T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/732 Esas
KARAR NO:2022/308
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:21/12/2020
KARAR TARİHİ:17/05/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan İtirazın İptali davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Davalının, ... Plakalı araçları ile 13/09/2018-01/08/2019 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkili şirkette olan ... ihalli geçişler gerçekleştirdiğini, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı icra takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesiyle borca, faize ve yetkiye itiraz ettiğini, davalının müvekkilinin işletmiş olduğu ... geçiş yapmadığı yönünde bir savunması da bulunmamakta olduğunu, davalı itirazının sırf alacağı sürüncemede bırakmak maksatlı olduğu aşikar olup, iptali gerekmekte olduğunu, geçiş bedelinin ödendiğini ispat yükü, davalıya ait olduğunu, davalının geçiş ücretlerini ödemediği de sabit olduğunu, icra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğu açıkça anlaşılmakta olduğunu, diğer taraftan alacağın likit olduğu da görüldüğünü, davalı borçlu icra dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde yetki itirazında bulunmuşsa da, söz konusu yetki itirazının yerinde olmayıp reddi gerektiğini, müvekkili şirketin işletmecisi olduğu köprü ve bağlantılı otoyolunun kullanılmasıyla, ücretli geçiş noktasından geçilmesiyle, para karşılığında, geçiş hizmetinin sağlandığı bir sözleşme kurulmuş olduğunu, köprüden geçiş sağlandığında, geçiş karşılığı para ödenmesi gerektiği 6001 sayılı kanunun ve işletme protokolünün gereği olduğunu belirterek davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 31.293,30 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz 2.404,98 TL ve KDV 432,90 TL yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamına, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkilimize ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkilimize verilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
Dava; İşletme hakkı davacıya ait köprü ve otoyollardan yapılan ihlalli geçişten dolayı davalıya tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve cezası nedeniyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu icra dosyası kayıtları, ihlalli geçişlere ilişkin kayıtlar celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; Davacı- alacaklı tarafından davalı- borçlu aleyhine işletme hakkı davacıya ait köprü ve otoyollardan yapılan ihlalli geçişlerden dolayı davalıya tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ve cezası nedeniyle 31.328,50 TL asıl alacak, 2.407,69 TL faiz, 433.38 TL KDV olmak üzere toplam 34.169,57 TL üzerinden 20/09/2019 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya 04/10/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 08/10/2019 tarihinde takibe itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, (itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmediği, icra dosyası içinde tebliğ edildiğine dair bir kayıt bulunmadığı, davalı borçlu tarafça da aksine bir delil sunulmadığı, bu kapsamda itirazın dava tarihinde öğrenildiği değerlendirilerek) davacı alacaklı tarafça iş bu davanın İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından, huzurdaki davaya konu ihlalli geçişleri yapan olan ...,... ve ...plakalıı araçların davalı borçluya ait olduğu, aksine bir iddianın bulunmadığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlık teknik inceleme gerektirdiğinden, davalı yanın ihlalli geçişin yapılıp yapılmadığı ve yapıldı ise icra takip talebinde talep edilen alacak taleplerinin yerinde olup olmadığı ve icra takip tarihi itibariyle var ise talep edilecek alacak miktarının tespiti bakımından uzman bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi Oral Öktü tarafından sunulan 14/06/2021 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; ... plakalı araçlara ilişkin olarak geçiş ücreti ve buna ek olarak 4 katı tutarında bir ceza tutarı neticesinde toplamda 31.328,50.-TL'lik bir ihlal kaydının mevcut olduğu, davacı tarafından icra takibinde talep edilen İşlemiş Faiz ve KDV tutarlarına ilişkin olarak ise; tarafımızca yapılan hesaplama neticesinde davacının talep edebileceği faiz tutarının 2.413,39-TL olabileceği, ancak davacı talebi 2.407,69 TL olduğundan bağlılık ilkesi gereği bu tutarın dikkate alınması gerektiği, dava konusu araçlarca yapılan köprü ve otoyol geçiş tutarlarına KDV dahil olduğundan dolayı, davacı tarafından tekrardan KDV talebinde bulunulamayacağının değerlendirildiği, buna göre davacı talebinin kabulü halinde davacının davalıdan 31.328,50 TL Asıl alacak ve 2.407,69 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 33.736,19.-TL talep edebileceği bildirilmiştir.
19/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök rapora göre davacının davalıdan 31.328,50 TL Asıl alacak ve 2.407,69 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 33.736,19.-TL talep edebileceği, İşlemiş faiz üzetinden KDV talebinin de kabulü halinde ise davacının davalıdan 31.328,50.-TL Asıl Alacak, 2.407,69 TL İşlemiş faiz ve 433,38 TL %18 KDV olmak üzere toplam 34.169,57 TL talep edebileceği bildirilmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.)
3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",
5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)
6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."
7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.
",
25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.
Açıklanan yasal düzenlemeler ışığında dosya kapsamında toplanan delillere ve alınan bilirkişi rapor ve ek raporununa göre yapılan değerlendirmede;
Davalı borçlunun ihlalli geçiş tarihleri itibarı ile adına kayıtlı ... plakalı araçları ile davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan 13/09/2018-01/08/2019 tarihleri arasında ihlalli geçişler yaptığı, ihlalli geçişlere ilişkin toplam 6.265,70 TL geçiş ücretini geçiş tarihlerinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödemediği; Davalı borçlunun, takipten ve davadan önce ödeme yaptığına dair bir itiraz ve savunmasının olmadığı, icra dairesinin yetkili icra dairesi olmadığını, yetkili icra dairesinin kendisinin ikametgah adresi İstanbul Anadolu icra dairelerinin yetkili olduğunu ve borcunun olmadığını ileri sürerek takibe itiraz ettiği, dosya kapsamında toplanan delillere göre, davalı borçlunun ödemeye, borcun istenebilir olmadığına dair bir ispatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davalı borçlu tarafından yetkili icra dairesinin davalının ikametgahı yer icra dairesi olan İstanbul Anadolu İcra Dairesi olduğu ileri sürülerek icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de, dava ve takip konusu alacağın para alacağı olması, TBK'nın 89. Maddesi uyarınca para borçlarının götürülecek borçlardan olması, davacının yerleşim yerinin İstanbul İcra Dairelerinin yetki sahasında bulunan Sarıyer/İstanbul olması nedenleri ile TBK'nın 89. Maddesi, İİK'nın 50. Maddesi, HMK'nın 10. Maddesi uyarınca yerinde görülmediğinden reddine karar verilmiştir.
Hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere, Alınan ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi rapor ve kök raporuna göre göre, davacının icra takip tarihi itibarı ile davacının davalıdan 31.328,50.-TL Asıl Alacak (geçiş ücreti+4 katı ceza), 2.407,69 TL İşlemiş faiz ve 433,38 TL %18 KDV olmak üzere toplam 34.169,57 TL talep edebileceği, bu miktarların takip talebindeki miktarlarla uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi tarafından davacı tarafından davalıdan talep edilen geçiş tutarlarının KDV dahil tutar olmasından tekrardan KDV talebinde bulunulamayacağı yönünde değerlendirme yapılmış ise de, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olduğundan ve icra takibinde talep edilen KDV'nin geçiş tutarlarına ilişkin olmayıp işlemiş faize ilişkin olduğu anlaşıldığından bilirkişinin bu değerlendirmesine katılınmamıştır.
Bu nedenlerle, icra takip tarihi itibarı ile davacının davalıdan 31.328,50.-TL Asıl Alacak, 2.407,69 TL İşlemiş faiz ve 433,38 TL %18 KDV olmak üzere toplam 34.169,57 TL talep edebileceği, bu miktarın icra takip talebindeki taleple uyumlu olduğu, ancak davacının dava dilekçesi ile 31.293,30 TL Asıl alacak, 2.404,98 TL İşlemiş faiz, 432,90 TL KDV olmak üzere toplam 34.131,18 TL alacak yönünden dava açarak itirazın iptali talebinde bulunduğu, yani daha az miktar yönünden dava açtığı, taleple bağlılık ilkesi gereği davacının dava dilekçesindeki talep ettiği miktarda davasında haklı olduğu, davalının bu miktar yönüyle bir ödeme iddiası ve ispatının olmadığı gibi alacağın istenebilir olmadığına dair bir delil de sunmadığından davalının icra takibine itirazında haksız olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmış; davanın kabulü ile davalı borçlunun dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının taleple bağlı kalınarak, 31.293,30 TL Asıl alacak, 2.404,98 TL İşlemiş faiz, 432,90 TL KDV olmak üzere toplam 34.131,18 TL Alacak yönünden iptaline, takibin bu toplam alacak üzerinden ve 31.293,30 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına karar verilmiştir.
Ayrıca, alacağın likit olması ve davalı borçlunun itirazında haksız bulunması nedenleriyle, İİK'nın 67/2 maddesi uyarınca davacının icra inkar tazminatı talebinin de yerinde olduğu değerlendirilmiş ve hükmolunan alacağın %20 si oranında davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN KABULÜ İLE; Davalı borçlunun dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının taleple bağlı kalınarak, 31.293,30 TL Asıl alacak, 2.404,98 TL İşlemiş faiz, 432,90 TL KDV olmak üzere toplam 34.131,18 TL Alacak yönünden iptaline, takibin bu toplam alacak üzerinden ve 31.293,30 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle devamına,
2-Hükmolunan 34.131,18 TL alacağın %20'si oranında hesap ve takdir edilen 6.826,24 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 2.331,50 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin yatırılan 412,03 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.919,47 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, davacı tarafından peşin yatırılan 412,03 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40 TL başvurma harcı parası, 122,50 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 976,90 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin, davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 5.119,68 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7-HMK 120. maddesi gereğinde davacı yanca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen iadesine,
-Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/05/2022
Katip ...
E-İMZA
Hakim ...
E-İMZA