T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:2022/332 Esas
KARAR NO :2025/60
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:17/05/2022
KARAR TARİHİ:29/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile davalı arasında imzalanan 04/08/2017 tarihli standart üye iş yeri sözleşmesine istinaden POS/Sanal Pos cihazının davalıya ait ...ünvanlı iş yeri kullanımına tahsis edildiğini, kart hamillerinden alınan harcama itirazı nedeniyle üye iş yeri sözleşmesinin 17. maddesine istinaden POS cihazının 19/10/2018 tarihinde kapatılarak işlem yapmasının durdurulduğunu, ... **** **** ... nolu kart hamili tarafından 30/06/2018 tarihinde 9.500-TL tutarında bankalarına harcama itirazı chargeback (geri ödeme) yapıldığını, itirazının reddecek bilgi ve belgelerin (slip kopyası, fiş, fatura, teslimat makbuzu, mail ... talimatı vb belgeler) davalıdan talep edildiğini, davalının süresinde talep edilen bilgi ve belgeleri teslim etmediğini, davalının mali müşaviri tarafından müvekkili bankaya "yoğun yağıştan ötürü birçok mükellefin evraklarının rögar suyuna maruz kaldığını. ...'ın da alış ve satış faturalarının lağım suyuna girdiğini beyan ettiğini" yapılan harcama itirazına ilişkin belgelerin kart hamili banka ile paylaşılmadığından kart hamili bankaya ödeme yapıldığını, ilgili tutarın üye iş yeri hesabına borç olarak kaydedildiğini, davalının tutarının kendisine ödenmemesi nedeniyle 16/01/2019 tarihinde .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından müvekkili aleyhine takip başlatıldığını, müvekkili banka tarafından icra dosyasına 12.160,49TL ödeme yapıldığını, müvekkili banka tarafından davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile yapılan takibe itiraz sonrası takibin durduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı cevap dilekçesinde özetle; bankanın aracılık hizmeti verdiğini, yaptığı işlemden ötürü komisyonunu aldığını, 5 yıl sonra dava açmasının hukuksuz olduğunu, slip ve istenen evrakların pos makinesinden ve bankadan ek nüshalarının alınabileceğini, işlemi gerçekleştiren şahsın kendisinin dükkanından halı aldığını sanal işlem olmadığını, işlem bankanın yetkisi ve karşı bankanın onayı ile olduğunu, bankanın böyle bir yasal hakkı olmadığının, gereğinin yapılmasını talep ettiği görülmüştür.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bir kısım banka alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafça, dava dilekçesi ile, dava konusu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın haksız olduğu savunularak dava konusu icra takibine davalının vaki itirazının iptali ile davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi talep edilmiştir.
Davalı taraf icra takibine yapmış olduğu itirazında borca ve ferilerine itiraz etmiş, mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesi ile davacı bankanın taleplerinin haksız olduğundan bahisle davanın esastan reddini talep etmişlerdir.
Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan genel kredi sözleşmesi, hesap hareketleri, ihtarname ile arabuluculuk tutanağı ibraz olunmuş; dava konusu takip dosyası celbedilmiştir.
Öncelikli olarak, dava şartları, ilk itirazlar ve süreler yönünden değerlendirme yapılmıştır.
İİK'nın 67/1 maddesi uyarınca itirazın iptali davası, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılacaktır. İcra dosyası içerisinde itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine dair bir kayıt ve belge olmadığından, yerleşik yargıtay uygulamaları gereği davanın 1 yıllık yasal sürede açıldığı değerlendirilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı alacaklı Banka tarafından davalı borçludan asıl alacak, işlemiş faiz ve BSMV olarak toplamda 21.729,35 TL alacağın tahsili talebinde bulunulduğu, davalı borçlu tarafından süresi içerisinde sunulan 04/10/2021 tarihli dilekçe ile ödeme emrine itiraz edildiği ve takibin davalı borçlu yönünden durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğine ilişkin bilgi ve belge bulunmamakla birlikte itiraz ve dava tarihlerine nazaran davanın da hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, Genel Kredi Sözleşmesi hükmüne nazaran davacı banka ticari defter ve dayanak kayıtları üzerinde inceleme yapılmak suretiyle, var ise takip tarihi itibariyle banka alacağının faiz oranı, faiz başlangıç tarihi ve diğer fer'ilerle birlikte saptanması bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bankacı bilirkişi 23/11/2022 bir kısım eksiklerin tamamlanması için ön rapor sunmuş, sonrasında alınan 05/04/2023 tarihli raporunda; 23.11.2022 tarihli Bilirkişi Ön Raporumuzda chargeback ilintili işlemler açısından basit, kolay ve anlaşılabilir bir dille bazı bilgi ve belge taleplerimiz yapıldığı halde, davacı banka tarafından verilmiş olan “ 22.02.2023 tarihli ara kararırı 2 nolu maddesi gereği beyanlarımızın sunulmasından ibarettir başlıklı dilekçe ile sayın bilirkişi tarafından talep edilen diğer bilgi ve belgeler süresinde ekte Mahkemenize gönderilmiştir...” denildiği ancak faiz oranı tablosu hariç - ekli belgelerin uyuşmazlık konusu ile hiçbir ilgisinin bulunmadığı tespit edilmektedir. Dolayısıyla, 23.11.2022 tarihli Bilirkişi Ön Raporumuzda talep etmiş olduğumuz 6 madde halindeki taleplerimiz bire bir eşleştirilerek belgelenmemiş durumdadır. Öte yandan, davacı banka ile kurulan temas (Xx) neticesinde: (Xx): Telefon ve e- mail ( e- mail tarafımızda mahfuzdur ) Dava dilekçesinin ... ... ... numaralı kredi kartı ile 30.06.2018 tarihli 9.500.- TL tutarlı POS işlemi ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerine inşa edilmiş olmasının tamamen yanlış olduğu, Uyuşmazlığın ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının ... **** **** ... numaralı kredi kartı ile 30.06.2018 tarihinde yapılmış olan 14.478.66 TL tutarındaki kredi kartı işlemi ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı bankanın 23.11.2022 tarihli Bilirkişi Ön Raporumuzda talep edilen 6 adet bilgi ve belgelemeyi 14.478.66 TL tutarındaki işlem için bire bir eşleşecek şekilde yapması icap etmektedir. 6 adet bilgi ve belgelemeye ilaveten: Dava dilekçesindeki yanlışlık 14,478.66 TL tutarlı işlem 17.08.2018 tarihinde chargeback olduğu halde icra takibinin neden yaklaşık 3 yıl sonra 14.04.2021 tarihinde yapılmış olduğu, İşlem tutarı 14.478.66 TL olarak beyan edilirken takip talebinde neden 14.623.92 TL esas alacak rakamına yer verildiği konularında da bilgi bütünlüğü açısından dava dosyasının bilgilendirilmesi icap etmektedir. Bilirkişi Ön Raporumuzdaki: Not: Anlatım şeklinde açıklama kesinlikle kabul edilmeyecektir. Not: Mevduat Hesabı ekstresi talep edilmektedir. Kredi kartı işlem hareketleri listesi kabul edilmeyecektir. Not: T.C Merkez Bankasına bildirilmiş olan faiz oranı bildirim yazısı ile değil, çok sayıdaki Yargıtay kararlarına uygun belgeleme yapılmaktadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/19-1650 E. 2019/507 K. 02.05.2019 ve diğer muhtelif Yargıtay kararları - bildirilen değil fiilen uygulanan plasman faizi ) hatırlatmalarımıza uygun belgeleme yapılmadığı takdirde kesin kanaat belirtilemeyecek ve davacı bankanın alacağının hesaplanması tam olarak yapılamayacaktır, şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilinin itirazlarının değerlendirilmesi noktasında heyete SMMM bilirkişi de dahil edilerek yeniden rapor alınmasına karar verilmiş ise de ilk raporu sunan bilirkişinin durumunun pasif olması sebebiyle yeni bir bankacı ve SMMM den oluşan heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir. 22/11/2024 tarihli raporda; Uluslararası Chargeback kuralları uyarınca, bir itiraz söz konusu olduğunda, üye işyeri bankası tarafından, üye işyerinden itiraz konusu harcamalara ilişkin belgelerin sunulması talep edilmekte, belgelerin verilen süre içerisinde ibraz edilmesi halinde, bu bilgi ve belgeler kart hamili bankasına iletilmekte, kart hamillerinin itirazının giderilip giderilememesine ilişkin aksiyon ise kart hamili bankası tarafından alınmakta olduğundan, huzurdaki dava konusu olayda Davacı işyeri tarafından harcama belgeleri sunulmadığından, harcama itirazlarının dava dışı kart bankası tarafından değerlendirildiği ve sonuçlandırıldığı, dava dışı kart hamili bankası tarafından harcama itirazının kart hamili lehine sonuçlandırılması sebebiyle harcama tutarlarının davalı Bankaya borç geçildiği, daha sonra ise davacı ile davalı Banka arasında münakid Üye İşyeri Sözleşmesi kapsamında harcama tutarlarının davacı işyerinin hesabına borç olarak kaydedildiği, anılan işlemlerin hukuka, uluslararası bankacılık uygulamalarına ve taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu, Uluslararası kartlı ödeme sistemleri kuruluşlarının belirlediği kurallar çerçevesinde; kartın fiziken kullanıldığı ve Davalı işyerinden 21.09.2018 tarihinde kart hamili ...….. tarafından ... nolu kredi kartı ile 9.500.00 TL lık alışveriş yapıldığı slip üzerine kar sahibinin imzasının alındığı,(Ek:1 slip fotokopisi) akabinde aynı tarihte irsaliyeli fatura düzenlendiği ve fatura üzerinde kredi kartı numarası ile teslim alanın imzasının bulunduğu görülmüştür.(Ek:2 fatura fotokopisi) dolayısıyla davacı bankanın itiraz dilekçesindeki “.... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından Müvekkil aleyhine takip başlatmış, Müvekkil Banka tarafından icra dosyasına 12.160, 49 TL ödeme yapılmıştır. Haksız ve kötüniyetli olarak tahsil edilen tutarları geri almak için Davalı aleyhine takip başlatılmış” beyanı ile, dava dilekçesindeki ”… ... **** **** ... numaralı kart hamili tarafından 30/06/2018 tarihinde 9.500,00TL tutarında bankalarına harcama itirazı chargeback (geri ödeme) yapılmış, beyanı arasında çelişki bulunmaktadır. Açıklanan bu nedenlerle çelişkinin yani alacağın hangi beyan üzerinden yapılacağı sayın mahkemenizin takdirlerindedir. Sayın mahkemenizce itiraz dilekçesindeki davalı işyerinden 21.09.2018 tarihinde kart hamili ...….. tarafından ... nolu kredi kartı ile 9.500.00 TL lık alışveriş yapıldığı slip üzerine kart sahibinin imzasının alındığı, akabinde aynı tarihte irsaliyeli fatura düzenlendiği ve fatura üzerinde yine kredi kartı numarası ile teslim alanın imzasının bulunduğu tespitler neticesinde davacı vekilinin davasında haklı olup olmadığının takdiri sayın mahkemenizde olduğu, diğer yandan ... nolu kartla ilgili işlem tarihi 21.09.2018 olup ... **** **** ... numaralı kartla ilgili Kart Hamilinin 30/06/2018 tarihinde 9.500,00 tutarında bankalarına harcama itirazıında bulunduğu ve işlemlerin farklı tarihlerde olduğu dikkate alındığında, Davacı banka tarafından kart sahibin itiraz dilekçesi, davalının hesabına borç kaydilen tutarı gösteren okunaklı hesap ekstresi, ile davalıdan ... **** **** ... numaralı kartla ilgili Uluslararası Chargeback kuralları uyarınca, üye işyeri bankası tarafından, üye işyerinden ... **** **** ... numaralı kartla ilgili itiraz konusu harcamaya ilişkin belgelerin talep edildiğini gösterir yazışma ile yazıya karşı gelen cevabın sunulması halinde sağlıklı bir rapor hazırlanacağı şeklinde rapor sunmuşlardır.
Harcama itiraz kuralları dahilinde, banka kartı ve kredi kartı hamilleri işlem itirazlarını kart veren bankalarına iletmek hakkına sahip olduğu, bunun üzerine kart sahibi bankanın müşteri itirazını üye işyerinin bankasına ilettiği, iletimin bankalar arasında sistemsel olarak gerçekleştiği ... (ters ibraz) olarak adlandırdığı, iş yerleri, bankaları aracılığı ile kendilerine ulaşan her itirazı incelemek, gerekli araştırmayı yapmak ve bankalarına süresi içinde bilgi/belge akışını sağlamak ile yükümlü olduğu, İtiraz süresi, itirazın nedenine göre değişiklik gösterdiği fakat hiçbir koşulda işlemin karta yansıma tarihinden itibaren 540 günü aşamayacağı, bu süre içerisinde kalmak koşuluyla kart hamillerinin: Ürün/hizmet temini ile ilgili itirazlarda, beklenen teslim tarihinden, iade belgesi söz konusu olduğunda, iade belge tarihinden, diğer itiraz türlerinde ise işlemin karta yansıma tarihinden itibaren en fazla 120 günlük itiraz süreleri olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı banka ile davalı arasında arasında 04/08/2017 tarihinde standart üye işyeri sözleşmesi akdedildiği, iş bu sözleşmeye istinaden davacı şirket iş yerine fiziki pos kurulumu yapıldığı, işbu pos üzerinden yapılan harcamaya kart hamili tarafından itiraz edilmesi üzerine davalı banka tarafından davaya konu alacak miktarının davacı hesabına borç kaydedildiği, davaya konu işlemin ise davalı iş yerine kurulan fiziki POS cihazı üzerinden kart okutulmak suretiyle gerçekleştirildiği, işlemin yüz yüze olduğu, kart hamilinin slip üzerine imzası alınarak bizzat işyerinden alışveriş yapan kart
hamiline malın teslim edildiğine dair davalı tarafından fatura tanzim edildiği, sunulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dosya kapsamına göre davacı bankanın, davalı işyerinden harcama itirazına dair bilgi talebine rastlanmadığı, dolayısı ile chargeback sürecinin bu aşamasının eksik kaldığı anlaşılmakla ispatlanamayan davanın, davacı bankanın başlatmış olduğu takipte haksız olsa da kötü niyetli olmadığı anlaşıldığından kötüniyet tazminatı talebinin ise reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafından açılan davanın REDDİNE,
2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin yatırılan 262,75 TL harçtan mahsubu ile eksik yatırılan 352,65 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davalı tarafından sarf edilen yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine YER OLMADIĞINA,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 21.729,35-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
7-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri kesinlik sınırının altında kaldığından HMK 341/2 maddesi uyarınca KESİN olmak üzere karar verildi.29/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır