T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/315 Esas
KARAR NO: 2022/333
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/05/2021
KARAR TARİHİ: 24/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
D A V A /
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle: Davanın. Müvekkili davacının yaptığı masrafların, uğradığı zararların davalıdan tazmini istemine ilişkin olduğunu, davacı ve davalı arasında yazılı sözleşme bulunmamakla birlikte yalnızca uzun süreli olarak devam etmiş olan bir sözleşmesel ilişki olduğunu, davacının davalının yolculara verdiği taşıma hizmetini gerçekleşebilmesi için minibüs tipi aracı sağladığını, davalının bu taşımacılık hizmetinden çok büyük miktarda gelir elde ettiğini, davacıya hizmetin bedeli olarak komisyon ödemesi yaptıklarını, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin bir anda davalı tarafından tek taraflı olarak sona erdirdiğini, davacının davalı ...' le olan uzun süreli ilişki uyarınca, çeşitli yatırımlar yaptığını, ... standartlarında araçlar temin ettiğini, bu araçları ... standartlarına göre dizayn ettiğini ... standartları gereği araçlarda sürücü istihdam ettiğini, ancak davalının tek taraflı olarak ilişkiyi sonlandırması nedeniyle davacının birçok zarara (araç satın alınması için kullanılan krediler, aracın dekorasyonu için yapılan masraflar ve kazanç kaybı gibi) uğramasına sebep olduğunu, davalının bu zararları karşılamadığını , davacı ile davalı arasında kanunda (Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu vb.) özel olarak düzenlenmiş olan bir sözleşme ilişkisi bulunmadığını, Davacının davalı ile yaptığı sözleşme uyarınca, davalının belirlediği standartlarda yine davalının hazırlamış olduğu sistem (online program) üzerinden belirlenecek yolcuları taşıma, bunun karşılığında ise ücret almayı üstlendiğini, taraflar arasında kanunda özel olarak düzenlenmeyen sui generis bir sözleşme söz konusu olduğunu belirterek davacı ile davalı arasındaki ilişkinin devamında da genişletildiğini, davalı ...'nin (... ) 2l.01.2013 tarihinde Türkiye'de kurulduğunu hukuki bağı bulunan diğer davalı ...ile, ...'nin ...'da hizmet verdiği sistemlerden biri olan ... - ... sistemini Türkiye'de uygulamaya geçirdiğini; ... ŞTİ.'nin Davacının ... sistemine girmesi için başvurusunu alan, gerekli belgeleri düzenleyen ve talep eden, davacının ödeme kontrollerini yapan şirket olması nedeniyle husumetin tarafı olduğunu, davacının ... sistemine girebilmesi ve sistemde kalabilmesi için gerekli şartlar ile yolcuların niteliklerinin davalı tarafından belirlenmekte olduğunu davalının, yolcuların aracılığıyla bir puanlama sistemine sahip olduğunu bu puanlama yöntemi sayesinde sürücüler üzerinde denetim yetkisine kadar giden ayrıca sürücüler hakkında bir çok konuda da tasarruf yaptırabilen yetkilerinin olduğunu, davacı ile davalı arasında ticari ilişki olarak iş görme ilişkisinin var olduğunu, davalının ticari ilişkinin devamı konusunda davacı tarafta güven uyandırmış olduğunu, daha fazla masraf yapmaya yönlendirmiş olduğunu, davalı tarafın sözleşmeyi feshinin haksız olduğunu, davalı tarafın herhangi bir bildirimde bulunmaksızın faaliyetlerine son vermesi sonucu olarak kazançlarının bir anda sona ermesiyle davalı tarafın kendisinden istediği şartları yerine getirmek adına yapması gereken masrafları karşılayamadığını, maddi zarara uğradığını, bu nedenle tüm zararların davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiğini belirterek, davacının uğradığı zararlar ve yaptığı giderlerin karşılığı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının ... sistemine kaydolunması için davacıdan istediği şirket kurulumu ve firmanın mutad giderleri için 2.000 TL, D2 belgesi, Ulaştırma Bakanlığı Taşıt Kartı, Türsab Üyelik Ücreti, Kültür ve Turizm Bakanlığı A Grubu Seyahat Acentesi İşletme Belgesi ücreti, Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ücreti, Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdiş Sigorta Poliçesi için 2.000 TL, Araç servis ve bakım, muayene ücretiş, araç kasko ücreti, noter ücreti, İBB yol ve güzergah belgesi ücreti, taşıt kira sözleşmesi ücreti için 500 TL, davalının şart koştuğu araç içi dizaynın yapılması için 3.300 TL, faiz ödemesi, değer kaybı vb. Masraflar için 2.000 TL, yoksun kalınan miktar için 100 TL, eksik ödenen komisyon ve alacak bedelleri için 100 TL olmak üzere toplam 10.000,00 TL'nin tahakkuk/arabululuculuk başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin ... uygulamasının ulaşım hizmeti sağlamaya yetkili taşımacılar (araç sahibi şirketler veya gerçek kişi tacirler) ile bu ulaşım hizmetinden faydalanmak isteyen yolcuların (... uygulaması kullanıcılarının) çevrim içi (online) bir platformda bir araya getirilmesine hizmet ettiğini, ...' in taşımacılık faaliyeti yapmadığını, sadece teknolojik hizmet sunarak taşımanın taraflarının bir araya gelmesine çevrimiçi (online) olarak aracılık yaptığını bu bakımdan ...' in ..., ..., ... gibi diğer birçok internet sitesi ve mobil uygulamalardan bir farkının olmadığını, Dava dışı ... ile Davacı arasında yazılı bir sözleşme olmadan Davacı’nın ... sistemine kabulünün söz konusu olmadığını, ... 'in ise bu sözleşmeye bu sebepten ötürü taraf olamayacağını, taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığını, Davalı ile aralarında sui generis ticari bir ilişki olmakla beraber, davalı için ifa yardımcısı olduğunu, sadece uzun süreli sözleşmesel bir ilişkinin mevcut olduğunu, bu ilişkinin bir iş görme ilişkisi olmasından ötürü vekalet hükümlerinin uygulanması gerektiğini ve Davalının söz konusu sözleşmesel ilişkiyi haksız şekilde tek taraflı olarak feshettiğini iddia ederek, mesnetsiz taleplerde bulunduğunu ve yine bu sebeplerden ötürü haksız ve hukuki temelden yoksun, ayrıca davada davalı şirkete pasif husumet tevcih edilemeyeceğinden davanın usulden reddine, mesnetsiz ve ispatlanamayan davanın esastan reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava; davacının, davalı tarafın herhangi bir bildirimde bulunmaksızın faaliyetlerine son vermesi sonucu olarak kazançlarının bir anda sona ermesiyle davalı tarafın kendisinden istediği şartları yerine getirmek adına yapması gereken masrafları karşılayamadığını maddi zarara uğradığını bu nedenle tüm zararların davalı tarafından tazmin istemine ilişkindir.
Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Uyuşmazlık teknik çözüm gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler SMMM ..., Makine Mühendisi ...ve Sözleşme Uzmanı Doç. Dr. ... tarafından tanzim edelen 02/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacı ile davalı ... arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin dosya kapsamından da saptanamadığı, ... Şti.nin dava dışı ...adına ve hesabına hareket ettiğini gösterir bir delile de dosya kapsamında rastlanmadığını davaya konu olan alacağa karşılık Davalı ... LTD.ŞTİ.'ne yüklenecek borç ve/veya alacak tespiti yapılabilecek bir gider kalemine rastlanmadığını davacı ile dava dışı ... arasında bir sözleşmesel bağın bulunması halinde dahi, sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince, sözleşmenin tarafı olmayan davalı ... Şti.nin bu sözleşme hükümlerinin ihlalinden kaynaklanan zararlardan sorumlu tutulamayacağını, davacı tarafın dava dışı ... ile akdetmiş oldukları sözleşmeye güvenerek araç satın aldığına ve sözleşme hükümleri gereği bu araca masraf yapıldığına işaret eden herhangi bir sözleşmeye de dosya kapsamında rastlanmadığının sonuç ve kanaatine vardıkları görülmüştür.
Bilirkişi raporunun ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu, bu kapsamda dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan ve karar verye uygun bulunan bilirkişi heyeti raporuna göre yapılan değerlendirmede;
Dava, hizmet sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranılan zararların tazmini istemine ilişkindir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Buna göre; Taraflar arasında yazılı bir sözleşmenin olmadığı, davacı ve dava dışı ... arasında yazılı olmayan bir sözleşme ilişkisinin bulunduğu, davalı ...nin, davacı ile diğer davalı ... arasındaki hizmet sözleşmesine konu, ... mobil uygulaması hizmetinin tedarikçisi olmadığı gibi, davacı ile davalı ... arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin, davalı ...'nin ... adına ve hesabına hareket ettiğinin, onun temsilcisi veya acentesi olmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda, ulaşım hizmeti sağlamaya yetkili kişiler (araç sahipleri) ile bu ulaşım hizmetinden faydalanmak isteyen yolcuların (... uygulaması kullanıcılarının) çevrimiçi (online) bir platformda bir araya getirilmesine hizmet eden ... mobil uygulamasından yararlanmak isteyen davacının söz konusu uygulamayı sunan ...’da mukim dava dışı ... ’den hizmet aldığı sabit olup eldeki davada da, sözleşmenin hizmet sağlayıcısı davalı ... tarafından tek taraflı olarak sonlandırılması nedeniyle uğranılan zararların tazmini istenmiştir. Davalı ...nin, davacı ile dava dışı ... arasındaki hizmet sözleşmesine konu, ... mobil uygulaması hizmetinin tedarikçisi olmadığı gibi, davacı ile davalı ... arasında yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin, davalı ...'nin ... adına ve hesabına hareket ettiğinin, onun temsilcisi veya acentesi olduğunun dosya kapsamı itibari ile ispatlanamadığı hep birlikte gözetildiğinde, davalı ... Ltd Şti yönünden de davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm bu nedenler ile, davanın pasif husumet yokluğundan reddine aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın pasif husumet yokluğundan reddine,
2-Alınması gereken 80,70 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 170,78 TL' den mahsubu ile fazladan yatırılan 90,08 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde talep halinde davacı yana iadesine,
3-Davacının yapmış olduğu yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-HMK 120 maddesi gereğince taraflar tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen yatıran tarafa iadesine
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır