti düzenlendiği, soğuk hava deposunun düzensiz ve karışık olduğu, depoda bulunan dönerin yer ile temas ettiği ve dolayısıyla genel hijyen kurallarına uyulmadığının tespit edilerek tutanak altına alındığını, 10/02/2020 tarihli denetimde, davalı tarafından bir gün önceden kalmış dönerin imha edilmediği ve soğuk hava deposunda bulundurulduğunun tespit edilerek tutanak altına alındığını, 27/02/2020 tarihli denetimde davalı tarafından genel temizlik ve hijyen kurallarına uyulmadığı, -18 dereceli deponun düzensiz olduğu, ürünlerin zeminle temas halinde olduğu, zemine konulan plastik malzemelerin kırılarak dağıldığı, mutfak alanındaki dikey dolabın içinin kirli olduğu, depo ve mutfak alanının düzensiz olduğu, gıdaların bulunduğu yerde araba lastiği bulundurulduğu, deponun içinde gereksiz birçok malzemenin de bulundurulduğu, ambalaj malzemelerinin konulduğu odanın çok dağınık olduğu, çalışan personelin belirlenmiş standartlardaki kıyafet kullanmadığı, döner ustasının kafasına kep takmadığı ve ayrıca sakal tıraşının da uygunsuz olduğu, restoranda onaylanmış standartlarda markalı ürün satılmadığının tespit edildiğini ve tutanak altına alındığını, 23/06/2020, 24/06/2020 ve 25/06/2020 tarihlerinde noter vasıtasıyla yapılan denetimlerde iş yerinin kapalı olduğu ve tutanak altına alındığını, davalı tarafın, sözleşme gereğince davacı şirketin muvafakatını almadan şubeyi kapatarak ticari faaliyetine son verdiğini, sözleşmede franchise veren kayıtlarının kesin delil kabul edildiğini, sözleşmede, franchise alanın satışa sunduğu malları kendisinin imal etmesi, üçüncü şahıslardan temin etmesi, franchise veren tarafından izin verilen malların dışında satması veya mağazada farklı bir ticari faaliyet icra etmesi durumunda 200.000,00-USD cezai şart ödemeyi kabul etmiş sayılacağının kararlaştırıldığını, franchise alanın yükümlülüğünü bir kez dahi ihlal etmesinin, sözleşme uyarınca davacı tarafa fesih hakkı ve 200.000,00-USD tutarında cezai şart talep hakkı vermekte olduğunu, davalı tarafın ise farklı ürüne ilişkin 4 ihlaline rağmen davacı tarafın fesih hakkını saklı tutarak sadece cezai şart ödemesini talep ettiğini, davalı tarafın yine gramaj yükümlülüğünü 1 kez, hijyen ve gıda sağlığı yükümlülüğünü ise 2 kez ihlal ettiğini, müvekkili şirket tarafından franchise sözleşmesinin, .... Noterliği'nin 31/08/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile haklı nedenle feshinden sonra, franchise alan tarafından keşide edilen .... Noterliği'nin 14/09/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile, et döner satmasının sözleşme hükümlerine uygun olduğu yönünde beyanlarda bulunduğunu, müvekkili şirketin, davalı franchise alandan 7.308,96-TL olan bakiye alacağının bulunmakta olduğunu, ancak davalı tarafça bu ödemenin yapılmadığını, ihtarname ile bu bakiye alacağın bildirildiğini ve cevabi ihtarnamede davalı tarafın ödemeyi açıkça kabul ettiğini, ancak bu zamana kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek, 7.308,96-TL bakiye alacağın ve 500.000,00-TL tutarındaki cezai şartın mevduata uygulanacak en yüksek banka faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı asil cevap dilekçesi ile; davacı tarafın kendisine, franchise sözleşmesi sırasında kendisinin bilmediği ve bilmekle yükümlü olmadığı, ancak bilgi verilmesi durumunda vereceği karara etkisi olabilecek önemli konularda eksiksiz ve doğru bilgiler verme yükümlülüğünü yetine getirmediğini, sözleşmesel yükümlülükler hususunda bütün açıklamayı yapmadığını, davacının bu hususta üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmeyerek kendisine bir müşteri gözüyle baktığını, kendisinin yanılgıya düşerek büyük miktarda zarar görmesine sebep olduğunu, söz konusu 500.000,00-TL cezai şart talebinin yerinde olmadığını, söz konusu talebin, davacı tarafından yapılan denetimlerdeki ihlal iddialarına ilişkin olduğunu, söz konusu ihlal iddialarını kabul etmemekle beraber, doğru olduğu varsayılsa dahi bununla ilgili davacı tarafça sözleşme gereği ilgili cezai yaptırımın uygulandığını, devam eden iş ilişkileri içerisinde sözleşmenin zayıf tarafı olduklarından psikolojik baskı altında ödendiğini, ödenmemesi durumunda franchise sözleşmesinin feshedileceğinin söylendiğini, dolayısıyla bahse konu ihlaller ile ilgili ikinci bir defa cezai işlem uygulanmasının mümkün olmadığını, 28/10/2019 tarihli et döner satışına ilişkin denetimi kabul etmediklerini, çünkü böyle bir denetim yapılmadığını ve denetim tutanağında da çalışanlarının herhangi bir imzasının bulunmamakta olduğunu, 08/11/2019 tarihinde yapılan denetimin iş yerinde yapıldığını, ilgili tutanakta eksik olarak belirtilen "..." satışı konusunda, işlerinin bozuk olduğu, bu işleri düzeltebilmek için et döner satmaları gerektiği, ...'de ailelerin toplu şekilde yemeğe geldiği, aile bireyleri içerisinde et döner yemek isteyenlerin de bulunması üzerine müşteri kaybı yaşadıklarını, bu sebeple bir çıkış yolu olarak et satımı konusunda izin verilmesinin defalarca firmaya iletildiğini, bu süreçte davacı firma çalışanının da, Anadolu'da başka franchiselerin et döner sattıklarına göz yumulduğunu, müvekkilinin de bu şekilde davranabileceklerini bildirdiğini, davacıya deneme amaçlı bir haftalığına et döner takıp satılacağını ve ciroların kendilerine bildirileceğini bildirdiklerini, onların da sözlü olarak muvafakat verdiklerini, söz konusu denetimin, bu deneme süresi içerisinde gerçekleştirildiğini, ...'de kurulu tüm tavuk döner işletmelerinin aynı zamanda et döner de satmakta olduklarını, ilde hakim olan yeme içme alışkanlığının ve döner sektörünün bu minvalde olduğunu, franchisörün, bu alışkanlığı ve yerel adeti tespit edemediğini, işletmenin bu sebeple zarara uğramasına sebep olduğunu, deneme amaçlı et döner takma süresince günlük tavuk satış oranlarının ortalama 15 kg arttığını, bu veriye rağmen franchisörün et döner takılmaması konusundaki ısrarı ve ilaveten şubelerinin cezalandırılmasının anlaşılamadığını, sözleşmede patatesin markasına dair bir hüküm bulunmamakla birlikte, patatesin franchisör tarafında ücret karşılığında temin edilmekte olduğunu ve aylık gelmekte olduğunu, söz konusu çalışma şeklinin, sözleşmesel bir yükümlülük olmadığını, dolayısıyla franchisör tarafından temin edilen patatesin bitmesi halinde franchisörün satın almış olduğu firmadan patates ihtiyaçlarını karşılamak için piyasadan temin ettiklerini, söz konusu pilavın, satış için değil; çalışanların yemeleri için günlük yapılan karavana yemeği olarak yapıldığını, menülerinde reklam broşürlerinde veya herhangi bir satış kayıtlarında pilav satışına ilişkin bir hususun bulunmadığını, davacının tüm franchise şubelerinde, şubelerin açılmış olduğu lokasyon ve satış grafiğine bağlı olarak çeşitli gramajlar üzerinden farklı fiyatlandırmalar uygulanmakta olduğunu, ayrıca şubeleri ilk açıldığında ...'deki diğer dönercilerle rekabet edebilmeleri için İstanbul fiyatlarına göre porsiyon başına 1,00-TL düşük fiyatlandırma yapılmasına izin verildiğini ve hatta buna ilişkin tanıtım reklam broşürlerinin davacı tarafından basılıp taraflarına gönderildiğini ve bu fiyatların uygulandığını, şu anda dahi İstanbul şubeleri içerisinde dahi menülerde hem gramaj ve hem de fiyat farklılıklarının mevcut olduğunu, bahse konu işletmenin iki katlı bir dükkan olduğunu, müşteri kabulün 1. katta yer almakta olduğunu, farklı dekorasyonda yapıldığı iddia edilen yerin 2. katta, müşteri kabulünün olmadığı ve hiçbir şekilde kullanılmayan bir alan olduğunu, davacının ise bu alanı açılıştan önce gördüğünü ve bu şekilde açılmasına muvafakat ettiğini, soğuk hava deposunun düzensiz ve karışık olması, depodaki dönerin yer ile temas etmesi ve genel temizlik/hijyen kurallarına uyulmadığı iddialarının ise sübjektif nitelikte olduğunu ve bahse konu süreçlere ilişkin bir talimatname bulunmamakta olduğunu, 08/11/2019 tarihinde denetim personelinin şubelerini denetlediğini, fakat sonuca ve denetleme değerlendirme sürecine ilişkin taraflarına bir bildirimde bulunulmadığını, bahse konu tutanakların taraflarına sunulmadığını, konularla ilgili sözlü veya yazılı savunmalarının alınmadığını ve yine imzaları dahi alınmadığını, denetimden sonra davacı şirket genel müdürlüğünden aranmaları ve 6 adet ihlal iddiasına ilişkin ihlal başı 12.000,00-TL cezai şart uygulandığı yönünde bilgilendirilmeleri üzerine konudan haberdar olduklarını, bunun üzerine itirazlarını ve cezayı kabul etmediklerini bildirdiklerini ve fakat ürün sevkıyatının yapılmayacağı; hatta sözleşmenin feshedileceği tehdidi karşısında söz konusu cezayı ödemek zorunda kaldıklarını, 21/04/2020 tarihinde davacının resmi mail adresine mail atılarak, hem Covid 19 ve hem de yerel dönercilerle fiyat rekabeti edemediklerinden çok ciddi zarar ettiklerini, dayanacak güçlerinin kalmadığını, bir ay sonunda şubeyi kapatacaklarını ve ticari faaliyetlerine de son vereceklerini bildirdiklerini, dolayısıyla davacının iddia ettiği gibi bildirimsiz iş yeri kapatmanın söz konusu olmadığını, davacı tarafın tutulan yeri beğenmediklerini, şirket ortaklarından iki kişinin ...'ye gelerek, göstermiş oldukları yeri 280.000,00-TL hava parası ve 20.000,00-TL emlak komisyonu ödeyerek 300.000,00-TL maliyetle kiraladıklarını, davacı tarafın hatalı yönlendirmesi sonucunda soğuk hava deposunun yetersiz geldiğini, ikinci bir soğuk hava deposu yapım maliyetinin kendileri tarafından karşılanmak zorunda kalındığını, bina sakinlerinin baca izni vermemesi nedeniyle 65.000,00-TL harcama yaparak bacasız sistemin kurulmak zorunda kalındığını, bunun gibi birçok sorunla karşılaşıldığını ve ekstradan maliyetlere katlanıldığını, ayrıca davacı tarafın bildirdiği sözleşme tarihinin doğru olmadığını, sözleşmenin, işyerinin açılışından sonraki bir tarihte, üzerinde karşılıklı görüşme yapılmaksızın tek taraflı olarak düzenlendiğini ve 17/06/2019 tarihi sonrasında imzalarına tek nüsha ve tarihsiz olarak hazır halde kendisine sunulduğunu, iş yerinin Paşa Döner konsteptine uygun olarak tadilat yapılması, tüm araç ve gereçler de dahil olmak üzere yaklaşık 995.000,00-TL masraf yapmış oldukları için franchise sözleşmesini imzalamama veya sözleşmeyi revize etme hakkının taraflarına tanınmadığını, bu şartlarda sözleşmeyi imzaladığını, davacı tarafın sözleşmeyi ne zaman imzaladığını ise bilmediğini, kendisinin yanında sözleşmenin imzalanmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında akdedilen tavuk döner satımına ilişkin franchise sözleşmesinin, franchise alan tarafından ihlal edilmesi nedeniyle franchise veren tarafından feshedilmesine istinaden, bakiye alacak ve cezai şart alacağının tahsili talebine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce taraflar arasında düzenlenen franchise sözleşmesi ile ekinde yer alan noter tasdikli kira sözleşmesi ve vergi levhası, davacı şirket denetim organizasyon şeması, 28/10/2019, 08/11/2019(7 adet), 10/02/2020 ve 27/02/2020 tarihli denetim tutanakları ve ilişiğindeki iş yeri görselleri, .... Noterliğinin 05/04/2019 tarihli ve ... yevmiye sayılı franchise sözleşmesine aykırılık nedeniyle feshedilebileceği ve cezai şart talep edilebileceğine ilişkin ihtarname, .... Noterliğinin 11/03/2020 tarihli ve ... yevmiye sayılı sözleşmeye aykırı davranışlara son verilmesi ve cezai şartın ödenmesine ilişkin ihtarnamesi, ... 3. Noterliğinin 23/06/2020 tarihli ve ... yevmiye sayılı iş yerinin kapalı olduğuna dair tutanağı ve ilişiğindeki iş yeri görselleri, ... 3. Noterliğinin 24/06/2020 tarihli ve ... yevmiye sayılı iş yerinin kapalı olduğuna dair tutanağı ve ilişiğindeki iş yeri görselleri, ... 3. Noterliğinin 25/06/2020 tarihli ve ... yevmiye sayılı iş yerinin kapalı olduğuna dair tutanağı ve ilişiğindeki iş yeri görselleri, ... 40. Noterliğinin 31/08/2020 tarihli ve ... yevmiye sayılı franchise sözleşmesi fesih ve cezai şart ödemesine ilişkin ihtarnamesi ile .... Noterliğinin 14/09/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı sözleşme fesih bildirimine dair cevabi ihtarname, davalıya ve örnek şubelere ait stoklu cari hesap ekstreleri, faturalar, whatsapp yazışmaları, davalı tarafından davacı şirkete yazılan 21/04/2020 tarihli işlerin kötüye gittiğine ve 2020 Ramazan ayı sonu itibariyle faaliyetine son vereceğine dair bildirim dilekçesi, davalıya ait SGK 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgeleri listeleri ile vergi kayıtları, arabulucuk dosyası, uzman görüşü raporu, hukuki mütalaâ vs. dosyamız arasına alınmış, davacı ve davalı tanıkları dinlenmiş, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla davalıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle mali müşavir bilirkişiden rapor, davalıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle yeminli mali müşavir bilirkişiden rapor, mali müşavir, işletme yönetimi ve finansman uzmanı öğretim üyesi ve özel hukuk öğretim üyesi bilirkişilerden oluşan heyetten, mali müşavir bilirkişi tarafından davacı şirket merkezinde ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme de yapılmak suretiyle rapor temin edilmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... talimat sayılı dosyası aracılığıyla mali müşavir ... tarafından davalıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle düzenlenen 11/11/2021 tarihli rapor ile; davalının 2019 ve 2020 hesap dönemlerine ilişkin ticari defterlerinin lehine delil olabilecek durumda olduğu, davalının, davacı şirkete 2020 hesap dönemi sonu itibariyle 30.224,23-TL borcunun olduğu, davalının 2019 yılı hesap döneminde 321.983,36-TL; 2020 yılı hesap döneminde ise 322.552,41-TL zarar ettiği tespit edilmiştir.
Yeminli mali müşavir ... tarafından davalıya ait ticari defter ve kayıtlar üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle düzenlenen 04/10/2023 tarihli rapor ile; davalının, davacı şirkete 2020 yılı sonu itibariyle 30.224,23-TL borcu bulunduğu, davalının 2020 yılı zararının 322.552,41-TL olduğu, 2020 yılı dönem stoklarının 563.369,65-TL olduğu, davalının stoklu çalışmadığının kabulü durumunda söz konusu stokların %10 kâr marjı ile satıldığı düşünüldüğü takdirde, satış bedelinin 563.369,65x1,10=619.706,61-TL olacağı ve bu durumda davalının 619.706,61-TL-322.552,41-TL=297.154,20-TL kâr edeceği tespit edilmiştir.
Mali müşavir ..., işletme ve finans uzmanı öğretim üyesi Prof. Dr. ... ve özel hukuk öğretim üyesi Prof. Dr. ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından, mali müşavir bilirkişi tarafından davacı şirket merkezinde ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenen 08/05/2024 tarihli rapor ile; davacı şirketin 2019-2020 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliğini haiz olduğu, davacı şirketin, davalı şirketten 7.308,96-TL tutarında alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davacı şirkete 2020 hesap dönemi sonu itibariyle 30.224,23-TL borcunun olduğu, sözleşme süresinde davalının davaya konu ... ve dava dışı Kayseri şubesini aynı ticari defter hesap muavininde takip ettiği, davalı şirketin mali verilerinin incelenmesi sonucunda, davacı şirketin sözleşme gereği talep edebileceği cezai şart talebinin 1.559.500,00TL olduğu, davalının %68 oranında indirime giderek 500.000,00-TL talep etmiş olduğu, davacının talep edebileceği cezai şartın, davalının ekonomik mahvına neden olabileceği yönündeki değerlendirme ile birlikte cezai şart miktarında indirim ve bunun oranına ilişkin hususun mahkememiz takdirinde olduğu tespit edilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, taraflar arasında 27/05/2019 tarihinde “Franchise Sözleşmesi" düzenlendiği, söz konusu sözleşme ile franchise ilişkisi kapsamında tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlendiği, sözleşmenin farklı maddelerinde franchise alanın, yükümlülüklerine aykırı hareket etmesi halinde cezai şart ödenmesine ilişkin hükümlerin bulunduğu, davacı tarafça, eldeki dava ile sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle, bakiye cari hesap alacağı ve sözleşme hükümlerine aykırı davranışlar nedeniyle cezai şart talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafın taleplerinden birisi bakiye alacağa ilişkin bulunmaktadır. Dosya kapsamında gerek talimat yoluyla, davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi raporları ile, gerekse davacı ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonunda düzenlenen bilirkişi heyeti raporu ile, davacının, talebi gibi davalıdan 7.308,96-TL alacağı bulunduğu tespit edilmiştir. Kaldı ki, davalı tarafça, davacının sözleşmenin feshi ve alacak ve cezai şart talebiyle göndermiş olduğu ihtarnameye karşı cevabi olarak gönderilen .... Noterliği'nin 14/09/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, davacının 7.308,96-TL alacağı dışında başka bir alacağı bulunmadığı beyan edilmek suretiyle, davacının, 7.308,96-TL alacağı bulunduğu hususu kabul edilmiş bulunmaktadır. Bu hususlar dikkate alınarak, davacının, davalıdan 7.308,96-TL bakiye alacağı bulunduğu sonucuna varılmış ve bu miktar alacağın davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Davacı tarafın diğer talebi, sözleşme hükümlerine aykırılık nedeniyle cezai şart alacağına ilişkin bulunmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin farklı maddeleri ile davalının uyması gereken yükümlülükler belirlenmiş, bu yükümlülüklere aykırı hareket edilmesi halinde, cezai şart ödeneceği kararlaştırılmıştır. Dosya kapsamına sunulan ve davacı şirket yetkilileri tarafından yapılan inceleme ve denetlemeler sonucu düzenlenen tutanaklar, dinlenen tanık beyanları dikkate alındığında, sözleşme hükümlerine aykırı olarak davalı tarafça iş yerinde et döner satışı yapıldığı, belirlenen markalar dışında ürün alınıp kullanıldığı, eksik gramaj döner satışı yapıldığı, pilav satışı yapıldığı, iş yerinin üst kısmında farklı salon konsepti düzenlendiği, hijyen kurallarına uyulmadığı, önceki günden kalan dönerin imha edilmediği, 23/06/2020, 24/06/2020 ve 25/06/2020 tarihlerinde işyerinin kapalı olduğu, franchise alan davalının, franchise verenin yazılı muvafakatını almadan şubeyi kapattığı, ticari faaliyetini sona erdirdiği, sözleşmenin mesai saatlerine ilişkin 25. maddesine aykırı hareket ettiği anlaşılmıştır. Bu ihlaller nedeniyle davacı tarafça, davalıya franchise sözleşmesine aykırı davranışlarına son vermesi için gerekli uyarıların yapıldığı, bu anlamda davalıya ....Noterliği'nin 31/10/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı, .... Noterliği'nin 12/02/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı, .... Noterliği'nin 11/03/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin gönderildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça, son olarak davalıya .... Noterliği'nin 31/08/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek sözleşme tek taraflı olarak feshedilmiştir. Sözleşme hükümleri, franchise ilişkisinin özelliği, taraflara yüklediği hak ve yükümlülükler, yukarıda belirtilen ihlaller, ihlallere ilişkin tutulan tutanaklar, dinlenen tanık beyanları, gönderilen ihtarnameler dikkate alındığında, davacı tarafça, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği sonucuna varılmıştır. Davalı tarafın sözleşme hükümlerini ihlal etmesi ve davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenle feshedilmesi nedeniyle, davacı tarafın davalıdan cezai şart talep etme hakkı bulunduğu açıktır. Bu anlamda davacının, cezai şart talebinin haklı olduğu kabul edilmiştir. 6098 Sayılı TBK'nun 182/3. maddesi; "Hâkim, aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir." hükmünü içermektedir. Dosya kapsamında temin edilen bilirkişi raporları dikkate alındığında, davalının ekonomik durumunun iyi olmadığı, talep edilen cezai şart miktarının, davalının ekonomik olarak mahvına neden olabileceği tespit edilmiştir. Davalının ekonomik durumu ve 6098 Sayılı TBK'nun 182/3. maddesi dikkate alınarak, Mahkememizce, talep edilen cezai şart miktarından indirim yapılarak, davacı lehine 100.000,00-TL cezai şart alacağına hükmedilmiştir. Mahkememizce, talep edilen cezai şart miktarından takdiren indirim yapılması nedeniyle, reddedilen cezai şart miktarı yönünden davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 7.308,96-TL alacak ile 100.000,00-TL cezai şart alacağının, dava tarihi 27/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 7.330,27-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 8.663,57-TL harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydedilerek, fazladan yatan 1.333,30-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine; davacı tarafça peşin olarak yatırılan peşin harçtan mahsup edilerek hazineye irat kaydedilen 7.330,27-TL harcın, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'ya 1.320,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 17.900,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Cezai şart miktarından takdiri indirim uygulanmış olması nedeniyle davalı taraf lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 18.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 310,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 15.364,40-TL yargılama giderinin, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan 481,00-TL'den ibaret yargılama giderinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere herhangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır