T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/654 Esas
KARAR NO: 2023/997
DAVA:Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ:12/10/2021
KARAR TARİHİ:13/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ve diğer müvekkili ... aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı tarafından başlatılan takibin usule aykırı olduğunu, icra takibine konu alacakların hiç bir hukuki dayanağı olmadığını, müvekkili şirket ile dava konusu senetlere "kefil" sıfatı ile imza atmış olan ...'ın böyle bir borcu bulunmadığını, her ne kadar müvekkili şirket ile diğer müvekkili olan ve dava konusu senetlere "kefil" sıfatı ile imza atmış olan ... hakkında "Kambiyo Senetlerine Özgü Yolla" ile icra takibi yapılmış olsa da başlatılan ve müvekkillerinin süresinde itiraz etmedikleri nedeniyle kesinleşen takibin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, takip talebinde borcun sebebi olarak 4 adet senet dayanak olarak gösterildiğini, takip konusu senetler incelediğinde senetlerin üzerinde nakden değil malen ibaresi olduğu açıkça belli olduğunu, takipte dayanak gösterilen senetler, davalıdan satın alınan kıymetli taş ve gümüş karşılığında davalı alacaklıya müvekkili ...'ın kefaleti ile teslim edildiğini, ancak sözü edilen mallar müvekkil şirkette teslim edilmediğini, davalı alacaklı tarafından malların teslim edildiğine dair herhangi bir fatura veya irsaliye bulunmadığı gibi şirketin envanterinde ve bilançolarında davalı alacaklı tarafından temin edilmiş bir mal da bulunmadığını, bu haliyle hukuka aykırı bir şekilde takip başlatıldığını, bu nedenlerle telafisi imkânsız zararlar doğmaması ve hak kaybı yaşanmaması için öncelikle ve ivedilikle teminatsız veya uygun görülecek bir teminat karşılığında .... İcra Müdürlüğünce ... Esas takibin durdurulmasını, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasındaki icra takibinin tümden iptaline, alacağın %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacılarla ticari ilişkiye girdiği 2017 yılında Adıyaman'da traktör bayiliği yaptığını, davacı şirketin ise ...'da kuyumculuk alanında faaliyet gösterdiğini, davacı ...'ın, ... ile birlikte davacı şirketin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olup şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili olduklarını, müvekkili ile davacı ... ve ...'ün ortak arkadaşları vasıtası ile tanıştıklarını, 2017 yılında ... ve ...'ün müvekkili ile yapmış oldukları bir sohbet esnasında şirketi yeni kurduklarını ve yeterli sermayelerinin olmadığını ancak iş potansiyellerinin çok olduğunu, sermaye buldukları takdirde verilen siparişleri kolayca yerine getirebileceklerini müvekkiline anlattıklarını ve sermaye koymasını istediklerini, akabinde sistemin nasıl işleyeceğini anlattıklarını, buna göre konulan sermaye ile aynı gün gümüş cevheri alınacağını, davacılar tarafından atölyelerde işleneceği ve satılacağını, oluşan kardan da müvekkiline pay verileceğini, müvekkilinin davacıları önceden tanıdığından ve aralarındaki güven ilişkisinden dolayı kendisine yapılan teklifi kabul ettiğini ve ilk etapta söz konusu tarihlerde satmış olduğu gayrimenkulüne karşılık almış olduğu çekleri (müvekkilinin gayrimenkulünü sattığı dava dışı 3. şahısla yapmış olduğu satış sözleşmesi / ödeme planının ekte olduğu) ile müşterilerden almış olduğu bir kısım bonoyu davacılara teslim ettiğini, dilekçe ekinde ibraz ettikleri belgede (sipariş fişi) davacılara teslim edilen kıymetli evrakların toplam bedelinin belirtildiğini ve şirket yetkilisi ... tarafından imzalandığı, söz konusu belgede davacıların müvekkilinden 360.000,00 TL değerinde çek ve 81.000,00 TL değerinde bonoyu teslim aldığığının açıkça görüldüğünü, dilekçe ekinde söz konusu belgeye istinaden verilen bono ve çek görüntülerinin yer aldığını, dilekçe ekinde yer alan belgede (sipariş fişinde) müvekkilinin vermiş olduğu kambiyo senetlerine istinaden müvekkili hesabına alınan gümüşün miktarı ve geri ödeme planının yer aldığını, müvekkilinin sonrasında da müşterilerinden aldığı bir kısım kambiyo senedini gerek cirolayarak gerekse de doğrudan davalı şirket yada şirket yetkilileri adına düzenlettirerek davacılara gönderildiğini, müvekkili ile davalı şirket yetkilisi ... arasındaki Whatsapp görüntülerinin dilekçe ekinde yer aldığını, davacı şirket yetkilisi ... tarafından gönderilen görüntülerde müvekkili adına oluşturulan excel tablosu / cari tablo yer aldığını, bu tablolarda müvekkilinin davacı şirket bünyesinde kaç gram gümüş cevherinin bulunduğunu ve müvekkilinin şirketten olan alacağının belirtildiğini, dava dilekçesinde belirtildiğinin aksine müvekkili tarafından davacı şirkete gümüş cevheri yada kıymetli taş satımı taahhüt edilmediğini, zaten müvekkilinin bu güne kadar kuyumculuk sektöründe herhangi bir faaliyeti de bulunmadığını, davacılara gümüş ve kıymetli taş satışı yapılması iddiasının olağan hayatın akışına aykırı olduğunu, davacıların taahhüt etmiş oldukları ödemeleri gününde yapmamalarını, müvekkilini ödeme konusunda oyalamaları nedeniyle müvekkilinin davacıların uhdesinde olan gümüş cevherinin karşılığının kendisine ödenmesini istediğini, ödeme konusunda davacılarla uzun süre müzakere yapıldığını, nihayetinde müvekkilinin davalılar uhdesinde bulunan gümüş cevherine karşılık olarak takibe konu bonolar tanzim edilerek müvekkiline verildiğini, takibe konu bonoların müvekkili tarafından davacılara verilen kambiyo senetlerinin karşılığı olmayıp, davacılar tarafından müvekkili namına alınan ve uhdelerinde bulunan gümüş cevherinin karşılığı olduğunu, davanın reddi ile %20'den aşağı olmayacak şekilde kötüniyet tazminatına hükmedilmesi, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacıların .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası nedeniyle borçlu olmadıklarına yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.
Davacı yanca, düzenlenen faturalar, gider pusulası, sevk irsaliyesi, ambar tesellüm fişi, kargo teslim alma fişi, teslim alma belgesi ve arabuluculuk son oturum tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyasının uyap kayıtları celbedilmiştir.
... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davalı tarafından 16/05/2019 tarihinde davacılar aleyhine toplam 12.142,66 USD alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, dayanak belgenin 19/10/2018 keşide tarih, 31/01/2019 vade tarih ve 3.000,00 USD bedelli, 19/10/2018 keşide tarih, 28/02/2019 vade tarih ve 3.000,00 USD bedelli, 19/10/2018 keşide tarih, 31/03/2019 vade tarih ve 3.000,00 USD bedelli, 19/10/2018 keşide tarih, 30/04/2019 vade tarih ve 3.000,00 USD bedelli bonolar olduğu görülmüştür.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. Maddesi hükmü de dikkate alınarak uyuşmazlığa konu borcun dayanağı olan faturaların ve ödemelerin taraf şirketlerin ticari defterlerine yansıyış şeklini, davacıların davaya konu takip dosyasında davalıya borçlu olup olmadıklarının tespit noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 20/02/2023 tarihli raporunda; davalının davacılar aleyhine başlattığı huzurdaki davaya konu takipte, takip konusu senetlerin keşide tarihinin 19/10/2018 olduğu; ancak davacı şirketin 2018 yılı ticari defterleri incelemeye sunulmadığından, söz konusu senetlerin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı yönünde herhangi bir tespitin yapılamadığı, davalının sunduğu 21/09/2017 tarihli sipariş fişi, davacı şirket kaşesi altında imzalandığı ve bu belgede yazılı miktarda bono ve çek (sadece önyüzü) davalı tarafından sunulduğundan, toplam 81.000,00 TL'lik 4 adet senedin ve toplam 360.000,00 TL'lik 10 adet (hamiline) çekin davacı şirkete cirolanmış/devredilmiş olabileceği ihtimal dahilinde görülmesi nedeniyle davacının 2017 yılı ticari defterlerinin bu yönde de incelendiği; ancak, söz konus çek ve senetlerin kayıtlı olduğu yönünde herhangi bir tespit yapılamadığı; fakat, 21/09/2017 tarihli sipariş fişi davacı şirket kaşesi altında davacı şirket yetkilisi tarafından imzalandığından, işbu sipariş fişi nazara alındığında, şipariş fişine konu çek ve senetlerin davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olması gerektiği, ayrıca, davalının sunduğu yazışmalarda, davalı ...'a 2018/1. Ayında 15.000-gr ve 2018/2. Ayında da 15.000-gr ödeme yapılması neticesinde 305.000-gr alacağının kaldığı görülmüş olup; bu hususların yine davalının sunduğu, davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanmış olan 04/12 tarihli Sipariş Fişindeki ödeme planı ve ödeme tutarları ile (335.00-gr davalının alacağının 2018/1. Ayında 15.000-gr, 2018/2. Ayında 15.000-gr., 2018/3. ayında... ödeneceği şeklindeki ödeme planı ile uyumlu olduğunun görüldüğü, davacı şirket tarafından takip konusu bonoların davalıdan satın alınan kıymetli taş ve gümüş karşılığında verildiği belirtilmiş olmakla birlikte, satın almaya ilişkin herhangi bir belge (sipariş fişi, sözleşme, mail, yazışma vs) sunulmadığı, davalıya verilmiş olan takip konusu bonoların keşide tarihinin (19/10/2018), davalının işini terk ettiği tarihten (07/09/2018) sonra olduğu, bu haliyle de herhangi bir ticari faaliyeti olmayan davalıdan, kıymetli taş ve gümüş alımının yapılamayacağı ayrıca, davacının 2018 yılı ticari defterleri sunulmadığından, 2018 defterlerinde, davalının ne şekilde kayıt altına alındığının da tespit edilemediği; takip konusu bonolar vergi mükellefi olmayan/ticari faaliyet göstermeyen davalıya verildiğinden, söz konusu bonoların davalıya verilmesine ilişkin kaydın ne şekilde yapıldığı önem arz ettiği; zira takip konusu bonoların, "davalıya borç ödeme" şeklinde kaydedilmiş olmasının da ihtimal dahilinde olduğu, takip konusu bonoların, davacı şirketin ticari defterlerinde nasıl kayıt altına alındığı tespit edilmeden, davalı ile cereyan eden para alışverişlerinin, davacı şirket yetkilisi ...'ün şahsı adına yapılmış olduğunun açıkça söylenemeyeceği, takip konusu bonoların davalıdan herhangi bir mal alımı karşılığında verildiği yönünde herhangi bir tespit yapılamadığı şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmiştir.
Davaya konu uyuşmazlığın takibe konu bonoların satın alınan kıymetli taş ve gümüş karşılığında "bedeli malen alınmıştır" kayıtlı olarak davacı/borçlu şirket tarafından düzenlenmek ve kefil olan diğer davacı/borçlu tarafından imzalanmak suretiyle lehdar/alacaklı/davalıya verildiği fakat kıymetli taş ve gümüşün davacıya teslim edilmediğinden dolayı davalı/alacaklıya borçlu olmadıkların kaynaklandığı görülmüş, davalı da davacıların aksine müvekkili tarafından davacı şirkete gümüş cevheri yada kıymetli taş satımı taahhüt edilmediğini, müvekkilinin bu güne kadar kuyumculuk sektöründe herhangi bir faaliyeti de bulunmadığını, davacılara gümüş ve kıymetli taş satışı yapılması iddiasının olağan hayatın akışına aykırı olduğunu, davacıların taahhüt etmiş oldukları ödemeleri gününde yapmamalarını, müvekkilini ödeme konusunda oyalamaları nedeniyle müvekkilinin davacıların uhdesinde olan gümüş cevherinin karşılığının kendisine ödenmesini istediği karşısında bonoların düzenlenerek müvekkiline verildiğini beyan etmiştir.
Bonoda malen kaydı bulunması bononun kambiyo senedi vasfını etkilemese de bono sebebe bağlanmış yani talil edilmiş olmaktadır. Buna göre bononun bir mal teslimi yahut iş karşılığında verildiği karine olarak kabul edilmektedir. Malen kaydı bulunan bonolarda kural olarak mal teslim edilmiş sayılır. Karinenin aksini ispat külfeti ise borçlunun üzerindedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta davacı/borçlular tarafından bononun hangi mal ve malların teslimi için düzenlendiğinin defter ve belgeler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda belirtildiği üzere tespit edilememekle ispat edilemediği, 21/09/2017 tarihli sipariş fişinin incelenmesinde davalıdan 81.000,00 TL bono ve 360.000,00 TL çek alındığına dair açıklama bulunduğu, çeklerin ve senetlerin davacı ticari defterlerinde yer almadığı, 04/12 tarihli sipariş fişinde davalıya bir kısım ödemelerin altın karşılığında yapıldığının anlaşıldığı fakat ödemelerin takibe konu bonoya ilişkin olup olmadıklarının anlaşılması nedeniyle takibe konu bonolar bedelinin davalı borçluya ödemediği sabit olmakla davanın, davacıların itirazı nedeniyle duran bir takip olmaması nedeniyle de davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilerek mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacılar tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı isteminin REDDİNE,
3-Alınması gereken 269,85 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 1.259,32 TL harçtan mahsubu ile fazladan yatırılan 989,47 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara İADESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.13/12/2023
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .
e-imzalıdır . e-imzalıdır .