T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/517 Esas
KARAR NO:2023/916
DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ:03/08/2022
KARAR TARİHİ:28/11/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Aşağıda bilgileri verilen ve vadesi 2 sene önce geçen hamiline yazılı çekler zayi olduğunu, zayi olan çek bilgilerinin; 1. ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.08.2020 Miktar 50.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..., 2. ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.09.2020 Miktar 70.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..., 3. ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.10.2020 Miktar 70.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ... olduğunu, toplam 190.000,00 TL bedelli bu çeklerin meşru hamilinin müvekkili şirket olup söz konusu çeklerin kaybolduğunu, vadesi geçmiş bu çeklerin kaybolması nedeniyle ...A.Ş.'ye iade edilmesi mümkün olmamakta olduğunu, çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesi amacıyla işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, çeklerin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına, söz konusu çeklerin kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Hasımsız.
G E R E K Ç E /
Dava; Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilanlar yapılmış, dava konusu çeklerin ibraz edilip edilmediği ve yetkili hamilinin kim olduğu araştırılmıştır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu ve ayrıca diğer dava şartlarının da bulunduğu anlaşılmış olduğundan davanın esasına geçilmiştir.
Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin umumi hükümler arasında TTK'nın 651. ve 652. maddelerinde genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama(TTK'nın 657. maddesi) ve hâmiline yazılı senetlerin iptali hakkında(TTK'nın 661-668 maddeleri) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme(TTK'nın 757-765 maddeleri) getirilerek bu hükümlerin TTK'nın 778. maddesinin 1. fıkrasının ı bendi yollamasıyla bonolar bakımından; 818. maddesinin 1. fıkrasının s bendi yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.
Dava konusu çeklerin, ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.08.2020 Miktar 50.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..., ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.09.2020 Miktar 70.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..., ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.10.2020 Miktar 70.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ... çekler olduğu anlaşılmıştır.
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilanlar yaptırılmış, dava konusu çekler mahkememize sunulmamıştır.
Türkiye Ekonomi Bankası'na yazılan müzekkere cevabında, dava konusu çeklerin karşılıksız çek olduğu, çeklerin takastan ibraz edildiğinden ibraz eden bilgilerinin ve ibraz anındaki görüntülerinin ... Bankasından sorulmadı gerektiği bildirilmiştir.
... Bankası'nın 03/09/2023 tarihli müzekkere cevabında, dava konusu 3 adet çekin ... A.Ş tarafından 25.08.2020, 25.09.2020 ve 25.10.2020 tarihlerinde ibraz edildikleri, 25.08.2020 25.09.2020 ve 26.10.2020 tarihlerinde karşılıksız işlemi gördükleri bildirilmiştir.
... A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabında da, dava konusu çeklerin ... A.Ş'ye k davacı şirket tarafından verildiği, çeklerin karşılıksız çıkması üzerine çeklerin davacı şirkete iade edildiğinin beyan edildiği ve buna ilişkin kayıtların sunulduğu görülmüştür.
Dosya kapsamına sunulan kayıt ve belgelere göre, davacının dava konusu çeklerin lehtarı ve yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır.
Davacının zayi olduğunu iddia ettiği dava konusu 3 adet çek hakkında, TTK'nın 761. Ve 762. maddeleri uyarınca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde iptal istemli dava açıldığına ilişkin ilan birer hafta ara ile üç kez yaptırılmış ve gazete örnekleri dosyaya sunulmuştur. Yapılan ilana rağmen öngörülen bekleme süresi içinde çeklerin ibraz edildiğine ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi veya belge yansımadığı gibi, çekler mahkememize de getirilmemiştir. Bu haliyle davaya konu çeklerin yetkili hamilinin davacı olduğuna ve çeklerin zayii olduğuna ilişkin mahkememizde yeterince kanaat oluşmakla, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler kapsamında iptallerine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE; Dava konusu olan iş bu "...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.08.2020 Miktar 50.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..., ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.09.2020 Miktar 70.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..., ...A.Ş., ... şubesi, Keşide Yeri: ..., Tarih:25.10.2020 Miktar 70.000,00 TL, Keşideci: ... (T.C. ...), Çek Seri No: ..." üç adet çekin zayi nedeniyle İPTALLERİNE,
2-Alınması gereken 269,85 TL maktu karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 80,70-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 189,15-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
5-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince davacı tarafın talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır