T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/187
KARAR NO:2023/732
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:21/03/2022
KARAR TARİHİ:17/10/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket ile davalı ... arasında, 6361 sayılı Finansal kiralama kanunu çerçevesinde, ... sözleşme numaraları ile finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini ve yukarıda dökümü yapılan ekipmanlar mülkiyeti müvekkili şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığını, davalı ile şirket arasında akdedilen söz konusu finansal kiralama sözleşmesinden 09.11.2021 tarihi itibarı ile 14.154,89- TL Kira , 355,39-TL Sigorta , 17,87 TL Gecikme Tutarı, borçlarını ödemeyerek temerrüde düşmüş ve müvekkili şirketçe davalıya .... Noterliği'nden, 10.11.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği taktirde sözleşmenin feshedileceği ihtar edildiğini, ihtarname 20.11.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşme feshedildiğini, davalının kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kiralananları teslim etmeyeceğinin anlaşılması ve müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlarla karşılaşmasının önlenmesi için, kiralananların, açacağımız esas dava olan "kiralananın iade ve teslimi" davası sonuçlanıncaya kadar, ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak müvekkili şirkete teslimi için taraflarınca Mahkeme’ye başvurulduğunu, başvuru ....asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İŞ sayılı kararıyla kabul edildiğini, söz konusu karar ....icra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiğini, Finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan: " 1 Adet- 2021 Model, ... Marka, ... Tip, ... Şasi Nolu, ... Motor Nolu, ... Tescil Plaka Nolu FORKLİFT(... nolu, 27.07.2021 tarihli , ... GTIP nolu Proforma fatura içeriğinde yer alan), 1 Adet- 2021 Model, ... Marka, ...-D Tip, ... Şasi Nolu, ... Motor Nolu, ... Tescil Plaka Nolu FORKLİFT(... nolu, 27.07.2021 tarihli , ... GTIP nolu Proforma fatura içeriğinde yer alan), (... SÖZLEŞME NOLU) AYNEN TESLİMİNE; Aynen teslimde fiili imkansızlık oluştuğu takdirde, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, fiili imkansızlığın oluştuğu tarihten itibaren Işleyecek akdi faizi ile birlikte ekipmanların değerinin davalıdan tahsiline, mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
Dava; Dava ve taraflar arasında finansal kiralama sözleşmesine konu malların davacıya iadesi istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, Davalı ...'ın ticaret sicil kayıtları celp edilmiş, Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ekleri, ihtarname, eksper raporu, cari hesap kayıtları dosya arasına alınmış, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Finansal Kiralama Uzmanı Bilirkişi ...'dan alınan 25/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... A.Ş de davalı ... arasında ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, 16.09.2021 tarihinde, ... tescil numarası ile Finansal Kurumlar Birliği tarafından tescil edildiğini, Finansal kiralama sözleşmelerine konu olan malların dökümünün; Kiralama konusu: Forklift, Marka: ..., Plaka: ..., Tipi: ..., Şasi No:..., Model Yılı: 2021, Kiralama konusu: Forklift, Marka: ..., Plaka: ..., Tipi: ...-D, Şasi No:..., Model Yılı: 2021, davacı şirketin incelemeye ibraz ettiği ticati defter kayıtlarının tetkikinde; İhtarname tarihi olan 10.11.2021 tarihi itibariyle davalının ... numaralı sözleşme için 14.154,89 TI. Kira Borcu ve 355,39 TL Sigorta Borcu olduğu görülmekte olduğunu, davalının iş bu borcu, ihtarnamede verilmiş olan 60 günlük süre içerisinde herhangi bit ödeme yapmadığı ve kanuni süre sonu olan 17.01.2022 tarihi itibariyle firmanın 42.464,67 TI. Kira ve 1.066,15 TL Sigorta borcu olduğu tespit edildiğini, buna göre davacı şirketin, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 31.maddesi Tinansal Kiralama Sözleşmesinin 43.maddesi ve gereği davalının temerrüdü nedeniyle, sözleşmeyi feshetme hakkı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle, 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun 33. Maddesi ve taraflar arasında münakit finansal kiralama sözleşmesinin 44 maddesi gereğince finansal kiralama konusu malların davalı tatafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporunun değerlerilmesinde;
Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 15/10/2021 tarih ve ... numarası ile tescilli, 10/08/2021 tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, teslim ve kabul belgesi, müşteri ödeme planı, geçici finansal kiralama ödeme planı, kesin finansal kiralama ödeme planı, proforma fatura, tapu senetleri, sevk irsaliyesi, iş makinesi tescil belgeleri, cari hesap dökümü, 04/04/2022 tarihli ekspertiz raporu ve ekleri, .... Noterliği'nden, 10.11.2021 tarih ve ... yevmiye yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete .... Noterliği'nden, 10.11.2021 tarih ve ... yevmiye yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödemelerin 60 gün içerisinde yapılması; ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği; feshedilmesi durumunda 60 günlük süreyi takip eden 3 gün içerisinde malların iadesi ve muaccel hale gelen borcun işleyecek temerrüt faizi ile birlikte şirketlerine ödenmesinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 25/04/2023 tarihli bilirkişi raporu ile, davacı tarafın finansal kiralama sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu, finansal kiralamaya konu malların davalı tarafından davacıya iade koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen 25/04/2023 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Dava ve taraflar arasında imzalanan 10.08.2021 tarih ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu " 1 Adet- 2021 Model, ... Marka, ... Tip, ... Şasi Nolu, ... Motor Nolu, ... Tescil Plaka Nolu FORKLİFT(... nolu, 27.07.2021 tarihli ... GTIP nolu Proforma fatura içeriğinde yer alan), 1 Adet- 2021 Model, ... Marka, ...-D Tip, ... Şasi Nolu, ... Motor Nolu, ... Tescil Plaka Nolu FORKLİFT(... nolu, 27.07.2021 tarihli , ... GTIP nolu Proforma fatura içeriğinde yer alan" malların, TESLİM ALINDIĞI ŞEKİLDE AYNEN DAVALIDAN ALINIP DAVACIYA TESLİMİNE,
2-Aynen iade mümkün olmadığı takdirde İİK'nın 24. Maddesinin İcra Müdürlüğünce infazda UYGULANMASINA,
3-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasından verilen 14.03.2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının, mahkememizce verilen iş bu kararın kesinleşmesine kadar DEVAMINA,
4-Alınması gereken 23.908,50-TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve tamamlama yoluyla yatan 5.977,75-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 17.930,75-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafça peşin ve tamamlama yoluyla yatırılan 5.977,75 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı parası, 542,25 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 2.622,95 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 54,500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır