T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/743 Esas
KARAR NO:2021/932
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:10/05/2019
KARAR TARİHİ:22/12/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, dayanak çekin keşide tarihinin 31/03/2016 olduğunu, çekin hamili olan davacının belirtilen tarihte bankaya başvurduğunu ve çekin karşılıksız olduğunu öğrendiğini, önceki cirantaya durumu bildirdiğini, bedeli nakden önceki cirantadan tahsil ederek çeki iade ettiğini, buna ilişkin ibraname düzenlendiğini, daha sonra çekin keşide tarihinde tahrifat yapılarak yeniden tedavüle çıkartıldığını, çekin sahte olduğunu, ciro zincirinin kopuk olduğunu, yapılan takibin haksız olduğunu belirterek; müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini ve davalı aleyhine %'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
DAVA; İİY' nin 72 maddesi uyarınca açılmış; "Menfi Tespit" davası niteliğindedir.
Dava dosyasında, 26/02/2020 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı karar ile davanın zorunlu arabuluculuğa yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi tarafından verilen 23/10/2020 tarih ve 2020/1887 Esas, 2020/1808 Karar sayılı karı ile Mahkememiz kararının kaldırılması üzerine dosyanın esasın yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası ve davaya konu çeke ilişkin banka kayıtları celbedilmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinden, davalı ... tarafından davacı şirket ile dava dışı ... Teks. Tur. Taş. Gıda İnş. San ve Dış Tic. Ltd. Şti, ... ve ... aleyhine davaya konu çeke dayalı olarak icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan borca itiraz davasında .... İcra Hukuk Mahkemesi tarafından 12/03/2020 günlü ve ... Esas, 2020/309 Karar sayılı karar ile, davacı borçlu şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takibin durdurulmasına karar verilmiş, kararın istinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi tarafından 15/02/2021 günlü ve 2020/1816 Esas, 2021/370 karar sayılı karar ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verilmiş ve karar kesinleşmiştir.
Davaya konu ... A.Ş ... Şubesine ait ... seri numaralı 15.000,00 TL bedelli çek incelendiğinde keşidecisinin dava dışı ... Teks. Tur. Taş. Gıda İnş. San ve Dış Tic. Ltd. Şti olduğu, keşide tarihinin 3'0'.0'9'.2016 olduğu, ... lehine düzenlendiği, İlk cirantanın lehtar olduğu, devam eden ciroların sırasıyla ..., davacı ..., ... Teks. Tur. Taş. Gıda İnş. San ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..., ..., ... şeklinde olduğu, çekin 05/10/2016 tarihinde muhatap bankaya ibraz edildiği ve çek sorumluluk bedelinin tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu icra takip dosyası kapsamında açılan borca itiraz davasında .... İcra Hukuk Mahkemesi tarafından davalı tarafından davacı borçlu şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takibin durdurulmasına karar verilmiş olmakla ve bu kararın kesinleşmesiyle iptal sonucu oluşmakla, icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine yönelik eldeki davanın konusunun kalmadığına kanaat getirilmiştir. Davacı yanca icra dosyasına teminat yatırıldığından bahisle bu bedellerin istirdatını da talep etmişse de yatırılan teminatlar davalıya verilmediğinden ve bedellerin davacı yanca iade alındığı bildirildiğinden bu yönde değerlendirme yapılmamıştır.
6100 sayılı HMK'nun 331/1. maddesi; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklinde düzenlenmiştir.
Ciro silsilesi itibariyle sabit olduğu üzere çek, tedavüle çıktıktan sonra keşideciye dönmüş olup, tekrardan tedavüle çıkartılmıştır. Bu durumda, yeniden tedavüle ilişkin çek keşidecinin cirosundan önce çeke imza koyan cirantaların ve bu kapsamda davacının da sorumluluğu sona erecek olmakla davacının dava açmakta haklı olduğu kabul edilmiş, yargılama giderlerinden davalı sorumlu tutulmuştur.
2004 sayılı İİK'nun 72/5. maddesinde; "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Davaya konu çek, keşideciden davalıya geçmiş olup, davalı yanca çekin yeniden tedavüle çıkartıldığının ve aradaki cirantaların sorumluluğunun sona erdiğinin bilinmesi gerekmesine rağmen sorumluluğu bulunmayan davacıya karşı da icra takibi başlatılması karşısında davalının takip yapmakta haksız ve kötüniyetli olduğu kabul edilmiş, davacının kötüniyet tazminatı istem koşullarının oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır.
Tüm bu nedenlerle, aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Konusu kalmayan davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Dava değerinin %20'si nispetinde (3.000,00 TL) kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 256,17 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 196,87 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 59,30-TL'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı ilk masraf 60,90-TL, posta gideri 214,60-TL olmak üzere toplam 275,50-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 5.100,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekili yüzüne karşı, davalı yan yokluğunda, HMK'nun 341/1 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/12/2021
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .