T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/357
KARAR NO:2023/1003
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:25/05/2022
KARAR TARİHİ:14/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil numaralı, 20/09/2017 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedildiğini, davalı şirkete finansal kiralama sözleşmesi kapsamında 5 adet, 2017 model, ... seri numaralı plastik enjeksiyon makinesinin aksesuar ve ekipmanlarıyla davalıya teslim edildiğini, davalının kira bedelleri toplamını vadesinde ödememesi nedeniyle davalıya .... Noterliği'nin 14/06/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek, vadesi gelmiş tüm borçların, temerrüt faizleriyle birlikte yasal sürede ödemesi, ödemelerin 60 günlük yasal sürede ödenmediği takdirde takdirde sözleşmenin 60 günlük süre sonunda fesih olacağı, sözleşmenin fesholması halinde de vadesi gelmemiş borçların da muaccel olacağı, bu nedenle 60 ncı günü takip eden 3 gün içinde sözleşme konusu malların müvekkili şirkete teslim edilmesi ve tüm borçların bu süre içinde ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalıya 19/06/2019 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen 60+3 günlük yasal süre içerisinde borçların ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin fesih olduğunu, ayrıca malların da müvekkili şirkete teslim edilmediğini, bu kapsamda sürekli borç ilişkisinin sona erdiğini ve davalının haksız zilyet durumuna düştüğünü, akabinde taraflarınca mahkememizin 18/05/2022 tarihli ve ... D. İş sayılı kararı ile kiralama konusu malların ihtiyati tedbir ile müvekkili şirkete teslimine yönelik ihtiyati tedbir kararı alındığını, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmesinin feshinin tespiti ile, finansal kiralama konusu makine ve ekipmanların müvekkili şirkete teslim alındığı şekilde iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı müflisin iflas müdürlüğü, kendilerine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememiz dava dosyası öncelikle 853,88-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 50.000,00-TL harca esas değer üzerinden açılmış ve mahkememizin tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış olup, mahkememizin 14/11/2022 tarihli celsesinde; "Davacı vekiline dava konusu 5 adet plastik enjeksiyon makinesinin dava tarihi itibari ile güncel değerini gösterir eksper raporunu sunması üzerine 2 haftalık süre verilmesine" karar verilmiş, davacı vekili 18/11/2022 havale tarihli dilekçesi ile, finansal kiralama konusu malların yedlerinde olmaması nedeniyle ekspertiz raporu sunmalarının mümkün olmadığını beyan etmiş, mahkememizin 25/11/2022 tarihli bilirkişi incelemesine ilişkin ara kararı ile dava konusu makine ve ekipmanlar üzerinde, dava tarihi itibariyle ikinci el değerlerinin tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, mahkememizce seçilen bilirkişi 11/04/2023 tarihinde raporunu mahkememiz dosyasına ibraz etmiştir.
Mahkememizin 12/06/2023 tarihli celsesinde; "2-Davacı vekiline dava konusu makinelerin bilirkişi raporu ile belirlenen 1.697.363,20-TL'lik değeri üzerinden dava açarken bildirilen ve harcı ödenen 50.000,00-TL düşüldükten sonra kalan 1.647.363,20-TL üzerinden hesaplanan 28.132,85-TL eksik harcı tamamlamak üzere 1 aylık kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik harç yatırılmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılacağının ihtarına"; "3-2 no.lu ara karar gereği eksik harç ikmal edildiğinde ve mahkememize bilgi verildiğinde dosyanın miktar itibari ile heyetçe bakılması gereken davalardan olacağı anlaşıldığından ivedi olarak heyete tevdine" karar verilmiş, davacı vekili 12/06/2023 tarihli dilekçesi ile, bilirkişi raporu ile belirlenen 1.697.363,20-TL değer üzerinden eksi harcı tamamladıklarını beyan etmiş ve 28.132,85-TL tamamlama harcını ikmal etmiş olduğundan, yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil numaralı, 20/09/2017 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, .... Noterliği'nin 14/06/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, teslim tesellüm belgeleri, faturalar, eş rıza belgesi, davacı şirket muavin kayıtları, taahhütnameler, cari hesap kayıtları, .... Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin ... esas sayılı dosyasında verilen iflas kararı ile kesinleşme şerhi, ... İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyası kapsamı, mahkememizin ... D. İş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, makine mühendisliği öğretim üyesi bilirkişiden, değer tespitine ilişkin rapor temin edilmiştir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesi(Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin 15/04/2021 tarihli, ... esas ve ... karar sayılı kararının incelenmesinden, ...Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 15/04/2021 günü saat 11:34 itibariyle iflasına karar verildiği, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi'nin 04/03/2022 tarihli, ... karar sayılı onama kararı üzerine iflas kararının, 31/10/2022 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasının incelenmesinden, müdürlük tarafından defteri tutulan malların bedellerinin tasfiye giderlerini koruyamayacağı anlaşıldığından basit tasfiye usulününü uygulandığı, dosya kapsamında iflas işlemlerinin müdürlüklerince re'sen yürütülmekte olduğu ve iflas idare memuru atanmadığı, dosyamız davacısı tarafından iflas müdürlüğüne finansal kiralamaya konu malın iadesine ilişkin talep sunulduğu, ancak başkaca işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliği'nin 14/06/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarnameler ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarnameler ile kendisine tebliğ edilen ödeme tabloları dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarnameler ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmelerin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tescil numaralı 20/09/2017 tarihli ... numaralı finansal kiralama sözleşmesin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE,
2-Dava konusu;
"5 ADET, 2017 MODEL, ... seri numaralı Plastik Enjeksiyon Makineleri'" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE,
3-Mahkememizin 18/05/2022 tarih ve ... D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,
5-Alınması gerekli 115.946,88-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan peşin harç 853,88-TL ve tamamlama harcı 28.132,85-TL olmak üzere toplam 28.986,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 86.960,15-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 28.986,73-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 1.250,00-TL bilirkişi ücreti ve 284,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 1.626,20-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 207.789,06-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır