T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/627
KARAR NO:2023/297
DAVA:Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi
DAVA TARİHİ:26/09/2022
KARAR TARİHİ:06/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 23/03/2022 tarihli, ... Finansal Kurumlar Birliği tescil nolu ve ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi; ... 40. Noterliği'nin 02/06/2022 tarihli ve 11722 sayılı bildirimi ile ... 40. Noterliği'nin 21/06/2022 tarih ve ... sayılı bildirimi akdedilerek, 22/03/2022 tarihli, TT-... nolu proforma faturada tanımı yapılan; 1 adet, ... marka, ... Model, ... tescil plaka nolu, ... şasi nolu, ... motor nolu, 2022 model forklift (3000KG taşıma kapasitesli 4500MM triplex konteyner tip asansörlü, havalı lastikli dizel ... A 498 BT 1 motorlu çatal kaydırma ataşmanlı) ile 1 adet ... marka, ... model, ... tescil plaka nolu, ... şasi nolu, ... motor nolu, 2022 model forklift ( 3000kg taşıma kapasitesli 4500mm triplex konteyner tip asansörlü, havalı lastikli dizel ... A 498 BT 1 motorlu çatal kaydırma ataşmanlı) ve ayrıca 18/03/2022 tarihli, ... nolu proforma faturada tanımı yapılan; 1 adet, ... marka, 2022 üretimi, ... 130 T model, seri no: 642, metal enjeksiyon makinesi ile 1 adet, ... marka, 2022 üretimi, ... 100 T model, seri no: 640, metal enjeksiyon makinesinin kiralandığını, finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen kira ödeme planındaki kira bedellerinin zamanında ödenmemesi sonucu davalı şirkete ... 40. Noterliği'nnin 20/07/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin 60 günlük süre içinde ödenmesi; aksi halde finansal kiralama sözleşmesinin işbu ihtarname ile fesh edileceğinin bildirildiğini, ancak bu süre içerisinde ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu madde 31/1 uyarınca temerrüt nedeniyle finansal kiralama sözleşmesini fesih hakkı doğduğunu, müvekkili şirketin temerrüt nedeniyle finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiğini, fesih nedeni ile gerek 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu, gerekse finansal kiralama sözleşmesi gereğince, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların müvekkili şirkete iadesinin gerektiğini, davalı şirkete keşide edilen fesihnamede kira bedellerinin ödenmeyerek sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kiralanan malların 3 gün içinde iade edilmesi ve kira borçlarının 3 gün içinde ödenmesinin de ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnameye rağmen 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu ve Finansal kiralama Sözleşmesine göre ihtarnamede belirtilen 3 günlük süre içinde dava konusu kiralanan malların müvekkili şirkete iade edilmesi gerekirken, halen iade edilmediğini, tüm bu nedenlerle, müvekkili şirketin alacakları ve fazlaya ilişkin her türlü talep hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle, davalının dava konusu menkullere verebileceği olası zararlar nedenleriyle, öncelikle kiralananın teminatsız olarak tedbiren müvekkili şirkete teslimini, tedbir kararının karar kesinleşene kadar devamını ve yapılacak olan yargılama neticesinde menkullerin davalıdan alınarak müvekkili şirkete iade edilmesini talep etmiştir.
Davalı taraf, kendisine usulüne uygun tebligat yapılmış olmasına rağmen, davaya cevap vermemiştir.
Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmeleri nedeniyle davalı şirkete kiralanan malların kira bedellerinin, davalı şirket ve sözleşme kefilleri tarafından ödenmemesi nedeniyle, davalı şirkete kiralanan malların aynen iadesi talebine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizce 24/03/2022 tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, ödeme planı, sözleşme bilgilendirme şartları, taahhütname, proforma faturalar, ... 40. Noterliği'nin 02/07/2022 tarihli ve 02/06/2022 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, ... 40. Noterliği'nin 20/07/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası, ... 40. Noterliği'nin 21/06/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ mazbatası e-faturalar, cari hesap ekstreleri ve ticari defter tasdikleri dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Mahkememizin 29/09/2022 tarihli ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesine ilişkin ara kararı ile; "1-Davacının ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi gereğince mülkiyeti davacıya ait olan; 22/03/2022 tarihli, TT-... nolu proforma faturada tanımı yapılan; 1 adet, ... marka, ... Model, ... tescil plaka nolu, ... şasi nolu, ... motor nolu, 2022 model forklift (3000KG taşıma kapasitesli 4500MM triplex konteyner tip asansörlü, havalı lastikli dizel ... A 498 BT 1 motorlu çatal kaydırma ataşmanlı) ile 1 adet ... marka, ... model, ... tescil plaka nolu, ... şasi nolu, ... motor nolu, 2022 model forklift ( 3000kg taşıma kapasitesli 4500mm triplex konteyner tip asansörlü, havalı lastikli dizel ... A 498 BT 1 motorlu çatal kaydırma ataşmanlı) ve ayrıca 18/03/2022 tarihli, ... nolu proforma faturada tanımı yapılan; 1 adet, ... marka, 2022 üretimi, ... 130 T model, seri no: 642, metal enjeksiyon makinesi ile 1 adet, ... marka, 2022 üretimi, ... 100 T model, seri no: 640, metal enjeksiyon makinesinin tüm standart ekipmanlarıyla birlikte HMK'nun 389 ve devam maddeleri gereğince İHTİYATİ TEDBİR İLE DAVACIYA TESLİMİNE,
2-...-R5 sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin 42. maddesinin b bendi gereğince teminat alınmasına yer olmadığına,
3-HMK'nun 393/2 maddesi gereğince kararın infazı için İstanbul İcra Müdürlüğünün veya malın bulunduğu yer İcra Müdürlüğünün yetkilendirilmesine," karar verilmiştir.
Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.
Dosyada mübrez bulunan, davacı tarafından davalı şirkete ... 40. Noterliği'nin 02/07/2022 tarihli ve 02/06/2022 yevmiye numaralı ihtarnamesi ve ... 40. Noterliği'nin 21/06/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnameleri ile ödemelerin yeni ödeme tablosuna göre yapılması; ... 40. Noterliği'nin 20/07/2022 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde borçların ödenmesi; aksi halde finansal kiralama sözleşmesinin fesih edilmiş sayılacağının ve muaccel hale gelen borcun işleyecek temerrüt faizi ile birlikte şirketlerine ödenmesinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.
Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.
Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı kiracı tarafından, finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelinin ödenmediği, ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de; davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı tarafça açılan davanın KABULÜNE, taraflar arasında akdedilen; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde 24/03/2022 tarih, ... numarası ile tescilli, 23/03/2022 tarihli, ... sayılı finansal kiralama sözleşmesine konu;
- 22/03/2022 tarihli, TT-... nolu proforma faturada tanımı yapılan; 1 adet, ... marka, ... Model, ... tescil plaka nolu, ... şasi nolu, ... motor nolu, 2022 model forklift (3000KG taşıma kapasitesli 4500MM triplex konteyner tip asansörlü, havalı lastikli dizel ... A 498 BT 1 motorlu çatal kaydırma ataşmanlı) ile 1 adet ... marka, ... model, ... tescil plaka nolu, ... şasi nolu, ... motor nolu, 2022 model forklift ( 3000kg taşıma kapasitesli 4500mm triplex konteyner tip asansörlü, havalı lastikli dizel ... A 498 BT 1 motorlu çatal kaydırma ataşmanlı) ve ayrıca 18/03/2022 tarihli, ... nolu proforma faturada tanımı yapılan; 1 adet, ... marka, 2022 üretimi, ... 130 T model, seri no: 642, metal enjeksiyon makinesi ile 1 adet, ... marka, 2022 üretimi, ... 100 T model, seri no: 640, metal enjeksiyon makinesinin tüm standart ekipmanlarıyla birlikte" makinelerin davalıdan alınarak davacıya aynen İADESİNE,
2-Aynen iade mümkün olmaması halinde İİK.24 madde hükümlerinin icra müdürlüğü tarafından uygulanmasına,
3-Mahkememizin 29/09/2022 tarih ve 2022/627 E. sayılı ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar aynen devamına,
4-Alınması gerekli 134.108,48-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 33.527,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 100.581,35-TL harcın, davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından peşin olarak yatırılan 33.527,13-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı, ve 244,50-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 336,70-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 197.161,68-TL vekâlet ücretinin, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.06/04/2023
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır