T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/677 Esas
KARAR NO:2023/8 Karar
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:20/10/2021
KARAR TARİHİ:16/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Keşidecisi ... olan, ... Bankası A.Ş .../... şubesine ait, ... çek seri numaralı, 25/12/2021 keşide tarihli, 25.920-TL bedelli çeki müşterisi olan ... San.ve Dış.Tic.Ltd.Şti'ne göndermek maksadıyla ... A.Ş'ye teslim ettiğini, söz konusu çekin kargo şirketi personeli tarafından kaybedildiğini, çekin vadesi gelmediğinden yetkisiz hamil tarafından bankadan tahsil edilme tehlikesi bulunduğundan bahisle davanın kabulü ile; öncelikle çek üzerine ödeme yasağı konulmasına ve akabinde çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, dava dışı ilişkili kişi tarafından sunulan beyan dilekçesi ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce, çek bilgileri incelenmiş, Ticaret Sicil Gazetesinde gerekli ilanlar yapılmış, çekler üzerine ödeme yasağı konulmuş, çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediği hususu muhatap banka olan ...'dan sorulmuştur.
... tarafından mahkememize hitaben gönderilen cevabi yazıda, ... seri nolu çekin müzekkere cevabının verildiği tarih itibari ile ibraz edilmemiş olduğu, çekin ibrazında çek bedelinin ödenmemesi için banka sisteminde alınabilecek tedbirlerin alındığı, ilgili çekin ... Bankası tarafından 27/12/2021 tarihinde takas merkezine ibraz edildiğini, takas işlemi elektronik ortamda yapıldığından çekin fiziken ibraz edilemediğini, bu nedenle çeki tahsil için başvuran gerçek ve tüzel kişinin kim olduğunun ve çekin ibrazında alınan suret veya aslının ilgili bankadan talep edilmesi gerektiğ bilgisinin verildiği anlaşılmış olup, bu kapsamda çeki ibraz edenin kim olduğu hususu ... Bankası A.Ş 'den sorulmuştur.
... Bankası A.Ş tarafından mahkememize hitaben verilen cevabi yazıda, ... seri numaralı çekin 27/12/2021 tarihinde ... Faktoring A.Ş tarafından ibraz edildiği ve mahkeme kararlı çek olarak işlem gördüğü, ilgili çekin çek bilgi tablosu, önlü -arkalı çek görüntüsü ve firma özlük bilgilerinin yazı ekinde gönderildiği görülmüştür.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan TTK'nın 763. Maddesinde; "Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır" hükmüne yer verilmiştir,
Yargıtay içtihatlarına göre de; Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. HD 2017/1464 E., 2018/7019 K.; 2018/1083 E., 2019/2952 K.; 2016/13390 E., 2018/5022 K. Sayılı kararları ve aynı mahiyette pek çok kararı)
Mahkememizce, gerek TTK 763. Maddesi ve gerek se Yargıtay yerleşik içtihatları gereği davacı vekiline 05/12/2022 tarihli celse ara kararı ile; dava konusu çeki Muhatap bankaya ibraz eden hamile karşı İstirdat davası (çek istirdadı) açma ve dosya numaralarını bildirmek üzere, gelecek celseden (16/01/2023 tarihine kadar) bir gün öncesine kadar kesin süre ve verilen kesin sürede de dava açılmadığı takdirde davanın reddedileceğinin ihtarına karar verildiği; ancak söz konusu çeke ilişkin olarak davacı vekilinin, 16/01/2023 tarihli karar duruşmasındaki beyanından da açıkça anlaşılacağı üzere herhangi bir dava açılmadığı anlaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olduğu, somut olayda, yargılama sırasında davaya konu 1 adet çekin de hamilinin ortaya çıktığı, bunun üzerine mahkememizce davacı tarafa hamile karşı çek istirdatı davası açması için kesin süre verildiği, davacı tarafça verilen kesin süre içerisinde, 25.920,00 TL tutarlı çeke ilişkin olarak; verilen kesin sürede herhangi bir dava açılmadığı anlaşıldığından, iş bu çeke ilişkin olarak açılan davanın az yukarıda izah edilen yasal düzenlemeler ve Yargıtay içtihatları kapsamında reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Keşidecisi ... olan, ... Bankası A.Ş .../... şubesine ait, ... çek seri numaralı, 25/12/2021 keşide tarihli, 25.920-TL bedelli çeke ilişkin olarak açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 59,30 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 120,60 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,
3- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa İADESİNE,
5-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın davacı yana tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, davacı yanca mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.16.01.2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır