T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/370 Esas
KARAR NO:2022/606
DAVA:Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/05/2015
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
DAVA:İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/05/2016
KARAR TARİHİ:05/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit ve İtirazın İptali davalarının yapılan açık yargılaması sonunda, dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Asıl davada davacı vekili, taraflar arasında müvekkili işyerinin kapsamlı tadilatı işi için 02/10/2014 tarihli sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca 6 adet senet düzenlendiğini, ancak davalının sözleşmeye uygun davranmadığını, işin 115 gün geciktiğini, ayrıca sözleşmede belirtilen kalitede ve sözleşmeye uygun tadilat yapılmadığını, müvekkiline herhangi bir bilgi de verilmediğini, müvekkilinin işyeri açılışını bu nedenle geç yaptığını ve 05/03/2015 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini, davalı tarafça mahkemeden tespit talebinde bulunulduğunu ve aylar sonra keşif yapıldığını, ancak bir kısım eksikliklerin müvekkilince tamamlanmış olduğunu, keşif tarihinde dahi aksaklıkların bulunduğunu, müvekkilinin halen dahi eksikliklerin tamamlanması için uğraştığını, davalının 08/05/2015 tarihinde müvekkiline 318.896,00 TL bedelli fatura gönderdiğini, faturaya yasal sürede itiraz edildiğini, davalının aldığı senetlere ilişkin ihtiyati haciz yoluna gittiğini ve 30.000,00 TL bedelli senedin ödendiğini, bu gecikme nedeniyle müvekkilinin 75.000,00 TL kira ödemesi nedeniyle zararı olduğunu, ayrıca işyerinin faaliyette olmaması nedeniyle 345.000,00 TL zararı olduğunu, müvekkilinin kendi imkanları ile 28.800,00 TL harcama yaptığını, ayrıca işin yapılması için davalı şirket hissedarlarına toplam 60.000,00 TL ödeme yapıldığını, yine müvekkilinin 5.226,00 TL’lik elektrik faturasının da davalının kusurundan kaynaklandığını ileri sürerek, müvekkilinin 10/01/2015, 14/02/2015, 21/02/2015 ve 14/03/2015 tarihli teminat senetleri ile 02/10/2014 tarihli sözleşme uyarınca davalıya borçlu olmadığının tespitine, ....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibine konu senetlerine iptaline, 50.000,00 TL maddi tazminatın fesih tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalı vekili, sözleşmeye konu senetlerin teminat senedi değil borç senedi olduğunu, geç teslim iddiasının asılsız olduğunu, zira müvekkiline ilk ödemenin ancak 14/10/2014 tarihinde verildiğini, müvekkilince hazırlanan proje ve imalat unsurlarına onayın ancak 24/10/2014 tarihinden itibaren verildiğini, ilk onay ve imalata başlama izninin yani işin yapılacağı alanın tesliminin şartlarının ancak Kasım ayının 15'inden sonra oluştuğunu, ayrıca davacı tarafça yasal mercilerden alınması gereken izin ve diğer işlemlerin davacı tarafça geciktirildiğini ve eksik bırakıldığını, müvekkili çalışanlarının Pazar günleri çalışamamış olmalarının da dikkate alınması gerektiğini, imalatın yapıldığı iş hanının gündüz çalışılmasına izin verilmediği için genellikle gece çalışıldığını, bunun da işin verim ve hızını etkilediğini, bunların müvekkilince öngörülemeyecek hususlar olduğunu, tüm bunlara rağmen müvekkilinin 2015 yılı Ocak ayının ilk haftası işi bitirdiğini, buna ilişkin 07/01/2015 tarihli belgenin ve fotoğrafların sunulduğunu, bu belgeye göre işin bitmiş ve bitmiş işe göre revizyon ve tadilat talep edilmekte olduğunu, yapılan ek işlere ilişkin ise bir süre tespitinin söz konusu olmadığını, ayrıca yapılan delil tespiti ile çok ufak eksiklikler dışında işin tamamlanmış olduğunun tespit edildiğini, revizyon-tadilat ve ek işlerin de eksiksiz yapıldığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davacı vekili, taraflar arasında akdedilen 02/10/2014 tarihli sözleşme uyarınca müvekkilinin 22 kalem işten 21 tanesini eksiksiz olarak yaptığı gibi ilave işler de yaptığını, hava perdesi işinin ise teknik imkansızlık nedeniyle yapılamadığını, işlerin yapıldığına dair mahkemeden delil tespiti talep edildiğini ve düzenlenen rapor ile tespit edildiğini, ancak düzenlenen fatura bedelinin ödenmediğini, taraflar arasındaki yazışmalar ile işyerine ve imalata ilişkin fotoğrafların iddialarını kanıtlar nitelikte olduğunu, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili, davacıya borcun olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, menfi tespit ve sözleşmeye aykırılık nedeniyle istemine ilişkindir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/06/2016 tarihli ... esas ... karar sayılı ilamı ile mahkememiz dosyasına birleştirme kararı verilmiştir.
Birleşen dava da, itirazın iptali istemine ilişkindir.
Asıl ve birleşen davaya ilişkin olarak Mahkememizce 16/04/2018 tarih ve 2015/... Esas, 2018/... Karar sayılı karar ile; davacı-birleşen dava davalısının, davalı-birleşen dava davacısına eksik yapılan işler sebebiyle yapmış olduğu masrafların tenzilatı sonucunda 288.206,66 TL borçlu olduğunun tespit edildiği, buna göre harçlandırılan miktar olan 291.428,89 TL bakımından menfi tespit talebinin 3.222,23 TL üzerinden kısmen kabulü gerektiği, davacı tarafça bilirkişi incelemesine esas ticari defter müstenidatların süresinde ibraz olunmaması, Z raporu esas alınarak tazminat hesabının yapılabilmesinin mümkün olmaması ve davanın da 288.206,66 TL bakımından reddine karar verilmiş olması nedeniyle şartları bu cihetle oluşmayan ve de hesaplanamayan maddi tazminata dair talebinin reddi gerektiği, birleşen dosya bakımından ise icra takibinde alacaklının 58.206,66 TL alacaklı olduğu gerekçesiyle, asıl davanın kısmen kabulüne, davacının davalıya 3.222,23 TL borçlu olmadığının tespitine, kambiyo takibinin ve takibe konu senetlerin iptali talebinin reddine, maddi tazminat isteminin reddine, kambiyo takibinin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmuş olması nedeniyle takip tutarının %20’si oranındaki tazminatın davacıdan alınıp davalıya verilmesine, birleşen davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine itirazının kısmen iptaline, takibin 58.206,66 TL asıl alacak ve buna işleyecek faiz üzerinden devamına, fazla istemin reddine, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesini yapan İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi tarafından 05/04/2021 tarih ve 2018/1926 esas, 2021/715 Karar sayılı karar ile; "...mahkemece, yüklenici tarafından işin tesliminde gecikme olup olmadığı, işin yüklenici tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı, eksik bırakılmış ise kim tarafından tamamlandığı, bu kapsamda iş sahibinin sözleşmeyi feshetmekte haklı olup olmadığı, sözleşmenin feshi haklı ise iş sahibinin talep edebileceği zararların neler olduğu hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konularda herhangi bir değerlendirme yapılmadan yetersiz ve kendi içinde çelişen gerekçe ile, ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunun da içeriği ile kısmen çelişecek şekilde, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. ..." şeklindeki gerekçeyle tarafların istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda ek rapor alınması bakımından dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyeti 15/04/2022 tarihli raporda özetle ; esas dava açısından: davacı iş sahibinin, davalıya hakkedişlerden dolayı 318.895,00 TL borçlu olduğu ve davalı yükleniciden eksik işler nedeniyle tamamlattığı iş bedeli 30.686,34 TL, kira bedeli yönünden 45.000,00TL, mahrum kaldığı kar yönünden 13.500,00 TL 'nin tenzil edileceğinden toplam iş tutarının 229.708,66 TL olduğu, birleşen dava açısından; davacının 229.708,66 TL alacaklı olduğu, bu alacakların istinaden 60.000,00 TL nakit, 40.000,00 TL senet olmak üzere toplam 100.000,00 TL tahsilat yaptığından, birleşen davada, davalıdan 129.708,66TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı Dosyası ile başlatılan kambiyo senetlerine özgü yolu İle (örnek 10) takipte davalı Doyuranslar şirketi aleyhine 4 adet seriet nedeniyle 130.000 TL asıl alacak, 3.354,25 TL işlemiş faiz, 390,00 TL komisyan, 300,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplam 134.044,25 TL olarak başlatılan takipte, davalı şirketin 13.05.2015 tarihinde yapılan hacizde 30.661,00 TL, 01.07.2015 tarihinde 30.000,00 TL almak üzere 60.661,00 TL ödeme yaptığı, yapılan ödeme takip tarihinden sonra olduğu için hesaplamanırı icra müdürlüğü tarafından yapılması gerektiği, .... İcra müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız takipte 118.895,00 TL 104751 seri numaralı faturadan bakiye alacağını talep ettiği, yapılan incelemede birleşen dava davacısının 229.708,66 TL alacağının tespit edildiği ve bu alacaktan 100.000 TL sinin avanıs olarak ödenmiş olduğu, 130.000 TL sinin bonoya bağlı senet ile talep edilmiş olduğundan, borçludan asıl alacak talep edemeyeceği tespitlerinde bulunulmuştur.
Asıl ve birleşen davaya konu uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Taraflar arasında akdedilen 02/10/2014 tarihli mağaza yapım işi konulu sözleşmede, davacı-birleşen dava davalısı iş sahibi, davalı-birleşen dava davacısı ise yüklenici olup, ilave işlerin ayrıca fiyatlandırılacağı, kararlaştırılan işin bedelinin 229.000,00 +KDV=270.220,00 TL olduğu, sözleşme imzalandığında 30.220,00 TL’nin ödeneceği, bakiye 240.000,00 TL’nin ise belirtilen tutar ve vadelerle ödeneceği, son iki senedin inşaat bitimi onaylanmasından sonra yükleniciye verileceği, işin süresinin, sözleşme imzalandıktan sonra kararlaştırılan ödemeler yükleniciye yapıldığı ve yapım işinin yapılacağı yerin boş ve işin yapımına uygun şekilde yükleniciye tesliminden itibaren 45 gün olduğu, yüklenicinin sorumluluğu dışında oluşacak aksaklıkların süreye ilave edileceği kararlaştırılmıştır.
... 1.Noterliği’nin 05/03/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davacı-birleşen dava davalısı, karşı tarafa sözleşme uyarınca işin gereği gibi yapılmadığı ve gecikildiği, bir kısım işlerin kendilerince yapıldığı, bu nedenle sözleşmenin feshedildiği hususlarını bildirmiştir.
...Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş. sayılı 26/03/2015 tarihli tespit bilirkişi raporunda, 06/03/2015 tarihinde davacı-birleşen dava davalısının işyerinin gezildiği, davalı-birleşen dava davacısı tarafça çekilen fotoğrafların bu yere ait olduğu, sözleşmenin yapılacak işler listesinde yer alan işlerden çok kısa sürede tamamlanabilecek bazı noksanlıklar dışında kalan diğer işlerin yapılmış olduğu, işyerinin faaliyete geçebilir durumda olduğu tespit edilmiştir.
.... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyası ile, davalı-birleşen dava davacısı tarafından 12/05/2015 tarihinde toplam 130.000,00 TL bedelli 4 adet senede dayalı olarak 134.044,25 TL üzerinden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmıştır.
Asıl davada davacı ... Gıda ... Ltd. Şti. yanca 10/01/2015, 14/02/2015, 21/02/2015 ve 14/03/2015 tarihli teminat senetleri ile 02/10/2014 tarihli sözleşme uyarınca davalıya borçlu olunmadığının tespiti, ....İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibine konu senetlerin iptali, 50.000,00 TL maddi tazminatın tahsili istenmişse de taraflarca takip edilmeyen asıl davanın 22/12/2021 tarihindeki celsede HMK 150/1. maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olup, üç aylık sürede yenilenmediğinden asıl davanın 6100 sayılı HMK ' nun 150/5. maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Asıl dava bakımından davalı yanca tazminat talebinde bulunulmuşsa da dava esastan sonuçlandırılmadığından İİK'nun 72/4. maddesindeki koşulların oluşmadığı sonucuna varılarak davalının tazminat talebinin de reddine karar verilmiştir.
Birleşen davada davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından, eser sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı ... Gıda ... Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazın iptali talep edilmiştir.
.... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı- birleşen dosya davacısı şirket tarafından davacı- birleşen dosya davalısı şirket aleyhine 12/05/2015 tarihinde fatura bakiye alacağına dayalı olarak 118.895,00 TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, 15/05/2015 ödeme emri tebliğ tarihine nazaran süresinde 15/05/2015 tarihli borca itiraz dilekçesi üzerine takibin durduğu, borca itiraz dilekçesinin alacaklı davalı- birleşen dosya davacısına tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Eser sözleşmesinden kaynaklı uyuşmazlıkta davacı- birleşen dava davalısı iş sahibi, davalı- birleşen dava davacısı ise yüklenici olup, yüklenicinin borcu eseri meydana getirip iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin borcu ise iş bedelini ödemektir.
Dosya kapsamında temin edilen 15/04/2022 tarihli raporda; davalı- birleşen dosva davacısı yüklenicinin yapılan iş kapsamında davacı- birleşen dava davalısı iş sahibinden 318.895,00 TL hakediş alacağı olduğu, işin başlama tarihinin 08/11/2014 olduğu, ilave işler için verilecek ek süreye nazaran işin bitirilmesi gereken sürenin 10/01/2015 olduğu, fesih ihtarnamesine nazaran işin bitim tarihinin 05/03/2015 olduğu ve davalı- birleşen dava davacısının gecikme süresinin 55 gün olduğu, eksik bırakılan işlere ilişkin olarak dava dışı firmalar tarafından davacı birleşen dava davlısı adına düzenlenen fatura konularının eksik bırakılan işlerle uyumlu olduğu ve toplam 30.686,34 TL eksik iş bedelinin de kadri maruf olduğu, çalışılmayan günler kapsamında davacı- birleşen dava davalısı şirketin 13.500,00 TL kar mahrumiyeti oluştuğu ve sözleşmenin ileriye yönelik sona ermesi nedeniyle 45.000,00 TL kira bedeli ödemesi nedeniyle toplam 89.186,34 TL zararı oluştuğu, 318.895,00 TL hakedişten 89.186,34 TL zararın tenzili sonucu davalı- birleşen dava davacısının talep edebileceği toplam iş tutarının 229.708,66 TL olduğu tespit edilmiş, rapor, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olmakla Mahkememizce de benimsenmiş ve hükme elverişli kabul edilmiştir. Bu bağlamda, uyuşmazlık konusu işte 55 günlük gecikme yaşandığı, davacı- birleşen dava davalısı işsahibinden kaynaklanan sebeplerle gecikme yaşandığına ilişkin dosya kapsamında elverişli bir delil bulunmadığı, iş kapsamında bir kısım eksikliklerin bulunduğu, eksik işlerin dava dışı firmalara tamamlattırıldığı, davacı- birleşen dava davalısı işsahibinin sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, uyuşmazlık konusu işe yönelik olarak davalı- birleşen dosya davacısı yüklenicinin 318.895,00 TL hakediş alacağı mevcutsa da davacı- birleşen dava davalısının yapılacak alacak hesaplamasında uğranılan zararların dikkate alınmasını talep etmekle davalı- birleşen dosya davacısının eksik bıraktığı işler ile neden olduğu gecikme kapsamında oluşan davacı- birleşen dava davalısının 89.186,34 TL zararının tenzili sonucunda davalı- birleşen dosya davacısının davacı- birleşen dava davalısından 229.708,66 TL iş bedeli talep edebileceği, davalı- birleşen dosya davacısının iş kapsamında 60.000,00 TL nakit, 40.000,00 TL senet toplamı 100.000,00 TL tahsilat yapmış olması ve yine .... İcra Müdürüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 4 adet senede dayalı olarak 130.000,00 TL asıl alacak yönünden talepte bulunup, mezkur takibin kesinleşmiş olmassı nedeniyle fazlaya yönelik alacağın tahsili amacıyla başlattığı dava konusu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali isteminin yerinde olmadığı sonucuna varılmış, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle, aşağıdaki şekilde hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İşlemden kaldırıldığı 22/12/2021 tarihinden itibaren üç aylık sürede yenilenmeyen asıl davanın 6100 sayılı HMK'nun 150/5. maddesi uyarınca AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Koşulları oluşmadığından davalı yanın asıl davadaki tazminat talebinin REDDİNE,
3-Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davasının REDDİNE,
4-Asıl dava bakımından; alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan 5.830,76 TL harçtan mahsubu ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, fazladan yatırılan 5.750,06 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde asıl dava davacısı ... Gıda ... Ltd. Şti.'ne İADESİNE,
5-Birleşen dava bakımından; alınması gereken 80,70 TL maktu karar ve ilam harcının peşin yatırılan 1.435,95 TL harçtan mahsubu ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, fazladan yatırılan 1.355,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde birleşen dava davacısı ... ... Ltd. Şti.'ne İADESİNE,
6-Asıl davada davacı ... Gıda ... Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
7-Birleşen davada davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
8-Asıl davada davalı ... ... Ltd. Şti. vekille temsil olunduğundan, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL ücreti vekaletin davacı ... Gıda ... Ltd. Şti.'nden alınarak davalı ... ... Ltd. Şti.'ne VERİLMESİNE,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
10-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davalı- birleşen dosya davacı vekili yüzüne karşı, davacı- birleşen dosya davalı yan yokluğunda, HMK'nun 341/1 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 05/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .