T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/113
KARAR NO:2023/289
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:17/02/2022
KARAR TARİHİ:06/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı/kiracı şirket ve müşterek borçlu müteselsil kefilleri ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 22. maddesi gereği, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Birliği tarafından tescil edilen, 18.10.2017 tarihli, ... tescil numaralı ve ... finansal kiralama no'lu ve 13.09.2017 tarihli, ... tescil numaralı ve ... finansal kiralama no'lu düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ve tadilat sözleşmeleri akdedildiğini, sözleşmeler gereğince aşağıdaki makine ve ekipmanların kiracıya teslim edildiğini,
◾3 Adet Sıcak Su Kazanı ve Ekipanları(... Marka ... Model 2017 Yılı Üretici Fabrika No: 120,121,122)
◾1 Gruo Isıtma, Soğutma Fonksiyonlu Ünite ve Ekipmanları, Marka: ...(Fransa)/ ... 2017 İmalat
◾1 Grup Hidronik Modüllü Hava Soğutmalı Kondenserli Vidalı Soğutma Grubu ... Marka ... 2202 V 2017 Yılı İmalatı Model(Seri No: ...)
◾... Marka Deep2 Model(Seri No: ...);
-5 Adet 630 Kg Şahıs Asansörü
-5 Adet 800 Kg Şahıs Asansörü
-3 Adet 800 Kg Şahıs Asansörü
-2 Adet 1275 Kg Atık Asansörü
-1 Adet 320 Kg Şahıs Asansörü
Davalı şirkete ... 20. Noterliği’nin 04/05/2021 tarihli, ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnameler tanzim olunarak kira bedelinin fer’ileri ile birlikte 60 gün içinde ödenmesi; aksi halde finansa kiralama sözleşmesi ve tadilat sözleşmesi yasa hükümleri uyarınca başkaca herhangi bir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın bu bu ihtarname ile fesih edilmiş olacağının bildirildiğini, süresi içerinde ödeme yapılmamış olup sözleşmenin fesholunduğu ve Finansal Kiralama Kanunu’nun 32. ve 33. maddeleri gereğince tüm borçların muaccel olacağı ve finansal kiralamaya konu makinelerin tesliminin talep edildiğini ve davalı şirket ile kefile gönderildiğini, fakat halen sözleşmeye konu makinelerin taraflarına iade edilmediğini, finansal kiralama sözleşmesinin ilgili maddeleri gereğince kiralama bedellerinin sözleşme hükümlerine uygun biçimde ödemede, Finansal Kiralama Kanunu hükümleri çerçevesinde verilen süre zarfında temerrüde düşülmesinin, sözleşmenin ağır ihlali olduğunu, bu durumun sözleşmenin devam ettirilmesinin beklenemeyeceği hallerden sayıldığı nedenle, davalıların kiraları ve sigorta primlerini ödemediklerinden finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle taraflar arasında akdedilen düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesinin 47/b maddesi gereğince ve anılan malların mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olması nedeniyle davaya konu mallar için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, malın aynen iadesini; iadesinin mümkün olmaması halinde değerinin ticari faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Mahkememizce davacının ihtiyati tedbir talebi doğrultusunda kurulan 23.02.2022 tarihli ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine ilişkin ara kararının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacının ihtiyati tedbir talebi ihtiyati tedbir hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde davacının, ihtiyati tedbir için davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat edemediğini, müvekkili ile davacı arasında huzurdaki dava ile aynı konulu İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında davacının, feragat beyanı bulunduğunu ve davanın reddine karar verildiğini, müvekkili şirketin konkordato sürecinde olduğunu, konkordatonun tasdiki kararının Yargıtay tarafından onandığını ve bahse konu dosyanın kesinleştiğini, bununla birlikte davacının, alacağına ilişkin .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlattığını ve taraflarınca bahse konu takibe itiraz edildiğini, akabinde .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile şikayet yoluna başvurulduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme kapsamında davacının alacağının ödenmekte olup huzurdaki dava ve ihtiyati tedbir talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile görülen müvekkili şirketin konkordatonun tasdikine ilişkin kararın, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2021/24 esas ve 2021/1099 karar sayılı kararı ile onandığını, bununla birlikte bahse konu davalı şirketin, müvekkiline ait konkordato projesini kabul ettiğini ve konkordato projesi kapsamında alacağını kaydettirdiğini, bu kapsamda esasen davalı şirkete yapılan ödemelerin konkordato projesi kapsamında yapılmakta olduğunu ve davalı şirketin konkordato projesi ile bağlı olduğunu, davacı şirketin, alacağını konkordato projesi kapsamında tahsil ettiğini, taraflar arasında akdedilen 17/05/2019 tarihli sözleşmenin ödeme planları yerine tarafların, ... ve ... numaralı ödeme planları düzenlediğini ve yapılacak ödemelerin bu planlara göre yapılacağı hususunda anlaştığını, ödemelerin tarafların mutabık olduğu tadil sözleşmesi kapsamında; 30.01.2019 tarihinde 56.580,92-TL, 09.12.2020 tarihinde 31.255,11-TL ve 13.780,43-TL, 01.02.2021 tarihinde 13,780,43-TL, 01.02.2021 tarihinde 31,255,15-TL, 01.02.2021 tarihinde 49.018,71-TL, 01.02.2021 tarihinde 11.544,49-TL, 04.01.2021 tarihinde 49.018,71-TL, 04.01.2021 tarihinde 11.544,49-TL ve 07.04.2021 tarihinde 16.000,00-TL olarak yapıldığını, davalı şirkete ödemelerin yapıldığının bizzat davalı şirket tarafından düzenlenen 24.03.2021 tarihli ve 89.000,00-TL bedelli faturadan da anlaşılmakta olduğunu, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen ihtarnamede, 04/05/2021 tarihi itibariyle 722.461,59-TL kira borcu ödenmediğinin ihtar edildiğini, daha sonra bu tarihten sonra müvekkili şirkete gönderilen bir başka ihtarname ile 04/05/2021 tarihi itibariyle 228.804,25-TL kira borcunun ödenmediğinin ihtar edildiğini, bu durumun açıkça, borcun müvekkili şirket tarafından ödendiğine dair ikrar olduğunu, tüm bu nedenlerle tüm diğer ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, işbu dilekçede bahsedilen delillerinin ve cevap dilekçeleriyle sunulacak delillerinin toplanılmasını, öncelikle derdestlik itirazlarının dikkate alınarak haksız ve hukuka aykırı ihtiyati tedbir talebinin kaldırılmasını ve neticeten davanın reddini talep etmiştir.
Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmeleri nedeniyle davalı şirkete kiralanan malların kira ve işlemiş faiz bedellerinin, davalı şirket ve kefilleri tarafından ödenmemesi nedeniyle, davalı şirkete kiralanan malların aynen iadesi; iadesinin mümkün olmadığı durumda değerinin ticari faizi ile tahsili talebine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce 13/09/2017 tarihli, ... sözleşme numaralı ve 18/10/2017 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmeleri, finansal kiralamaya tadil kararı, 25/01/2018 tarihli, ...-1 tescil numaralı ve 22/05/2019 tarihli, ...-2 tescil numaralı finansal kiralama tadilat sözleşmeleri, ... 20. Noterliği'ne ait 04/05/2021 tarihli, ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile tebliğ mazbataları, faturalar ve cari hesap kayıtları, ödeme planları, ödemeye ilişkin dekontlar, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... karar sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı ... rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 01/02/2023 tarihli bilirkişi raporu ile; taraflar arasında 13/09/2017 tarihli ve ... sözleşme numaralı düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi ve eki olarak 1 adet tadil sözleşmesi ve ayrıca 18/10/2017 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve eki olarak 1 adet tadil sözleşmesi akdedildiği, kiralanan malların davalıya teslim edilmesiyle taraflar arasında borç ilişkisinin doğduğu, davalının finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan finansal kira borçlarını ödemede temerrüte düşmesiyle, davacı tarafından davalıya ihtarname keşide edilerek borcun 60 günlük süre içerisinde ödenmesi; aksi halde sözleşmenin feshedilmiş olacağı hususunun 04/05/2021 tarihinde ihtar edildiğini, davacının ibraz ettiği muavin kayıtları ve hesap hareketlerinin tetkikinden, davalının 04/05/2021 hesap kat tarihi itibariyle, davalı hesabının ... numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesine göre toplam 228.804,25-TL kira borcu ve ayrıca toplam 6.827,73-TL ve 867,37-EUR prim borcu; ... numaralı finansal kirama tadil sözleşmesine göre ise toplam 722.461,59-TL kirca borcu ve ayrıca toplam 8.361,00-TL ve 2.897,00-EUR sigorta prim borcu olduğu, ihtarname ile verilen süre içerisinde talep edilen borcun ödenmemesi ile finansal kiralama sözleşmesinin 06/07/2021 tarihi itibariyle feshedilmiş olduğu, finansal kiralamaya konu malların iade koşullarının oluştuğu, temerrüt tarihinden en geç 3 gün sonrası 09/07/2021 tarihi itibariyle finansal kiralamaya konu malların davacıya aynen iadesinin gerektiği, kiralanan malların, mal sahibi finansal kiralama şirketine aynen iadesinin mümkün olmaması halinde malların bedellerinin tahsilinin sağlanması gerektiği, tarafların masraf, vekalet ücreti ve benzer diğer taleplerinin ise mahkememizin takdirinde olduğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 20. Noterliği'ne ait 04/05/2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 18/10/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve 22/05/2019 tarihli ve ...-2 tescil numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi borcunun; ... 20. Noterliği'ne ait 04/05/2021 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de 13/09/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve 22/05/2019 tarihli ve ...-2 tescil numaralı finansal kiralama tadil sözleşmesi borcunun 60 günlük süre içerisinde temerrüt faizi ile birlikte ödenmesi; aksi halde sözleşmelerin feshedilmiş olacağı hususunun ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı kiracı tarafından, finansal kiralama sözleşmeleri ve finansal kiralama tadilat sözleşmelerinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelinin ödenmediği, ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜNE, taraflar arasında akdedilen; 18/10/2017 tarihli, ... tescil numaralı ve ... finansal kiralama no'lu ve 13/09/2017 tarihli, ... tescil numaralı ve ... finansal kiralama no'lu düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi ve tadilat sözleşmelerine konu;
"◾3 Adet Sıcak Su Kazanı ve Ekipanları(... Marka ... Model 2017 Yılı Üretici Fabrika No: 120,121,122)
◾1 Gruo Isıtma, Soğutma Fonksiyonlu Ünite ve Ekipmanları, Marka: ...(Fransa)/ ... 2017 İmalat
◾1 Grup Hidronik Modüllü Hava Soğutmalı Kondenserli Vidalı Soğutma Grubu ... Marka ... 2202 V 2017 Yılı İmalatı Model(Seri No: ...)
◾... Marka Deep2 Model(Seri No: ...);
-5 Adet 630 Kg Şahıs Asansörü
-5 Adet 800 Kg Şahıs Asansörü
-3 Adet 800 Kg Şahıs Asansörü
-2 Adet 1275 Kg Atık Asansörü
-1 Adet 320 Kg Şahıs Asansörü" makinelerin davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-Aynen iade mümkün olmaması halinde İİK.24 madde hükümlerinin icra müdürlüğü tarafından uygulanmasına,
3-Mahkememizin 23/02/2022 tarih ve 2022/113 E. Sayılı ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar aynen devamına,
4-Alınması gerekli 73.091,70-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 18.272,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 54.818,77-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 18.272,93-TL harcın, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 159,50-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 2.251,70-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 133.600,00-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/04/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır