T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/679
KARAR NO:2022/650
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:27/08/2021
KARAR TARİHİ:18/10/2022
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan zayi belgesi verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil şirketin 08/08/2011 yılında kurulduğunu, 2016 yılında ise tasfiye aşamasına girdiğini, şirket tasfiye aşamasına girdikten sonra sonra İstanbul'daki iş yerini kapattığını, şirketin yetkilisi/ tasfiye memuru olan ...'in ...'e yerleştiğini, ...'e bağlı ... Mahallesinde bulunan kızının evinde İstanbul'da evinde bulunan tüm eşyaları ve şirkete ait tüm evrakları içeren klasörleri 13/07/2021 tarihinde ... Nakliye firması ile taşıdığını, 14.07/2021 tarihinde nakliye firmasının eşyaları ...'deki adrese bıraktığını, ...'te 29/07/2021 tarihinde başlayan yangın sebebi ile eşyaların bulunduğu evin içindeki eşyalar ve evraklar ile birlikte tamamen yandığını, müvekkil şirketin kuruluşundan bu yana tüm evraklarının zayi olduğuna dair belge verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E /
Dava dosyası, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla verdiği ... sayılı 28.09.2021 tarihli yetkisizlik kararı üzerine mahkememize tevzi edildiği anlaşılmıştır.
Dava, davacı şirketin tasfiye aşamasına girdikten sonra davacı şirket yetkilisinin şirketin evrakları ile birlikte ... ... Mahallesine taşınması ve 29/07/2021 tarihinde başlayıp 8 gün süren ... yangınında davacı şirket evraklarının yandığından bahisle zayi belgesi verilmesi istemi ile açılmıştır.
Davacı vekili 23.03.2022 tarihli dilekçesinde, muhasebeciden öğrenilebilen ve ana kayıtların tutulduğu Yevmiye defteri, Büyük defter-Defteri kebir ve Envanter defterinin zayi olduğunu bildirmiştir.
Mahkememizce, yangına dair fotoğraflar, kesin hasar tespit listesi, vergi levhası, davacı şirketin ticaret sicil kayıtları, davacı şirkete ait vadesi geçmiş vergi borcu bilgileri dosyamız arasına alınmıştır.
Dava; Davacı şirkete ait Yevmiye defteri, Büyük defter-Defteri kebir ve Envanter defterinin zayi olduğundan bahisle TK'nın 82/7 maddesi gereği zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun "BELGELERİN SAKLANMASI, SAKLAMA SÜRESİ" başlıklı 82. Maddesinde " (1) Her tacir;
a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini,
b) Alınan ticari mektupları,
c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini,
d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
(2) Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır.
(3) Açılış ve ara bilançoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki;
a) Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler;
b) Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun.
(4) Kayıtlar 65 inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir.
(5) Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır.
(6) Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar.
(7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.
(8) Gerçek kişi olan tacirin ölümü hâlinde mirasçıları ve ticareti terk etmesi hâlinde kendisi defter ve kâğıtları birinci fıkra gereğince saklamakla yükümlüdür. Mirasın resmî tasfiyesi hâlinde veya tüzel kişi sona ermişse defter ve kâğıtlar birinci fıkra gereğince on yıl süreyle sulh mahkemesi tarafından saklanır. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Davanın, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davacı tarafça, zayi belgesi verilmesi istenen defterlerin yukarıda açıklanan yasal düzenleme uyarınca saklanması zorunlu olan defterlerden oldukları anlaşılmıştır.
Davacı taraf, dava konusu ticari defterlerin zayi olduğuna dair inandırıcı ve kanaat getirici belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır.
Davacı şirket ticaret sicil kayıtlarının incelenmesinde ...'in davacı şirketin ortağı ve yetkilisi olduğu, şirketin tasfiye halinde olduğu, son tescilini 28.03.2016 tarihinde yaptırdığı anlaşılmıştır.
Dosyaya davacı tarafça sunulan ...'nın ... İlçesinin ... Mahallesinde 29.07.2021 tarihinde meydana gelen yangına ilişkin Kesin Hasar Tespit listesinde davacı şirket yetlisi ... ...'in isminin bulunmadığı, listede soyadı belli olmayan ... isminde birinin bulunduğu görülmüştür.
... Vergi Dairesi müzekkere cevabına göre de, davacı şirketin yüksek miktarda ödenmemiş vergi borçları bulunduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya bir kısım yangın sonrası bir konuta ilişkin fotoğraflar sunulmuş ise de bu fotoğrafların davacı şirket yetkilisinin evine ait olduğuna, ait olsa bile bu fotoğraflardan dava konusu ticari defterlerin bu yangında yandığına dair bir kanaate ulaşılamamıştır.
Tüm dosya kapsamına göre, dava konusu edilen ticari defter ve kayıtların zayi olduğuna dair mahkememizde bir kanaat oluşmadığından davacı tarafça açılan davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30-TL'nın mahsubu ile eksik kalan 21,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde re' sen davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.18/10/2022
Katip ...
e-imzalıdır .
Hakim ...
e-imzalıdır .