T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/485 Esas
KARAR NO: 2022/617 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına karşı başlatılan rücu alacağına yönelik icra takibi nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 04/09/2020
KARAR TARİHİ: 10/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Davacı sigorta şirketi tarafından kendi sigortalısına karşı başlatılan rücu alacağına yönelik icra takibi nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından ...numaralı poliçe ile ... AŞ'ye ait...plakalı iş makinesi niteliğindeki aracın sigortalandığını, olay anında tutulmuş olan tutanağa göre; dava dışı...'a ait ... plakalı araç, 26/03/2019 tarihinde İstanbul ili, Kartal ilçesi, Orhantepe Mevkiinde park halindeyken ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç arka sol tampondan çarptığını, söz konusu tutanakta yer aldığı haliyle sürücü ... tarafından da kabul edildiğini, yapılan ekspertiz çalışmasına göre ...'nun yetersiz ehliyet ile aracı sevk ve idare etmekteyken kazaya sebebiyet vermiş olup asli ve ağır kusurlu olduğunu, yaşanan kaza soncu dava dışı...'a ait araçta 4.545,38 TL'lik hasar ortaya çıktığını, meydana gelen zararın müvekkili şirket tarafından dava dışı...'a ödendiğini, ödenen bu hasar beledi dolayısıyla; ... plakalı iş makinesi niteliğindeki aracın olay anındaki sürücüsü davalı ... ve aracın maliki ... Kiralama A.Ş.'den kusur tazminat alacağı doğduğunu, alacağın tahsili amacıyla davalılar aleyhine İstanbul... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalıların vaki itirazı nedeniyle takibin durduğunu, davalının icra takibine yaptığı haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline, takibin devamına ve alacağın tahsiline , haksız ve kötü niyetli davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Tebligatın usulüne uygun olarak tebliğ edilemediğini, KTK'nın 95.ve Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesi hükmü uyarınca
husumetin sigorta ettirene yöneltilmesi gerektiğini, KTK'nın 95. ve Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesi hükmü uyarınca müvekkile husumet yöneltilemeyeceğinden davanın müvekkili yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, diğer davalıya ait iş makinesinin sürücüsü olan müvekkilinin kaza anı itibari ile iş makinesi kullanmak için geçerli sertifikası/ehliyeti olduğunu, kazalı iş makinesi sürücüsü olan müvekkilin iş makinesi kullanma sertifikasının bulunması nedeni ile davacı sigorta şirketinin rücu hakkı doğmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın öncelikli olarak husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve yasal vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir. Davalı ... Kiralama vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkili ... Kiralama A.O. tarafından İstanbul .. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra takibine, takibe konu borca, faize ve ferilerine itiraz edildiğini, takibe dayanak... plakalı araç ile müvekkili şirketin bağlantısının tespit edilemediğini, dava ikame edilirken dava dilekçesinde
26.03.2019 tarihinde kazaya karışan iş makinesinin ... plakalı araç olduğu belirtildiğini, davalı müvekkili şirkete gönderilen ödeme emrinde yer alan takibe dayanak plakadan farklı bir plaka için dava açıldığını, dava dilekçesinde belirtilen ... plakalı aracın müvekkili şirketi ile bağlantısı tespit edildiğinden dava dilekçesindeki plaka esas alınarak davaya cevap verildiğini, müvekkili ... Kiralama A.O.'nun yasal mevzuatına göre kurulmuş ve faaliyet gösteren bir finansal kiralama şirketi olduğunu, Müvekkili şirketin bu faaliyeti kapsamında, dava dışı kiracı ... A.Ş ’nin talebi üzerine 1 Adet
... tescil plaka numaralı İş Makinesi, finansal kiralama yolu ile Kiracı’ya kiralanmak üzere, üçüncü kişi ...TİC. LTD. ŞTİ.’den müvekkil şirket tarafından satın alındığını, dava dışı Kiracı ... İNŞAAT
YATIRIM A.Ş.’ne kiralanmak üzere müvekkil şirket tarafından satın alınan iş makinası, müvekkil şirket ile ... A.Ş. arasında akdedilen 03.05.2017 tarihli ve ...Sözleşme Numaralı
Finansal Kiralama Sözleşmesi uyarınca Kiracı ... A.Ş. finansal kiralama yoluyla kiralanmış ve akdedilen sözleşme, 6361 sayılı Yasanın 22. Maddesi uyarınca, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde
03.05.2017 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edildiğini, sözleşme uyarınca finansal kiralamanın süresi 38 ay olduğunu, sözleşmeye konu ... Kiracı ... A.Ş.’ne teslim edildiğini,
kiralama konusu iş makinasının zilyetliği Kiracı ... A.Ş.’ne geçtiğini ve forklifti o tarihten bu yana Kiracı ... A.Ş.’nin zilyetliği ve fiili tasarrufu altında olduğunu, forkliftin karıştığı hasar verici kazanın gerçekleştiği tarih 26.03.2019 tarihi olup, iş makinası bu tarihte de müvekkil şirket ile Kiracı ... A.Ş. arasındaki finansal kiralama sözleşmesi tahtında, kiracı ... A.Ş.’nin zilyetliğinde olduğunu, dava konusu hasara sebebiyet verdiği belirtilen iş makinasının işleteni, aracı, araç maliki müvekkil şirket ile arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesi uyarınca, aracın zilyedi ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunan kiracı ... İNŞAAT YATIRIM A.Ş. olduğunu, davalı müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın esastan ve usulden reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve yasal vekalet ücretinin davacı
üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, Beyan dilekçeleri, İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, Hasar dosyası, Bilirkişi raporu, cevabi yazı içerikleri ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Dosyamız mündericatında yer alan, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... dosyasının incelenmesinde, davacı/alacaklının, davalı/borçlular hakkında 4.545,38 TL Rücu alacağının tahsili için ilamsız icra takibi yaptığı ve davalı/borçluların yasal süresi içerisinde, borca, faize ve tüm fer'ilere itiraz ederek takibi durduğu görülmüştür.
Dava, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ve davalı ...'nun yetersiz ehliyet ile sevk ve idare ettiği beyan olunan ve diğer davalı şirketin de işleteni olduğu iş makinasının sebebiyet verdiği kaza sonucu dava dışı 3. Kişiye ödenen bedelin rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve mahkememizce verilen 10/01/2022 tarihli celsesinin 3 nolu ara kararı gereğince; dosya üzerinde konusunda uzman bilirkişiler eliyle inceleme yaptırılarak rapor alınmıştır.
Bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilerek mahkememize ibraz olunan 16/04/2022 tarihli raporunun incelenmesinde özetle de; "...Meydana gelen kaza sebebiyle ... plaka sayılı araçta oluşan KDV Dahil 4.411,93 TL onarım bedelinin yapılan piyasa araştırmasında uygun bedel olduğu, davacının talep etmiş olduğu hasar miktarının 4.545,38 TL olduğu, kiralama sözleşmesinin hukuk değerlendirmesi ve takdiri sayın mahkemeye ait olup mahkemece kabulü halinde davacı sigorta şirketinin davalı ... Kiralama A.O. firmasına rücu etme hakkı olmadığın, 2918 sayılı KTK'nun 95. Maddesi ve KZMMS Genel Şartları B.4 maddesi gereğince sigorta sözleşmesinin tarafı olmayan sürücü davalı ...'na rücu imkanı olmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde de;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalı olan ve davalı ...'nun yetersiz ehliyet ile sevk ve idare ettiği beyan olunan ve diğer davalı şirketin de işleteni olduğu iş makinasının sebebiyet verdiği kaza sonucu dava dışı 3. Kişiye ödenen bedelin rücuen tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.4-c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafık Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi ve yine B.4- e maddesinde de tazminatı gerektiren olayın, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tesbit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmesi halinde, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceğinin hüküm altına alındığı, davaya konu somut olayda davalı ... vekili tarafından her ne kadar mahkememize sunulan cevap dilekçesi ile diğer davalıya ait iş makinesinin sürücüsü olan müvekkilinin kaza anı itibari
ile iş makinesi kullanmak için geçerli sertifikası/ehliyeti olduğu, kazalı iş makinesi sürücüsü olan müvekkilin iş
makinesi kullanma sertifikasının bulunması nedeni ile davacı sigorta şirketinin rücu hakkı doğmadığı beyan edilmiş ve cevap dilekçesi ekine operatörlük belgesi ve sürücü belgesinin bir sureti eklenmiş ise de; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 42. Maddesinde, sürücü sertifikalarının, sınıfına uygun sürücü belgelerine dönüştürülmedikçe sahiplerine karayolunda araç kullanma yetkisi vermeyeceğinin düzenlendiği, davalı şirkete ait araç sürücüsü olan davalı iş makinesi kullanmak için sertifika almış ise de; cevap dilekçesi ekinde sunulan sürücü belgesinde iş bu sertifikanın 06/09/2019 tarihinde sınıfına uygun sürücü belgesine dönüştürüldüğü, kazanın ise 26.03.2019 tarihinde meydana geldiği, bu haliyle de kaza tarihinde davalı sürücünün iş
makinesi kullanmak için yeterli sürücü belgesine sahip olmadığı anlaşıldığından (Bknz.Yargıtay 17.H.D. 13/01/2014 Tarih ve 2013/19218 Esas-2014/84 Karar sayılı kararı), davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiş, ancak trafik sigortası genel şartlarının B.4/b maddesi (sürücünün ehliyetsiz olduğu) ile sürücünün ağır kusurlu bulunduğu ileri sürülerek ödenen tazminatın sigorta ettirenden (sigortalı, akit)ve sürücüden rücuen tahsili için açılan iş bu davanın, KTK'nun 95. maddesi hükmü uyarınca, davacı ZMSS şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabileceği anlaşıldığından ve davalı sürücü ...'na husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından, iş bu davalı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine; diğer davalı ... Kiralama A.O.tarafından ise her ne kadar; kazaya sebebiyet veren iş makinasının finansal kiralama sözleşmesi kapsamında dava dışı ... A.Ş.’ne teslim edildiği,
kiralama konusu iş makinasının zilyetliğinin Kiracı ... A.Ş’ne geçtiğini ve forkliftin
o tarihten bu yana Kiracı ... A.Ş’nin zilyetliği ve fiili tasarrufu altında olduğu,
forkliftin karıştığı hasar verici kazanın gerçekleştiği tarihin 26.03.2019 tarihi olduğu ve iş makinasının bu tarihte de müvekkili
şirket ile Kiracı ... A.Ş arasındaki finansal kiralama sözleşmesi tahtında, kiracı ... A.Ş’nin zilyetliğinde olduğu, dava konusu hasara sebebiyet verdiği
belirtilen iş makinasının işleteni, aracı, araç maliki müvekkili şirket ile arasında akdedilen finansal kiralama
sözleşmesi uyarınca, aracın zilyedi ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunan kiracı ... A.Ş olduğundan, müvekkili şirket bakımından pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddi gerektiği savunması yapılmış ve bilirkişi heyeti tarafından da iş bu davalının işleten sıfatı bulunmadığı ve bu nedenle kendisine rücu edilemeyeceği şeklinde tespit yapılmış ise de; KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği, davalı şirketin işleten sıfatını taşımamasının, onun kiracısıyla arasındaki iç ilişkiye ait bir sorun olduğu, sigortacının trafik sigortasına dayalı olarak tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda başvurabileceği kimsenin, aracın gerçek işleteni kim olursa olsun, sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren olduğu, davalı şirketin sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlü olduğu (Bknz. Yargıtay 17. H.D. 16/05/2019 Tarih ve 2016/8353 Esas-2019/6270 Karar sayılı kararı), bu bağlamda somut olay değerlendirildiğinde de, davacı ile davalı arasında 25/05/2018 başlangıç-25/05/2019 bitiş tarihli ve 365 gün süreli ZMSS poliçesi düzenlenmiş olduğu, davaya konu trafik kazasının ise 26.03.2019 tarihinde, yani kazaya sebebiyet veren iş makinasının kiracı şahıs zilyetliğinde iken meydana gelmiş olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından kaza nedeniyle 3. kişiye ait araçta meydana gelen hasar bedelinin zarar görene ödenmiş olduğu ve ödenen zararın sigortalısına ait iş makinasını kullanan sürücünün yeterli ehliyete sahip olmadığı gerekçesiyle ve sürücünün ağır kusurlu bulunduğu ileri sürülerek, sigorta ettirenden (sigortalı, akit) rücuen tahsili için işbu davanın açıldığı, burada her ne kadar davalıya ait aracın kiralandığı şahıs, 2918 Sayılı KTK'nun 3.maddesine göre aracın işleteni ise de; az yukarıda izah edildiği üzere, KTK'nun 95. maddesi hükmü uyarınca iş bu davanın ZMSS şirketi tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi, sigortalısı) hakkında açılabilecek olduğu, bu haliyle de davacı sigorta şirketinin, az yukarıda yazılı gerekçelerle (diğer davalı sürücünün kaza tarihinde yeterli ehliyete sahip olmaması) davalı sigortalısına rücu imkanının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığından davalı şirketin bu yöndeki savunmasına ve bilirkişi raporundaki bu hususa ilişkin tespite itibar edilmediği ve yargılamaya devam olunduğu, tüm delillerin toplandığı, bilirkişi heyetinden rapor alınarak zarar miktarının tespit edildiği ve davacı yanın davalılardan ... kiralama Anonim Ortaklığı'na karşı dava açmakta haklı ve hukuki yararının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine ulaşılarak, iş bu davalı yönünden açılan davanın kabulüne, ayrıca davacı yanca her ne kadar icra-inkar tazminatı talep edilmiş ise de, davalının sorumlu tutulacağı alacak miktarları likit (belirli, muaccel) olmayıp, alacak miktarlarının tespiti yargılama sonucu tespit edildiğinden (Bknz. Yargıtay 17. H.D. 21/02/2019 Tarih ve 2016/5264 Esas-2019/1876 Karar sayılı kararı), davacının koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin reddine ve ayrıca davalı ... tarafından her ne kadar kötüniyet tazminatı talep edilmiş ise de, davalının davacı yanın kötüniyetli takip açtığını ispat edemediği anlaşıldığından, kötü niyet tazminatı isteminin de reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılardan ... yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Diğer davalı, ... Kiralama Anonim Ortaklığı yönünden açılan davanın KABULÜ ile; Davalı- Borçlunun, İstanbul 28. İcra müdürlüğünün 2019/33141 Esas sayılı dosyasına yönelik itirazının İPTALİ ile; takibin takip talebindeki şartlar ile aynen DEVAMINA,
-Davacının koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin REDDİNE,
-Davalı ...'nun koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Alınması gereken 310,49 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 54,90 TL harçtan mahsubu ile bakiye 255,59 TL harcın davalı ... Kiralama Anonim Ortaklığından alınıp, HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
-Davacı tarafından yatırılan 54,90 TL harcın davalı ... Kiralama Anonim Ortaklığından alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden 54,40 TL başvuru harcı, posta ve bilirkişi ücreti gideri 2.162,75 TL, olmak üzere toplam: 2.217,15 TL yargılama giderinin ... Kiralama Anonim Ortaklığından alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunanAvukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesine göre taktir olunan 4.545,38 TL vekalet ücretinin ... Kiralam Anonim Ortaklığından alınıp, davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı ... davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. Maddesine göre taktir olunan 4.545,38 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp, iş bu bu davalıya VERİLMESİNE,
7-HMK 120. maddesi gereğince; taraflarca yatırılan gider avansı ile varsa delil avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; Taraf vekillerinin yüzlerine karşı HMK'nun 341/2 vd. maddeleri uyarınca; miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.
10/10/2022
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır