T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/523 Esas
KARAR NO:2023/919
DAVA:Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ:05/08/2022
KARAR TARİHİ:28/11/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.
D A V A /
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... A.Ş. ile ... İnş Tarım şirketi arasında akdedilen Üye İşyeri Sözleşmesi'ne istinaden borçlu şirkete sanal pos cihazı kullandırıldığını, Üye İşyeri Sözleşmesinde yer alan hükümler gereğince firma tarafından sözleşmenin hükümlerine aykırı davranıldığı ve/veya sözleşmede yer alan yükümlülükler ihlal edildiği ya da gerektiği gibi yerine getirilmediğinden dava dışı tüketiciler müvekkili bankaya başvuruda bulunduklarını, müvekkili banka, tüketicilerin borçlu şirkete yapmış olduğu ödemelerini chargeback prosedürü uyarınca iade ettiğini, borçlu şirketin Üye İşyeri Sözleşmesi'ne aykırı eylemleri sonucunda müvekkili banka zararı doğduğunu, bunun üzerine ... 6. Noterliği 06/04/2022 tarihli ihtarname keşide edilerek usul ve yasaya uygun olarak borçlu şirketin bankaya bildirdiği adreslerine gönderildiğini, ihtarnamede öngörülen süre içerisinde sözleşmeye aykırı eylemlerinden kaynaklanan borç ödenmeyerek alacağı muaccel hale geldiğini, talep edilen muaccel borcun ihtara rağmen ödenmemesi üzerine de davalı şirket hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takibi uyarınca kendisine gönderilen ödeme emrini tebliğ alan davalı borçlu; yetkiye, takibe, tüm borca, faiz ve fer'ilerine itiraz ettiğini, haksız itirazların kabulü mümkün olmadığını, davalıların .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına yaptığı haksız itirazların iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla aynen devamına, kötü niyetli davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve dava giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
S A V U N M A /
Davalı şirkete usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
G E R E K Ç E /
Dava; Taraflar arasında imzalanan Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve Üye İşyeri Sözleşmesi kapsamında Chargeback işlemlerinden doğan alacağın tahsili amacıyla davacı banka tarafından davalıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraf delilleri toplanmış, dava konusu icra dosyası celp edilmiş, dava ve takip konusu alacağın dayanağı sözleşmeler ve ilgili tüm kayıt ve belgeler celp edilmiş, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası icra takip dosyasının incelenmesinde; Davacı alacaklı tarafından davalı borçluya karşı 35.864,60 TL asıl alacak, 464,82 TL ihtar gideri-masraf olmak üzere toplam 36.329,42 TL alacak üzerinden 11/04/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 19/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 19/04/2022 tarihinde takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.
Bankacı Bilirkişi ...dan alınan 17/05/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Kart hamilleri itirazını yaparken, davacı bankayı değil, kart hamili Bankasını muhatap aldığını, detayları kart hamili Bankası ile paylaşmakta olduğunu, kart hamili Bankası tarafından da bu hizmet ve altyapısı sağlanmış olduğundan dolayı teknik inceleme gerçekleştirilebilmekte olduğunu, itirazı alan Kart Hamili Bankasının söz konusu itirazları davacı bankaya iletmesi üzerine, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin Madde 17) belgelerin saklanması ve ibraz zorunluluğu, taraflar, üye işyeri'nin, üye işyeri ürünleri ve ileride kullanılacak bilcümle ödeme sistemleri ile yapılan tüm harcama belgesi'nin, alacak belgesi'nin, cashback belgeleri'nin, sanal pos ile yapılan işlemlere ait belgelerin ve diğer tüm belgelerin üye işyeri'nde kalan orijinal nüshalarını, işlem tarihinden itibaren 10 (on) yıl süre ile saklanacağı hususunda mutabakata varmışlardır...” davacı bankanın üyei şyerinden belge talebinde bulunulduğuna ilişkin herhangi bir kayda rastlanılamadığını, Uluslararası Chargeback kuralları uyarınca, bir itiraz söz konusu olduğunda, üye işyeri bankası tarafından, üye işyerinden itiraz konusu harcamalara ilişkin belgelerin sunulması talep edilmekte, belgelerin verilen süre içerisinde ibraz edilmesi halinde, bu bilgi ve belgeler kart hamili bankasına iletilmekte olduğunu, kart hamillerinin itirazının giderilip giderilememesine ilişkin aksiyon kart hamili bankası tarafından alınmakta olduğunu, nihayetinde kart hamili bankası tarafından, kart hamillerinin itirazının giderilmemesi halinde Uluslararası Kart Çıkartan Kuruluşlara Ait Kurallar tahtında davacı Bankaya bu tutarlar borç geçilmekte olduğunu, akabinde borç olarak geçilen bu tutarlar ise Üye İşyeri Sözleşmesi kapsamında üye işyerine borç olarak geçilmekte olduğunu, dolayısıyla dava konusu olay yönünden davacı Banka üye işyeri bankası olup, bu süreçteki tek faaliyeti kredi kartı bankası tarafından iletilen harcama itirazları nedeniyle, davalıya ait üye işyerinden ilgili harcamalar hakkında belge talep etmek ve bu belgeleri yine kredi kartı bankasına iletmekte olduğunu, Yargıtay Genel Kurul Kararında bu durum : ‘Başka bir ifade ile, yurtdışındaki yabancı banka tarafından verilen kredi kartı ile Türkiyede yapılan mal ve hizmet alımının bedelini uluslararası düzeyde akdedilen sözleşmeler ve üye işyeri sözleşmeleri gereği üye işyerine ödeyen Türk bankaları bu işlemlerde aracılık yapmaktadırlar’ şeklinde ifade edildiğini, davacı bankanın kayıtlarının delil olması ayrıca Ceza Genel Kurulu kararında belirtilen şekilde aracılık etmesi nedeniyle, chargeback işlemlerinin takas yoluyla yabancı bankalar aracılığı ile uluslararası chargeback kuralları gereğince, takasdan gelen işlemler neticesinde davalının hesabında itiraza konu her bir işlem bazında ilgili tutar varsa tahsil edilir yoksa takip hesaplarına aktarılacağını, huzurdaki davaya konu olaylarda da işlemlerin şifre girilmeksizin yapılmış olması sebebiyle ispat yükü üye işyeri konumunda davalı şirket üzerinde olduğunu, harcama itirazının geçerliliği hususunda değerlendirme kart bankalarını tarafından yapıldığı, davacı Banka tarafından yapılmış herhangi bir değerlendirme bulunmamakta olduğunu, bu nedenle harcamaların itirazının kart hamillleri lehine sonuçlanmış olmasının sebepleri ancak dava dışı kart bankaları tarafından açıklanabileceğini, 5464 sayılı Kredi Kartları Yasası'nın M. 17 " Üye işyerleri, kart hamillerinin yapmış oldukları mal ve hizmet atımlarının bedelini, banka kartı ya da kredi kartı ile ödeme taleplerini kabul etmek zorundadır... "5464 sayılı Kredi Kartları Yasası'nın 20. Maddesi: " İşlemin niteliği nedeniyle harcama belgesi düzenlemeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu( ... ) vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet alımlarındaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan kart hamili sorumlu tutulamaz" ; denildiğini, 5464 sayılı Kredi Kartları Yasası'nın 32. Maddesi " Kart numarası bildirilmek suretiyle üye işyerinden telefon, elektronik ortam sipariş formu ( ...) veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğacak anlaşmazlıklarda ispat yükü üye işyerine aittir...." Şeklinde ifade edildiğini, dolayısıyla,gerek davacı ile imzalanan sözleşme gerekse mevzuat hükümleri irdelendiğinde, kredi kartları aracılığıyla sadece mal ve hizmet alanlarının yapılabileceğini, hukuka aykırı işlemden doğan zararlardan kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı ve ... yoluyla yapılacak satış işlemlerinde doğabilecek anlaşmazlıklarda ispat yükünün davalı üye işyerine ait olacağı,... yöntemiyle yapılan satış en riskli satış yöntemi olduğundan ... yoluyla satış yapılmasına izin veren üye işyerleri tüm ve sorumlulukları peşinen kabul ederek bu kanaldan satış yapabilmekte olduğunu, davalı üye işyeri, 5464 sayılı yasanın 32. Maddesi uyarınca, davalının dava dışı asıl kart sahiplerine verdiği hizmetlerin doğruluğunu, kart hamili bankalara ispatlayamadığından davacı banka talebinin yerinde olduğu düşünülmekte ise de alacak talebinin rakamsal olarak değerlendirilebilmesi için, ihtarnameye konu alacakla ilgili talebim üzerine banka tarafından sunulan belgelerin yeterli olmadığı ve ayrıca gerekli belgeleri mahkemeniz aracılığı ile talep edilmesi karşısında bugüne kadar sunulmadığını, dikkate alındığında 35.000.00 TL Cahargback işlemine ait itiraz dilekçelerinin sunulması halinde takdiri sayın mahkemenizde olmak üzere kesin raporu hazırlanacağını, Sonuç ve kanaat: detayları yukarıda verilen inceleme değerlendirmeler sonucunda: gerek davacı ile imzalanan sözleşme gerekse mevzuat hükümleri irdelendiğinde, kredi kartları aracılığıyla sadece mal ve hizmet alanlarının yapılabileceğini, hukuka aykırı işlemden doğan zararlardan kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı ve ... yoluyla yapılacak satış işlemlerinde doğabilecek anlaşmazlıklarda ispat yükünün davalı üye işyerine ait olacağını, ... yöntemiyle yapılan satış en riskli satış yöntemi olduğundan ... yoluyla satış yapılmasına izin veren üye işyerleri tüm ve sorumlulukları peşinen kabul ederek bu kanaldan satış yapabilmekte olduğunu, davalı üye işyeri, 5464 sayılı yasanın 32. Maddesi uyarınca, davalının dava dışı asıl kart sahiplerine verdiği hizmetlerin doğruluğunu, kart hamil bankalara ispatlayamadığından davacı banka talebinin yerinde olduğu düşünülmekte ise de alacak talebinin rakamsal olarak değerlendirilebilmesi için, ihtarnameye konu alacakla ilgili talebi üzerine banka tarafından sunulan belgelerin yeterli olmadığını ve ayrıca gerekli belgeleri mahkemeniz aracılığı ile talep edilmesi karşısında bugüne kadar sunulmadığını, dikkate alındığında eksüre alındıktan sonra teslim süreminde gecikmesi nedeniyle 35.000.00 TL ...işlemine ait itiraz dilekçelerinin sunulması halinde takdiri sayın mahkemenizde olmak üzere kesin raporu hazırlanacağı bildirilmiştir.
Bankacı Bilirkişi ...dan alınan 03/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;
Gerek davacı ile imzalanan sözleşme gerekse mevzuat hükümleri irdelendiğinde, kredi kartları aracılığıyla sadece mal ve hizmet alanlarının yapılabileceğini, hukuka aykırı işlemden doğan zararlardan kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı ve ... yoluyla yapılacak satış işlemlerinde doğabilecek anlaşmazlıklarda ispat yükünün davalı üye işyerine ait olacağını, ... yöntemiyle yapılan satış en riskli satış yöntemi olduğundan ... yoluyla satış yapılmasına izin veren üye işyerleri tüm ve sorumlulukları peşinen kabul ederek bu kanaldan satış yapabilmekte olduğunu, davalı üye işyeri, 5464 sayılı yasanın 32. Maddesi uyarınca, davalının dava dışı asıl kart sahiplerine verdiği hizmetlerin doğruluğunu, kart hamili bankalara ispatlayamadığından davacı banka talebinin yerinde olduğunu, talep edilebilecek alacak tutarı 36.329,42 TL olduğunu, 36.329.42 TL olarak tespit edildiği, 35.864.60 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 54.50 oranında temerrüt faizi ve bu faizin %5 BSMV'nin davalıdan istenebileceği bildirilmiştir.
Bilirkişi rapor ve ek raporunun bir bütün olarak değerlendirilmesinde, hukuki değerlendirmeler mahkememize ait olmak üzere dosya kapsamında karar vermeye uygun olduğu değerlendirilmiştir.
İddia, savunma dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi kök ve raporu bir bütün olarak değerlendirilmiştir. Buna göre;
Davacı tarafça, taraflar arasında imzalanan Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi ve Üye İşyeri Sözleşmesi kapsamında Chargeback işlemlerinden doğan alacağın tahsili amacıyla davacı banka tarafından davalıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına ve davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalı tarafça, davaya cevap verilmemiş, icra takibine itirazında da, icra dairesinin yetkisiz olduğu, davacı alacaklı tarafa borcu olmadığı savunularak icra dairesinin yetkisine, icra takibinde talep edilen borca, faize ve ferilerine itiraz edilmiştir.
Davalı tarafça, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan Bankacılık İşlemleri Sözleşmesinin 21. Maddesi yetki düzenlemesine göre, bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri de yetkili kılındığından, tarafların tacir olması karşısında yetki şartının geçerli olduğu anlaşıldığından, davalının icra dairesinin yetkisine yönelik yaptığı itirazın reddine karar verilmiştir.
Davada, dava şartlarının tam olduğu, incelenecek başkaca bir ilk itiraz veya süreler yönünden bir itiraz olmadığından davanın esasına geçilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan Ticari Bankacılık Hizmet Sözleşmesi ve Üye İşyeri Sözleşmesine istinaden davacı banka tarafından davalı borçlu şirkete sanal pos/fıziki pos/cebepos kullandırıldığı, harcama itirazı (...) nedeniyle davacı alacaklı banka tarafından ödenen 35.864,60 TL bedelin davalı borçludan tahsili amacıyla dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile, 35.864,60 TL asıl alacak, 464,82 TL ihtar gideri-masraf olmak üzere toplam 36.329,42 TL alacak üzerinden 11/04/2022 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 19/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 19/04/2022 tarihinde takibe itirazı üzerine icra takibinin durduğu, eldeki davanın 1 yıllık yasal sürede açıldığı anlaşılmıştır.
5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunun 17. Maddesine göre, üye işyerleri, kart hamillerinin yapmış oldukları mal ve hizmet alımlarının bedelini, banka kartı ya da kredi kartı ile ödeme taleplerini kabul etmek zorunda olduğu, aynı kanunun 20. Maddesine göre, işlemin niteliği nedeniyle harcama ve alacak belgesi düzenlenmeksizin çeşitli iletişim araçları ile veya sipariş formu (...) vasıtasıyla hizmet alımlarındaki hukuka aykırı kullanımdan kaynaklanan zararlardan kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı, aynı kanunun 32. Maddesine göre, kart numarası bildirilmek suretiyle üye işyerinden telefon, elektronik ortam, sipariş formu veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğan anlaşmazlıklarda ispat yükünün üye işyerine ait olacağı anlaşılmıştır.
Alınan ve karar vermeye uygun bulunan bilirkişi rapor ve ek raprunda da vurgulandığı üzere, gerek taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri gerekse mevzuat hükümleri gereği, kredi kartları aracılığıyla sadece mal ve hizmet alımlarının yapılabileceği, hukuka aykırı işlemden doğan zararlardan kart hamilinin sorumlu tutulamayacağı ve ... yoluyla yapılacak satış işlemlerinde doğabilecek anlaşmazlıklarda ispat yükünün davalı üye işyerine ait olacağı, ... yöntemiyle yapılan satış en riskli satış yöntemi olduğundan ... yoluyla satış yapılmasına izin veren üye işyerleri tüm sorumlulukları peşinen kabul ederek bu kanaldan satış yapabilmekte olduğu; Uyuşmazlığa konu olayda, davalı üye işyerinin 5464 sayılı yasanın 32. Maddesi uyarınca davalının dava dışı asıl kart sahiplerine verdiği hizmetlerin doğruluğunu, kart hamili bankaya ispatlayamadığı; Davacı banka tarafından davalıya ... 6. Noterliğinin 06.04.2022 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiği ve 2 adet ... işleminden dolayı toplam 35.864,60 TL'nin 1 gün içerisinde ödenmesinin ihtar edildiği, ihtarnamenin 09.04.2022 tarihinde iade geldiği, temerrütün takip tarihinde oluştuğu, ek rapor ile bilirkişi tarafından, davacının davalıdan dava ve takip konusu 2 adet ... işleminden dolayı 38.214,26 TL asıl alacak talep edebileceğinin hesaplandığı, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği davacının 35.864,60 TL asıl alacak talebinin yerinde olduğu, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %54,50 oranında temerrüt faizi ve işleyecek temerrüt faizine %5 oranında BSMV talep edilebileceği, davacı tarafça ihtarname giderine ilişkin bir belge sunulmadığından ihtarname masrafı talebinin yerinde olmadığı, davalının tespit edilen 35.864,60 TL asıl alacak miktarı yönüyle bir ödeme iddiası ve ispatı olmadığından tespit edilen bu alacak miktarı yönüyle icra takibine itirazında haksız olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ayrıca alacak likit olduğundan hükmolunan 35.864,60 TL asıl alacağın %20'si oranında hesap ve takdir edilen 7.172,92 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacı alacaklıya ödenmesine karar verilmiştir.
Tüm bu nedenler ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1) DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE; Davalı borçlunun dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının, 35.864,60 TL asıl alacak yönünden İPTALİNE, Takibin 35.864,60 TL asıl alacak üzerinden ve bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %54,50 oranında temerrüt faizi ve işleyecek temerrüt faizine %5 oranında BSMV uygulanmak suretiyle DEVAMINA,
Fazlaya dair istemin REDDİNE,
2-Hükmolunan 35.864,60 TL alacağın %20 oranında hesap ve takdir edilen 7.172,92 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Alınması gereken 2.449,91-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 438,92-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.010,99-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından peşinen karşılanan 438,92-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı parası, 463,25 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.043,95 yargılama masrafının davanın kabul ret oranı göz önünde bulundurularak hesaplanan 3.005,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE, fazlasının kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk giderinin, 1.540,04 TL'sinin davalıdan, 19,96 TL'sinin davacıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır