T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/826 Esas
KARAR NO:2024/355 Karar
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:01/04/2021
KARAR TARİHİ:15/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından işyerinden çalınan bir kısım çekler için .... Asliye Ticaret Mahkemesinde
...E. nolu zayi nedeniyle ödeme yasağı ve çek iptali istemli istirdat davası açıldığını, ... seri nolu ...Bankası A.Ş ... Çarşı Şb.’ne ait keşidecisi ... ..., lehdarı ... Gıd.İnş.Ltd.Şti , ilk cirantası ... İnş.Tic.Ltd.Şti , vadesi 30.11.2017 olan 23.000 TL lık çekin ... Faktoring A.Ş tarafından ibraz edilerek ... A.Ş aracılığı ile vadesinde takasa sokulduğunu ve ödeme yasaklı olduğunun anlaşıldığını, davalı ile aralarında ticari ilişki olmadığını belirterek, açıklanan nedenlerle; ...Bankası ... şubesine ait, ... seri numaralı, 30/11/2017 keşide tarihli, 23.000-TL bedelli çekin istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usül yönünden yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da; dava konusu çekin kendilerinde olmadığını, faktoring müşterilerinin bu çekle 10.10.2017 tarihinde işlem yaptıklarını ve ... İnş.Tic.Ltd.Şti'nde olduğunu, çekin takastan sorulduğunda ödeme yasaklı olması nedeniyle tahsil edilemediğini, müşterilerinin bu çekin bedelini ödeyerek 5.12.2017 tarihinde iade aldığını ve istirdatının mümkün olmayacağını belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyanın incelenmesinde; davanın ilk olarak, ....Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, ilgili mahkememin ... ve 05/10/2021 tarihinde verilen yetkisizlik kararı üzerine mahkememize geldiği görülmekle; işin esasının incelenmesine geçilmiştir.
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.
Mahkememizce verilen 20/11/2023 tarihli celse ara karar gereğince, davalı şirket defterleri yerinde incelenmek suretiyle çekin iadesinin şirket kayıtlarında mevut olup olmadığı ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilmek suretiyle, faktoring sözleşmelerinde uzman ... marifetiyle inceleme yaptırılarak rapor alınmıştır.
Bilirkişi tarafından tanzim edilerek mahkememize ibraz olunan, 23/02/2022 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle de; " Hakkında ödemeden men kararı olduğu bilinmeden faktoring yapılan ilgili çek için TAKAS sonrası son ciranta ve ... FAKTORİNG A.Ş. nin müşterisi olan ... OTOMOTİV İNŞAAT TİC. LTD. ŞTİ. çek tutarı 23.000 TL ve gecikme bedelini 04.12.2017 tarihinde ödemesi nedeniyle 05.12.2017 tarihinde muhasebe kayıtlarından düşmüş, 11.12.2017 tarihinde söz konusu firmanın imza yetkilisi olan ...’a çekin ön yüzünün fotokopisinin üzerine “çeki aslını elden teslim aldım” ibaresi yazdırarak vermiştir. Davalının tutmuş olduğu yasal defter ve kayıtların yasal olduğu, ilgili çekin kayıtlarında bulunmadığı" şeklinde tespitler yapılmıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Her ne kadar dava zayii nedeniyle kıymetli evrak iptali olarak açılmışsa da davacının talebinin çekin davalıdan istirdadı olduğuna ilişkin dava dilekçesi içeriği ve talep kısmında yer alan açık beyanı nedeniyle davaya çek istirdadı olarak devam olunmuştur.
... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında açılan kıymetli evrakın iptali davası nedeniyle açılan huzurdaki davada, dava konusu çekin yapılan tüm araştırmalara rağmen Mahkememize sunulmadığı, dava dışı şirket ve bankalara yazılan müzekkerelere olumlu yanıt alınamadığı görülmüş olup Mahkememizce davalı şirket defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede; dava konusu çek nedeniyle çek üzerinde yer alan dava dışı son hamil ... Yapı İnşaat Dış Tic. Ltd. Şti. İle yapılan faktöring işlemi nedeniyle ödenen bedelin çekin ...'a ibrazı anında 97 kod (YASAKLI) işlemi sonucu davalıya iade edildiği, davalının dava dışı müşterisi ... Yapı ..Ltd. Şti.'ye faktöring işlemi nedeniyle yaptığı ödemeyi ve gecikme tutarını 04/12/2014 tarihinde geri tahsil ettiği ve çekin müşteri yetkili temsilcisine iade edildiği, davalı uhdesinde bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu halde uhdesinde çek bulunmaması nedeniyle davalı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddiNe karar vemek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 392,79 TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan 34,81 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak, davalıya VERİLMESİNE,
5-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, varsa taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa İADESİNE,
6-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı davacı yanın yokluğunda HMK'nın 341/1 vd. maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/04/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır