T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2022/231 Esas
KARAR NO:2023/22
DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:06/04/2022
KARAR TARİHİ:18/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ...'nun işletmesinin müvekkili davacı şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçlu şirkete ait ... plakalı araçlar ile 21.11.2020-19.02.2021 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30.maddesinin 7.Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkanı verilmekte ise de, bu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe davalı-borçlu aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 sayılı kanunun 30/5. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretlerinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 11.11.2021 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı- borçlunun zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle itirazda bulunduğunu, beyanla, davalı- borçlu tarafından ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, takibin ''7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30.maddesinin 5.fıkrasında geçiş ücretine uygulanan gecikme cezasının ''dört katı'' ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına, davalı-borçlu şirketin İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı- borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığı, İİK hükümleri gereği HMK'nın yetkiye ilişkin maddelerinin icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesi konusunda da uygulanacağını, somut olay bakımından herhangi bir seçimlik yetki söz konusu olamayacağından takibin genel yetkili icra müdürlüğü olan borçlunun yerleşim yeri icra müdürlüğünde başlatılması gerektiğini, takip tarihinde müvekkilinin yerleşim yeri Bakırköy/ İstanbul olduğundan Bakırköy İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, takip talebinde borç sebebinin net bir biçimde gösterilmediğini, müvekkiline tebliğ edilen evraklar arasında yalnızca ödeme emri bulunmakta olup herhangi bir ihlalli geçiş listesi yer almadığını, takip başlatılırken borç sebebinin ve dayanağının açık bir biçimde belirtilmesi gerektiğini, ancak davacı tarafından başlatılan icra takibinde borcu doğuran ve ihlalli olduğu iddia edilen geçişlerin hangi geçişler olduğunun anlaşılamadığını, müvekkilinin hiçbir şekilde ihlalli geçiş yapmamakla birlikte davacı tarafından gönderilen ödeme emrinde hangi geçişlerin ihlali olduğu açıkça belirtilmediğinden böyle bir icra takibi nedeniyle müvekkilden borcun ödenmesinin istenemeyeceğini, müvekkiline ait aracın, davacının ihlalli geçiş yapıldığını iddia ettiği 21.11.2020- 19.02.2021 tarihlerinden önce, belirtilen tarih aralığında ve belirtilen tarih aralığından sonraki tarihlerde birçok kez ücretli yolları kullandığını ve her seferinde de müvekkiline ait HGS'den ücret tahsil edildiğini, müvekkilinin ... Bankasında bulunan ,,, no'lu kredi kartı üzerinden bankaya HGS otomatik ödeme talimatı vermiş olduğunu, müvekkilinin HGS hesabında geçiş için yeterli bakiye olmaması ihtimalinin olmadığını, bu durumdan da belli olacağı üzere davacının geçiş ve tahsili sağlayan teknik sisteminden bir sorun nedeniyle tahsilat yapılamadığını, bu sorun ve arızadan müvekkilinin sorumlu tutulması ve sonuçlarına katlanmasının beklenemeyeceğini, müvekkilinden takibe konu alacak istenemeyeceğinden, davacı yanca ihlali geçiş kanıtlanamadığından faiz ve KDV'nin de istenemeyeceğini, beyanla, davanın reddine, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı dosya ve kanıt durumu itibariyle takip başlatmakla kötü niyetli olduğundan takip konusu asıl alacağın %20'si oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyollardan ücreti ödenmeden yapılan geçişlere ilişkin geçiş ücreti ve gecikme cezalarının tahsili amacıyla başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı yanca ihlalli geçişlere ilişkin kayıt ve belgeler ibraz edilmiş, takip dosyası, HGS/ OGS kayıtları ve ihlali geçiş yaptığı bildirilen araçlara ilişkin trafik kayıtları celbedilmiştir.
Sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen takip dosyası ve kayıtlar incelenmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçludan 487,75 TL asıl alacak, 64,85 TL işlemiş faiz ve 11,67 TL KDV olmak üzere toplam 564,27 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, ödeme emrinin 26/11/2021 tarihinde davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu tarafından süresi içerisinde 01/12/2021 tarihli dilekçe ile yetkiye ve borca itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davalı yanca icra müdürlüğünün yetkisine itirazda bulunulmuşsa da, TBK'nın 89. ve HMK'nun 10. maddeleri uyarınca para borçlarında alacaklının yerleşim yeri mahkeme ve icra müdürlüklerinin de yetkili olması, davacının takip yaparken takip tarihindeki yerleşim yeri adresine yönelik seçim hakkını kullanmış olması nedeniyle davalının yetki itirazının yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
Uyuşmazlık teknik çözümü gerektirdiğinden bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, mahkememizce görevlendirilen bilirkişi 24.10.2022 tarihli raporunda; "Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda geçiş yapan araçlara geçiş sırasında mesaj veya uyarı verme gibi bir mecburiyetin bulunmadığı, Ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerekmektedir. Davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, Davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş resimleri bire bir kıyaslanarak 39 adet geçişe ait tüm resimlerin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, Davaya konu... plaka sayılı aracın 21.11.2020 ile 19.02.2021 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin geçişler yapıldığının iddia edildiği dönemde davalı ... ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğunun tespit edildiği, ... plaka sayılı araçlar için bildirilen 39 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu, ... plaka sayılı araçlara ait 39 adetlik “ihlâlli” geçiş için: 487,75 TL geçiş ücreti + 65,09 TL İşlemiş Faiz + 11,72 TL İşlemiş Faiz KDV’si olmak üzere Genel Toplam: 564,56 TL olduğu, Davacı tarafından dava dosyasına sunulan ... Bankası’na ait ... no.lu kredi kartı üzerinden bankaya HGS otomatik ödeme talimatı verilmiş HGS hesabında... plaka sayılı aracın tanımlı olmayıp bu hesapta 34 VK 1188 plaka sayılı aracın tanımlı olduğunun tespit edildiği," şeklinde görüş bildirmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5. maddesinde; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Aynı Kanunun 30/7. maddesine göre ise; Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapılan yargılama neticesinde ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; geçiş tarihlerinde davalı adına kayıtlı bulunan... plakalı araç ile 21/11/2020- 19/02/2021 tarihleri arasında ücreti ödenmeden geçişler yapıldığı, davacı yanca 39 adet ihlalli geçiş yapıldığının bildirildiği, tüm geçişlere ilişkin görüntü kayıtlarının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.
Eldeki davada, davacı yanca ücreti ödenmeden geçiş yapıldığının, davalı yanca ise bedellerin ödendiğinin veyahut ödenmesinin gerekmediğinin ispatı gerekmektedir.
Davalı yanca borca itiraz edilmişse de herhangi bir ödeme belgesinin dosyaya ibraz edilmemesi, HGS/ OGS hesapları kapsamında ödemeye rastlanmaması karşısında davalının ödemeye veyahut ödeme yapmayı gerektirmemeye yönelik ispat yükünü yerine getiremediği ve 39 geçişe ilişkin olarak geçiş ücreti ve yasal 4 katı para cezasından sorumlu olduğu kabul edilmiştir.
İşletme hakkı davacı şirkette olan köprü ve otoyollardan ücreti ödenmeden yapılan geçişlere ilişkin olarak dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanan bilirkişi raporunda ayrıntısına yer verildiği üzere geçiş görüntüleri mevcut olup bedeli ödenmeyen toplam 39 adet geçişe ilişkin olarak geçiş ücreti ve 4 katı para cezası toplamı olarak davacının 487,75 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş olup, davacının eldeki itirazın iptali davasında 487,75 TL asıl alacak talebinin haklı ve yerinde olduğu; her ne kadar takip talepnamesinde ve dava dilekçesinde işlemiş faiz ve faizin KDV'sinin de tahsili talep edilmişse de yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler kapsamında işletici şirketin geçiş ücreti ve ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil edecek olması, takibe konu edilen alacak muaccel ise de 6098 sayılı TBK'nın 117. maddesi kapsamında davalının takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğüne ilişkin ihtarname ve benzeri delil ibrazında bulunulmaması nedeniyle bu yönlere ilişkin taleplerin yerinde olmadığı, öte yandan hüküm altına alınan alacağın likit ve bu yöne ilişkin itirazın ise haksız olması karşısında icra inkar tazminatı istem koşullarının oluştuğu sonucuna ve vicdani kanaatine varılmış, davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurularak yargılama sonuçlandırılmıştır.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalının, .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının 487,75 TL asıl alacak yönüyle İPTALİNE; takibin, belirtilen alacak miktarı üzerinden takip talebindeki diğer kayıt ve koşullarla kaldığı yerden DEVAMINA; bu yöndeki fazlaya dair istemin REDDİNE,
2-Hükmolunan (487,75 TL) alacağın %20'si nispetinde hesaplanan 97,55 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 80,70 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 99,20 TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve reddolunan miktarları dikkate alınarak 211,55 TL'nın davacıdan, 1.348,45 TL'nın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
5-Davacının yaptığı ilk masraf 80,70 TL, 900,00 TL bilirkişi ücreti, 95,25 TL posta gideri olmak üzere toplam 1.075,95 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 930,04 TL 'nın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Davalının yaptığı yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 487,75-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 76,52-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
10-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf yokluğunda, kabul ve reddolunan dava değerleri kesinlik sınırının altında kaldığından HMK'nın 341/2 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.18/01/2023
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır . e-imzalıdır .