T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/634
KARAR NO : 2025/151
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 01/10/2021
KARAR TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA/
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ... Limited Şirketinin keşidecisi olduğu, lehtarının ise ... Şirketi olduğu, ... Bankası ... Şubesi ... tarih ve ... nolu 25.000,00-TL bedelli çek, keşideci müvekkili ile dava dışı lehtar şirket arasında akdedilen sözleşmeye istinaden verildiği, ancak dava dışı lehtar ... Şirketi sözleşmede kendi üzerine düşen edimleri yerine getirmediği, bu sebeple sözleşmenin karşılıklı olarak fesih edildiği, sözleşmenin fesih edilmiş olması nedeniyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında karara bağlanmış olup kararın kesinleşmiş olduğunu,, dava konusu çekin temliken değil, tahsil amaçlı olarak bankanın uhdesine verilmiş olduğunu, müvekkili şirketin ise borçluymuş düşüncesi ile bu çek bedeli olan toplamda 25.000,00-TL'yi vekalet ücreti ile yargısal giderleri ile birlikte davalı bankaya ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyası ile ödediğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 78. Maddesinde "borçlanılmamış edimin ifası'nın düzenlenmiş olduğunu, ilgi maddenin " Borçlanmadığı edimi kendi isteği ile yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir" şeklinde düzenlendiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 82. Maddesinde ise zamanaşımının düzenlenmiş olduğunu, ilgili maddenin "hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar" şeklinde olduğunu, somut olayda, borçlu olmadığı halde borçlu olduğu düşüncesiyle bankaya ödemeler yapan müvekkiline söz konusu bedelin iadesi gerektiğini, dava konusu çekleri dava dışı lehtar ... Tic. Ltd. Şti davalı bankaya çek tevdiat bordrosu ile tahsil cirosu ile teslim ettiğini, davalı bankanın dava dışı lehtar şirket ... Ltd. Şti ile aynı konumda olduğunu ve dolayısıyla dava dışı lehtar şirket ... Şti'ye karşı ileri sürülebilecek tüm hususlar davalı bankaya karşı da ileri sürülebileceğini belirterek, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve eksik harcı ikmal etmek üzere şimdilik 25.000,00 TL 'nin davacı bankaya yapılan ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA /
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava konusu çekin ciro silsilesine uygun olarak, temlik cirosuyla müvekkili bankaya ciro edildiğini, müvekkili banka iyiniyetli ve meşru hamil olup davacı tarafın şahsi defilerinin muhattabı olmadığını, tarafların arasında yapıldığı iddia edilen sözleşmenin fesih edilmiş olması sebebiyle davacı tarafın sözleşmenin diğer tarafına borçlu olmadığı hususu ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen 23/01/2013 tarihli karar ile hüküm altına alındığı, kararın 27/02/2013 tarihinde kesinleştiği, söz konusu mahkeme kararının davacı şirketin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiğini, bu sebeple geri isteme hakkının doğduğu tarih üzerinden 2 yılı aşkın süre geçmiş olup talep hakkının zamanaşımına uğradığını, davacı ödeme yapmasının üzerinden bir hayli zaman geçmesine karşılık kötü niyetli olarak, müvekkili bankanın usul ve yasaya uygun şekilde elde ettiği hakkının iadesini istemekte olduğunu savunarak, haksız açılan davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE/
Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası, ... 9. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış ve bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
... 9. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı ... A.Ş. Tarafından borçlular ... Şti ile ... Ltd. Şti'ye karşı ...tarih, ... nolu 25.000,00-TL bedelli çekten doğan alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, ... 19.İcra Hukuk Mahkemesinin kararına istinaden borçlu ... Ltd. Şti yönünden icra takibinin yetkisizlik nedeni ile tefrik edildiği ve ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasından bu borçlu yönünden icra takibine devam edildiği anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; dosyamız davalısı ... T.A.Ş.'nin alacaklı, dosyamız davacısı ...Ltd. Şti'nin borçlusu olduğu, dosya kapsamında borçlu tarafından ödemeler yapıldığı, son ödemenin 31/05/2013 tarihli olduğu anlaşılmıştır.
... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, dosyamız davacısı şirket tarafından ... A.Ş. Ve ... A.Ş.'ye karşı açılan istirdat davası olduğu, bu dosyanın dosyamız davalısı ve dava konusu çek ile herhangi bir ilgisinin olmadığı, emsal dosya olarak dosyamıza bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
... Asliye Hukuk Mahkemesinin...esas sayılı dosyasının incelenmesinden, dosyamız davacısı ... Şti tarafından dava dışı ...Ltd. Şti'ne karşı açılan menfi tespit ve alacak talebini içerir dava olduğu, dava konusu çekler içerisinde mahkememiz dava dosyasına konu olan ...nti Bankası ...Şubesi ... tarih ve ... seri nolu 25.000,00-TL bedelli çekin de olduğu, dava sonunda davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile karar verildiği, taraflar arasındaki sözleşme nedeni ile davacı tarafından keşide edilerek davalıya teslim edilen toplam 428.500,00-TL bedelli çeklerden (dosyamız dava konusu çek bu çekler içerisindedir) dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, ayrıca bir kısım ödenen çek bedellerinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verildiği, kararın 27/02/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 04/10/2024 tarihli rapor ile; davaya konu olan 12.10.2012 tarih 9623 nolu 25.000,00-TL bedelli çek dava dosyasında yer almadığı sayın mahkeme tarafından gerek ... 9.İcra Müdürlüğünün ve gerekse davalı bankadan ve vekilinden talep edilmişse de dava dosyasına sunulmadığı görülmüş olup davalı vekili ile yapılan tüm görüşmelere istinaden yerinde inceleme talebimiz çek evrakı bankada bulunamadığından banka kayıtlarında inceleme gerçekleştirilemediği, davalı banka vekili tarafından dava konusu çek ve çekin nasıl teslim alındığını gösterir hiçbir evrakın kayıtlarda bulunmadığı beyan edildiği, ayrıca inceleme esnasında davalı vekilinden ve bankadan talep edilmesine rağmen raporumuz hazırlanma aşamasına kadar gerek tarafımıza gerekse dava dosyasına dava konusu 25.000,00-TL'lık çek ile ilgili hiçbir evrak sunulmadığı, davaya konu çek ve çek ile ilgili teslim belgesi olmadığından dava konusu çekin davalı bankanın eline nasıl geçtiği, kredi borcuna karşılık mı temlik alındığı, çekin temlik cirosuyla mı tahsil cirosuyla mı alındığı hususlarında inceleme yapılamadığı bildirilmiştir.
Dosya kapsamında yapılan değerlendirmede;
Davacı vekilince, müvekkili şirketin borçluymuş düşüncesi ile ... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra dosyası kapsamında davalı bankaya ödediği bedelin, sebepsiz zenginleşme hükümlerince davalıdan ödeme tarihinden itibaren faizi ile tahsili talep edilmiştir.
Davalı vekilince, dava konusu çekin ciro silsilesine uygun olarak, temlik cirosuyla müvekkili bankaya ciro edildiği, müvekkili bankanın iyiniyetli ve meşru hamil olup davacı tarafın şahsi defilerinin muhattabı olmadığı, talep hakkının zamanaşımına uğradığı savunularak, açılan davanın reddi talep edilmiştir.
Dava, sebepsiz zenginleşmeden doğan alacak istemine ilişkindir.
Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 77 ila 82. Maddeleri arasında düzenlenmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 77. Maddesi, "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.
Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur."
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 78. Maddesi, "Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir.
Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez.
Borç olmadığı hâlde ödenmiş olan edimin geri istenmesine ilişkin diğer kanun hükümleri saklıdır."
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 82. Maddesi, "Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
Zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf, istem hakkı zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcunu ifadan kaçınabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 82/1 Maddesine göre, Sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğramaktadır.
Somut olayda, ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında verilen kararın 27/02/2013 tarihinde kesinleştiği, ... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına davacı tarafından yapılan son ödemenin 31/05/2013 tarihli olduğu anlaşılmıştır. ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen karar ve kesinleşmesi ile ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yapılan son ödeme tarihi birlikte dikkate alındığında, davacının geri isteme hakkını en geç son ödeme tarihi 31.05.2013 tarihinde öğrenmiş olacağı, eldeki davanın 01.10.2021 tarihinde açıldığı, bu kapsamda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 82/1 Maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduktan sonra eldeki davanın açıldığı sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davacı tarafça açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı Tarafça Açılan Davanın Zamanaşımı Nedeniyle REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40-TL karar ve ilam harcının, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 426,94-TL harçtan mahsubu ile bakiye 188,46-TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR YAZILMASINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına YER OLMADIĞINA,
5-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 25.000,00-TL vekâlet ücretinin, davacı taraftan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,
6-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan...(...)'e 1.320,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği, ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/03/2025
Katip
¸
Hakim
¸