T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/160
KARAR NO : 2025/785
DAVA : Alacak (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/03/2022
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubundan Kaynaklanan Davalar (Finans İhtisas) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
İDDİA VE TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkillerinin ... A.Ş.'nin yönetim kurul üyesi ve yetkili olduklarını, davalı bankanın şirketin kullandığı kredilerde usulsüz olarak kefil yaptıklarını, bankanını usulsüz kefalete dayalı taahhütler nedeniyle müvekkiller hakkında ihtiyati haciz ile icra takibi uygulandığını, bir takım taşınmazların icra müdürlüğü vasıtasıyla satıldığını, davanın kabulü ile davalı bankanın fazladan tahsil ettiği ve şimdilik, 111.768,37-TL'ni tahsil tarihlerinden itibaren işleyecek iskonto faizi ile birlikte tahsilini müvekkilinin davalıya kredi sözleşmelerindeki geçersiz kefaletle ilgili borçlu olmadıklarının tespitini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil bankanın ... Şubesi ile dava DIŞI kredi borçlusu/lehtarı ...TİC.A.Ş arasında Kredi Çerçeve Sözleşmesi akdedildiği, davacı kefillerinde işbu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış oldukları, verilen kredinin sözleşme hükümlerine aykırı kullanılması nedeniyle, Kredi çerçeve Sözleşmesinin verdiği yetkiye istinaden ... 32. Noterliğinin ... tarih ve .. nolu ihtarnameleri ile hesabın kat edildiği, ihtarname ile verilen süre içinde borcun ödenmemesi üzerine akabinde tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla ... 10. İcra Md. ... E. sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ve ... 7.İcra Md.... E. sayılı dosyası ile kambiyo senedine dayalı olarak takip açıldığı, ... 25.lcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasından alınan raporda avans faiz oranlarına göre hesaplama yapıldığı, müvekkil banka alacağı kambiyo senedi ile sınırlı olmadığı, dolayısıyla alınan raporunun faiz oranı bakımından eksik olduğu, ... 10.lcra Md. ...E. sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla açılan takipte elde edilen tahsilatların bono takibine mahsup edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla müvekkilin alacağı hesaplanırken genel kredi sözleşmesi çerçevesinde temerrüt faizi belirlenip buna göre hesaplama yapılması gerektiği, kefalet sözleşmesi eski BK döneminde imzalanmış olduğu için 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren kanun kapsamında kefalet şartının aranamayacağı, kefalet tutarı 1.175.000,00 TL olduğunu belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçeleri ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, beyan dilekçeleri, Kredi Çerçeve Sözleşmesi sureti, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olup davanın esasına geçilmiştir.
Dava, davalı banka ile dava dışı ...Tic.A.Ş arasında imzalanan Kredi Çerçeve sözleşmesinde, geçersiz kefalet sebebiyle davacıların davalı yana borçlu bulunmadıklarının tespiti istemine ilişkindir.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin olarak, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine alınmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmıştır.
Mahkememizce, resen seçilen bankacı ...'e tevdi ile; davaya konu somut olayda taraf iddia ve savunmaları, dosyaya celp olunan kayıtlar, icra dosyası ve davalı banka kayıtları kayıtları yerinde incelenmek suretiyle bilirkişi incelemesi yaptırılarak rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 28/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...1-Davalı banka ile DAVA DIŞI kredi borçlusu/lehtarı (asıl borçlu) ...TİC.A.Ş ... TİC. A.Ş. arasında Genel Kredi Çerçeve Sözleşmesi imzalanmıştır. İşbu sözleşmeyi DAVACI KEFİLLERİNDE müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış oldukları, anılan sözleşme kapsamında kullandırılan kredilerin öngörülen süre içinde ödenmemesi nedeniyle, davalı bankanın davacılar aleyhinde takip ve dava hakkının bulunduğu kanaati edinildiği, 2-Kefalet Limiti ve Davacı Kefillerin Sorumluluğu: Davacı/kefillerin sözleşmede gösterilen kefalet limitinin 1.175.000,00 TL olduğu, temerrüt tarihi itibariyle hesaplanan nakdi kredi asıl borç tutarı 752.922,80 TL'sının kefalet limitlerinden daha DÜŞÜK SEVİYEDE olması nedeniyle, DAVACI KEFİLLERİN hem kendi ve hem de dava dışı kredi lehtarı asıl borçlu şirketin temerrüdü ve bunun hukuki sonuçlarından dolayı sorumlu oldukları nazara alındığında, hesaplanan kredi borcunun tamamından; müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının söylenebileceği (lütfen bkz: TBK 589 m. mülga B.K 490.m'nın sayın yargı makamınca değerlendirilebilineceği) 3- DAVACI KEFİLLERİN, DAVA TARİHİ İTİBARİYLE SÖZLEŞMESEL OLARAK 1.189.383,07 TL BORÇLU OLDUKLARI, 4 -... 25.İcra Hukuk Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasından 02.12.2019 tarihinde alınan ek raporda dava dışı asıl borçlunun 05.09.2018 tarihi itibariye (o davanın dava tarihi) 117.768,37 TL FAZLA ÖDEME yaptığı ..."şeklinde tespitler yapılmıştır.
Mahkememizce, takipte talep edilen %15 faiz miktarına ve davacıların temerrüt tarihlerine göre yapılan tahsilatların tenziline göre alternatifli hesaplama yapılması bakımından bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından tanzim edilen 25/06/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle de:"...1-Davalı banka ile DAVA DIŞI kredi borçlusu/lahtarı (asil borçlu) ...A.Ş ...TİC. A.Ş. arasında Genel Kredi Çerçeve Sözleşmesi imzalanmıştır. İşbu sözleşmeyi DAVACI KEFİLLERİNDE müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış oldukları, anılan sözleşme kapsamında kullandırılan kredilerin öngörülen süre içinde ödenmemesi nedeniyle, davalı bankanın davacılar aleyhinde takip ve dava hakkının bulunduğu kanaati edinildiği,2-Kefalet Limiti ve Davacı Kefillerin Sorumluluğu: Davacı/kefillerin sözleşmede gösterilen — kefalet limitinin 1.175.000,00 TL olduğu, temerrüt tarihi itibariyle hesaplanan nakdi kredi asıl borç tutarı 752.922,80 TL'sının kefalet Himitlerinden daha DÜŞÜK SEVİYEDE olması nedeniyle, DAVACI KEFİLLERİN hem kendi ve hem de dava dışı kredi lehtarı asıl borçlu şirketin temerrüdü ve bunun hukuki sonuçlarından dolayı sorumlu oldukları nazara alındığında, hesaplanan kredi borcunun tamamından; müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının söylenebileceği (lütfen bkz: TBK 589 m. mülga B.K 490.m'nın sayın yargı makamınca değerlendirilebilineceği) Ara karar uyarınca yıllık 637,50 ve 9,15 oranındaki temerrüt faiz oranlarına göre TERDİTLİ/SEÇENEKLİ hesaplama sonuçları aşağıda (A) ve (B) bentleri altında sunulmuştur.3- DAVALI BANKANIN DAVA TARİHİ İTİBARİYLE ALACAKLARI 3.A)Sözleşmese! 37,50 oranındaki temerrüt faiz oranına göre hesaplama sonuçları bakımından Alacak kalemleri: Hesaplanan Asıl alacak 305.614,73 TL, İşlemiş faiz 41.684,13 TL, BSMV 42.084.21 TL, TOPLAMALACAK : 1.189.383,07 TL borçlu oldukları, 3.B)Ara karar uyarınca Ya15 oranındaki temerrüt faiz oranına göre hesaplama sonuçları bakımından DAVA tarihi (09.03.2022) itibariyle; kredi borcu 89.273,93 TI. FAZLASIYLA ödenmiş olduğu,,," görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Mahkememizce verilen 23/05/2025 tarihli celse ara kararı gereğince, dava konusu edilen GKS nedeniyle kat ihtarının taraflara tebliğ tarihlerine göre temerrütlerinin başlangıç tarihine göre takip tarihinde her bir davacı yönünden talep edilebilecek alacak miktarı ile GKS borçluları ve kefiller tarafından ödenen ve ipotekli takip nedeniyle tahsil edilen tüm tahsilatlar sonucu davacıların var ise bakiye borç miktarı gereği kambiyo senedinden sorumlu oldukları tutar ve buna bağlı olarak ... 7. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından talep edilen asıl alacağın geçerli olup olmadığı ve miktarı ile kambiyo takibinde talep edilen faiz miktarının takip tarihinde kambiyo senedi yönünden geçerli olup olmadığı ile dava tarihi itibariyle yapılan tüm tahsilatlar sonucu bakiye borcun bulunup bulunmadığı ve tarafların ek rapora itirazları da değerlendirilmek suretiyle yeniden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından tanzim edilen 02/09/2025 tarihli bilirkişi 2.ek raporda özetle :"...1-Davalı banka ile DAVA DIŞI kredi borçlusu/lehtarı (asıl borçlu) ...TİC.A.Ş ... TİC. A.Ş. arasında Genel Kredi Çerçeve Sözleşmesi imzalanmıştır. İşbu sözleşmeyi DAVACI KEFİLLERİNDE müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış oldukları, anılan sözleşme kapsamında kullandırılan kredilerin öngörülen süre içinde ödenmemesi nedeniyle, davalı bankanın davacılar aleyhinde takip ve dava hakkının bulunduğu kanaati edinildiği, 2-Kefalet Limiti ve Davacı Kefillerin Sorumluluğu: Davacı/kefillerin sözleşmede gösterilen kefalet limitinin 1.175.000,00 TL olduğu, temerrüt tarihi itibariyle hesaplanan nakdi kredi asıl borç tutarı 752.922,80 TL'sının kefalet limitlerinden daha DÜŞÜK SEVİYEDE olması nedeniyle, DAVACI KEFİLLERİN hem kendi ve hem de dava dışı kredi lehtarı asıl borçlu şirketin temerrüdü ve bunun hukuki sonuçlarından dolayı sorumlu oldukları nazara alındığında, hesaplanan kredi borcunun tamamından; müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının söylenebileceği (lütfen bkz: TBK 589 m. mülga B.K 490.m'nın sayın yargı makamınca değerlendirilebilineceği) Takdiri tamamen sayın mahkemeye ait olmak üzere 037,50 ve 415 oranındaki temerrüt faiz oranlarına göre TERDİTLİ/SEÇENEKLİ hesaplama sonuçları aşağıda (A) ve (B) bentleri altında ayrı ayrı sunulmuştur.3- DAVALI BANKANIN DAVA TARİHİ İTİBARİYLE ALACAKLARI 3.A)GKS'ne (Sözleşmeye göre) dayalı olarak 637,50 oranındaki temerrüt faiz oranına göre hesaplama sonuçları bakımından: Asıl alacak İşlemiş faiz 841.684,13 TL, 1.189.383,07 TL, TOPLAM ALACAK DAVACI KEFİLLERİN, DAVA TARİHİ (09.03.2022) İTİBARİYLE SÖZLEŞMESEL OLARAK 1.189.383,07 TL BORÇLU OLDUKLARI, 3.B)Kambiyo senedine dayalı takibe konu edilen 415 oranındaki temerrüt faiz oranına göre hesaplama sonuçları bakımından DAVA tarihi (09.03.2022) itibariyle; kredi borcu 89.273,93 TL FAZLASIYLA ödenmiş olduğu, yani davacıların borçlu olmadıkları, bilakis 89.273,93 TL alacaklı oldukları,,," şeklinde tespitler yapılmıştır.
Buna göre tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde;
Davanın konusunun ... 7. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından davacı kefillerden çeşitli şekillerde tahsil edilen bedellerin istirdadı ile borçlu olunmadığının tespitine yönelik olduğu, davacıların genel kredi sözleşmesinde yer alan kefaletlerinin geçersizliğine yönelik iddialarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davacıların kredi kefaletinin geçersizliğine yönelik itirazların incelenmesinde; akit tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 484 ve devamı maddeleri uyarınca kefalet limitinin, kefalet şeklinin ve kefalet tarihinin açıkça yazılı olduğu, davacıların müteselsil kefil ve müşterek borçlu olduklarına ilişkin imzalarının varlığı ile dönem itibariyle eş muvafakatinin aranmayışı göz önüne alındığında kefaletin geçerli olduğu, Borçlar Kanununun sözleşmenin imza tarihinden sonra kefalete ilişkin şekil şartlarında kısmi değişiklikliklerin olmasının sözleşme tarihinde geçerli şekilde kurulan kefalet iradesine etkisinin olmasının mümkün olmadığı, taraflar arasında sonraki tarihlerde yeniden sözleşme yapılmadığı gibi kullandırılan kredilerin ana sözleşme ile genel kredi sözleşmesinde yer alan şartlara göre kullandırılmış olması ve davacıların dava tarihine kadar buna ilişkin itirazlarının olmayışı ile kredilerin karşılığı miktarların hesaplarında işlenmesi karşısında kefalete ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir.
Eldeki davada davacının iddiasının icra dosyasına bağlı borçlu olunmayan miktarın tespiti olmayıp davalı ile aralarında imzalanan genel kredi sözleşmesinden kaynaklı davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce alınan 03/09/2025 tarihli son ek bilirkişi raporunun incelenmesinde de aynı yönde, eldeki davanın menfi tespit davası olduğunun tespiti ile, dava dışı asıl borçlu şirket ... A.Ş ile davalı banka arasında imzalanan 10.05.2011 tarihli genel kredi çerçeve sözleşmesinin davacılar tarafından 1.175.000,00TL kefalet limiti ile kefaleten imza altına alındığı, borçlu şirkete kullandırılan muhtelif rotatif kredilerin temelinin bu GKS'ye dayandığı, tüm kredilerin temel kurallarının (kredi kullandırımı-temerrüt-temerrüt faizi-tasfiye süreçleri vb.) işbu sözleşme ile belirlendiği, çerçeve niteliğinde olan bu sözleşmenin tüm kredileri kapsadığı, eldeki davanın dayağının bir kambiyo senedi olmadığı, bu nedenle tüm kredileri kapsayacak şekilde bir tespit ve hesaplama zorunluluğunun bulunduğu, akdedilen sözleşmenin temerrüdü düzenleyen 9. Maddesi kapsamında sözleşme kuralları uyarınca belirlenen %37,50 oranındaki temerrüt faizi üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, ... 25. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasında uygulanan ticari avans faizinin akdedilen sözleşme kurallarına uygun olmayacağının değerlendirildiği görülmekle, taraflar arasında yapılan tüm ödemelerin bu sözleşmeden kaynaklı olduğu, kambiyo senedinin de yine bu borç kapsamında ve borçtan tenzil amacıyla davalıya verildiği, buna ilişkin yapılan kambiyo takibinde uygulanan %15 oranında ticari avans faizinin kambiyo hukukuna uygun olduğu ve bu oran üzerinden yapılan toplam tahsilatın davalı hesaplarında düşümünün yapıldığı, ancak sözleşmesel faizin kambiyo takibinde talep edilen faizden farklı olmasının sözleşmenin koşulları gereği geçerli olduğu, davacıların toplam borç miktarlarının sözleşme faizine göre hesaplanması gerektiği sabit olmakla dava tarihine göre davacıların davalıya, sözleşme kapsamında kefaletleri nedeniyle ve yapılan tüm ödemelere rağmen, halen 1.189.383,00TL bakiye borçlarının bulunduğu, İcra Hukuk Mahkemesinin dava konusunun yalnızca bu kapsamda yapılan kambiyo takibine ilişkin incelemeleri içerdiği, eldeki davacının GKS nedeniyle istirdat ve borççu olunmadığının tespitine ilişkin olması karşısında davacıların dava tarihinde halen borçlu bulundukları ve istirdadı kabil fazla ödemelerinin bulunmadığı anlaşılmakla davalarının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacıların menfi tespit ve istirdat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40TL karar ve ilam harcının peşin alınan 1.908,73TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.293,33TL harcın davacılara iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 45.000,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00TL arabuluculuk giderinin davacılardan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,
6-HMK'nın 12. maddesi gereğince; varsa taraflarca yatırılan gider avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1. ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.02.12.2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır