T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/607
KARAR NO:2023/429
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:19/09/2022
KARAR TARİHİ:18/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde ... numaralı ve 24.03.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi gereğince, satıcısı ... A.Ş. olan, 08.04.2022 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 2 adet ... ... Drive, Elektronik, Burunlu, Regula Bıçaklı Reçme Makinası, ... - ... seri numaraları; 2 adet MF-... ... Drive, Elektronik, Düz Yataklı, Karyokalı Reçme Makinası, ... - ... seri numaraları; 5 adet ... ... Motorlu, Panelli, Elektronik Düz Dikiş Makinası, ... seri numaraları; 6 adet ... ... Drive, dört İplik Overlok Makinası, ... ... seri numaraları ve ayrıca ... numaralı ve 13.01.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi gereğince, satıcısı ... A.Ş. olan, 20.01.2022 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet ... marka, ... plaka numaralı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... model tipi, 2021 model yılı, Dizel Forkliftin davalı şirkete kiralandığını ve teslim edildiğini, davalı kiracının belirtilen sözleşmelere göre belirlenen ödeme planlarında belirtilen kira borçlarını vadelerinde ödemediğinden temerrüde düştüğünü ve bu durum nedeniyle müvekkili tarafından kiracı şirket ve müşterek borçlu müteselsil kefillere, ödenmesi gereken kira bedellerinin ihtarnamelerin tebliğini müteakip 60 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde sözleşmelerin feshedilmiş sayılacağı ve sözleşmelerin feshi halinde temerrüte düşülen meblağ ile birlikte vadesi gelmemiş kira bedellerinin muaccel hale geleceği, ayrıca kiralanan malların da iade edilmesi gerektiği konusunu içeren ... 3. Noterliği'nin 16/05/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ve ... 3. Noterliği'nin 25/05/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamenin, firmanın sözleşme ve aynı zamanda ticaret sicilinde kayıtlı adresine gönderildiğini, söz konusu ihtarnamelerden ... yevmiyeli ihtarnamenin 18.05.2022 tarihinde; ... yevmiyeli ihtarnamenin ise 27.05.2022 tarihinde davalı tarafın, anılan finansal kiralama sözleşmelerinde belirtilen adresine gönderildiğini ve ihtarnamelerin bila tebliğ olarak iade döndüğünü, davalı şirketin yazılı olarak bir adres değişikliği bildirmemiş olduğunu, dolayısıyla tebligatların geçerli sayıldığını, dolayısıyla sözleşmelerin feshedilmiş sayıldığını, davalının ise müvekkili şirketçe gönderilen ihtarnameye konu borçlarını ve devam eden kiralarını bugüne kadar ödemediği gibi, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan kiralananları da iade etmediğini, bu davadan önce tedbir yolu ile malların müvekkili şirkete teslimi için .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş sayılı dosyası ile ihtiyati tedbir kararı alındığını, alınan ihtiyati tedbir kararının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile yasal süresinde icraya konulduğunu, tüm bu nedenlerle finansal kiralama sözleşmelerinin feshinin tespiti ile, ... numaralı ve 24.03.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi gereğince, satıcısı ... A.Ş. olan, 08.04.2022 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 2 adet MF-... ... Drive, Elektronik, Burunlu, Regula Bıçaklı Reçme Makinası, ... - ... seri numaraları; 2 adet MF-... ... Drive, Elektronik, Düz Yataklı, Karyokalı Reçme Makinası, ... - ... seri numaraları; 5 adet ... ... Motorlu, Panelli, Elektronik Düz Dikiş Makinası, ... seri numaraları; 6 adet ... ... Drive, dört İplik Overlok Makinası, ... ... seri numaraları ve ayrıca ... numaralı ve 13.01.2022 tarihli finansal kiralama sözleşmesi gereğince, satıcısı ... A.Ş. olan, 20.01.2022 tarihli ve ... numaralı faturaya konu 1 adet ... marka, ... plaka numaralı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... model tipi, 2021 model yılı, Dizel Forklift üzerinde davalı şirketin haksız zilyetliğine son verilmesini ve malların teslim alındığı şekilde iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, mahkememiz kararı kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.
Dava, finansal kiralamaya konu malın iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.
Dava öncelikle, mahkememiz tekli hakimi tarafından görülmeye başlanmış, 20/09/2022 tarihli tensip zaptı ile davacı vekiline, iade talebine konu mallara ilişkin güncel değerlerine yönelik ekspertiz raporlarını dosyaya sunmak ve tespit edilen değer üzerinden eksik harcı ikmal etmek bakımından duruşmaya kadar süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili 07/10/2022 tarihli dilekçesi ile dava tarihi olan 19/09/2022 tarihi itibariyle dava konusu mallar için 735.000,00-TL rayiç değer belirlenen ekspertiz raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve bu bedel üzerinden 5.720,97-TL tamamlama harcını ikmal etmiş, mahkememizin 08/02/2023 tarihli celsesinde, davanın harçlandırılan dava değerine nazaran heyetçe görülüp karara bağlanması gereken bir dava halini almış olması nedeniyle dosyanın heyete tevdiine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememiz heyetince devam olunmuştur.
Mahkememizce ... Şirketleri Birliği nezdinde 30.03.2022 tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen 24.03.2022 tarihli ve ... numaralı ve ayrıca 19.01.2022 tarihinde ... tescil numarası ile tescil edilen 13.01.2022 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmeleri ile ekleri, satıcısı ... A.Ş. olan, 08.04.2022 tarihli ve ... nolu ve ayrıca satıcısı ... A.Ş. olan, 20.01.2022 tarihli ve ... nolu faturalar, teslim ve kabul belgesi, davcı şirket muavin defteri, ... 3. Noterliği'nin 16/05/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ve ayrıca ... 3. Noterliği'nin 25/05/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile tebligat şerhleri, ... 16. Noterliği'nin 07/02/2022 tarihli ve ... yevmiyeli ve ayrıca ... 16. Noterliği'nin 13/05/2022 tarihli ve ... yevmiyeli kesin ödeme planları, cari hesap döküm ve tasdikleri, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/1189 D. İş numaralı dosyası ve .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Finansal kiralama uzmanı bilirkişi Müge Eroğlu tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 23/03/2023 havale tarihli rapor ile; davacı şirket ile davalı şirket arasında 24/03/2022 tarihli ve ... numaralı ve ayrıca 13/01/2022 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiği ve Finansal Kurumlar Birliği'nde tescil edildiği, bu doğrultuda 2 adet ... ... Drive, Elektronik, Burunlu, Regula Bıçaklı Reçme Makinası, ... - ... seri numaraları; 2 adet MF-... ... Drive, Elektronik, Düz Yataklı, Karyokalı Reçme Makinası, ... - ... seri numaraları; 5 adet ... ... Motorlu, Panelli, Elektronik Düz Dikiş Makinası, ... seri numaraları; 6 adet ... ... Drive, dört İplik Overlok Makinası, ... ... seri numaraları ve ayrıca 1 adet ... marka, ... plaka numaralı, ... seri numaralı, ... motor numaralı, ... model tipi, 2021 model yılı, Dizel Forkliftin davalı şirkete kiralandığı, 09875 numaralı ihtarname tarihi olan 16/05/2022 itibariyle davalının ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden 34.664,79-TL borcu ve 3.207,00-TL sigorta borcu olduğu, ihtarnamede verilmiş olan 60 günlük süre içerisinde bu tutarları ödemediği, ihtarnamede verilen kanuni süre sonunda vadesi gelen yeni kiralar ile 103.994,37-TL kira borcu ve 3.207,00-TL sigorta borcu olduğu, ... numaralı ihtarname tarihi olan 27/05/2022 itibariyle davalının ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinden 17.413,88-TL kira borcu olduğu, ihtarnamede verilmiş olan 60 günlük süre içerisinde bu tutarları ödemediği, ihtarnamede verilen kanuni süre sonunda vadesi gelen yeni kiralar ile 52.241,64-TL kira borcu olduğu, buna göre davacının, davalının temerrütü nedeniyle sözleşmeyi feshetme hakkı olduğu ve finansal kiralama konusu malların davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.
Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 3. Noterliği'nin 16/05/2022 tarihli ve 09875 yevmiye numaralı ve ayrıca ... 3. Noterliği'nin 25/05/202 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ihtarnamenin tebliği veya tebliğ edilmiş sayılmasından itibaren 60 gün içerisinde tüm borçların ödenmesi; aksi halde finansal kiralama sözleşmelerinin feshedilmiş sayılacağının ihtar edildiği anlaşılmıştır
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; davalı kiracı tarafından, finansal kiralama sözleşmelerinde belirtilen ödeme tabloları dahilinde kira bedellerinin ödenmediği, ayrıca kira bedellerinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu durumun bilirkişi Müge Eroğlu tarafından sunulan rapor ile de tespit edilmiş olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜ ile; taraflar arasında akdedilen ve Finansal Kurumlar Birliği'nin 30/03/2022 tarih ve 220570206 tescil numarası ile tescil edilen 24/03/2022 tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu;
"Satıcısı ... A.Ş. olan, 08.04.2022 tarih ve ... nolu faturaya konu;
-2 ADET MF-... ... DRİVE, ELEKTRONİK, BURUNLU, REGULA BIÇAKLI REÇME MAKİNASI, ... - ... SERİ NUMARALARI
-2 ADET MF-... ... DRİVE, ELEKTRONİK, DÜZ YATAKLI, KARYOKALI REÇME MAKİNASI, ... - ... SERİ NUMARALARI,
-5 ADET ... ... MOTORLU, PANELLİ, ELEKTRONİK DÜZ DİKİŞ MAKİNASI, ... SERİ NUMARALARI,
-6 ADET ... ... DRİVE,DÖRT İPLİK OVERLOK MAKİNASI, ... - ... - ... - ... - ... - ... SERİ NUMARALARI
" makineler ile, taraflar arasında akdedilen ve Finansal Kurumlar Birliği'nin 19/01/2022 tarih ve ... tescil numarası ile tescil edilen 13/01/2022 tarih ve ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu;
"Satıcısı ... A.Ş. olan, 20.01.2022 tarih ve ... nolu faturaya konu;
-1 ADET ... MARKA, ... PLAKA NUMARALI, ... SERİ NUMARALI, ... MOTOR NUMARALI, ... MODEL TİPİ, 2021 MODEL YILI, DİZEL FORKLİFT" makinelerin davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-Aynen iade mümkün olmaması halinde İİK.24 madde hükümlerinin icra müdürlüğü tarafından uygulanmasına,
3-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/09/2022 tarih ve ... D. İş E., ... D. İş K. sayılı ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar aynen devamına,
4-Alınması gerekli 50.207,85-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan peşin harç 6.831,00-TL ve tamamlama harcı 5.720,97-TL olmak üzere toplam 12.551,97-TL'nin mahsubu ile bakiye 37.655,88-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan 12.551,97-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 246,50-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 2.338,70-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 98.850,00-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/05/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır