T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/681 Esas
KARAR NO:2024/565
DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ:17/10/2022
KARAR TARİHİ:08/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... A.ş. arasında 20.06.2016 tarihli finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında 1 adet 2016 model ... dik işleme merkezi makinesi finansal kiralama yöntemi ile müvekile kiralandığı, müvekkil uzunca bir süre kira bedellerini ödemiş fakat ekonomik zorluklar sebebi ile ödeme güçlüğü yaşadığı ve temerrüde düştüğü, davalı tarafça .... İcra Müdürlüğü'ün ... E. Sayılı ve .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyaları ile kambiyo senetlerine mahsup haciz yolu ile icra takipleri başlatıldığı, açıklanan nedenlerle öncelikle takibin teminatsız yada teminat karşılığında durdurulmasına, aksi halde dosya borcunun ödenmesi halinde yatırılan miktarın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;
Davacının işbu davayı ikame etmesinde hukuki yararının olmadığı, davacı sözleşme konusu ekipmanı teslim ettiği ancak borcunun sona ermediği, ekipmanın satış bedelinin borcu karşılamaya yetmediğinden davacının borcunun devam ettiği, davacının iddia ettiği gibi fahiş bir faiz hesaplaması söz konusu değildir, açıklanan nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, yazı cevabı içerikleri, .... İcra Müdürlüğü'ün ... esas sayılı dosyası aslı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve Mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, diğer dava şartlarının bulunduğu anlaşılmış ve davanın esasına geçilmiştir.
Davacı yanca, taraflar arasında akdolunan finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri ve faturalar ibraz edilmiş; .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyası ile .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları celbedilmiştir.
.... İcra Müdürlüğünün ...
esas sayılı dosyası incelendiğinde, davalı alacaklı tarafından davalı borçludan toplam 5.460,00 USD tutarındaki bonolardan kaynaklanan 5.170,00 USD asıl alacak ve 751,92 USD işlemiş faiz olmak üzere takip tarihindeki harca esas değeri 36.429,28 TL olarak belirtilen toplam 5.921,92 USD alacak talebinde bulunulduğu, takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, 6102 sayılı TTK'nın 83. maddesi hükmü dikkate alınarak uyuşmazlığa konu alacağın dayanağı olan faturaların ve ödemelerin, taraf şirketlerin ilişki dönemine ait ticari defterlerinin ve sistem kayıtlarının incelenmesi noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinin 06/07/2023 tarihli raporunda;" Aşağıdaki tabloda da yer aldığı üzere; ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından kaynaklanan 6.745,81 TL tutarındaki takip giderleri ve icra vekalet ücreti ile .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasından kaynaklanan 31.222,64 TL tutarındaki takip giderleri ve icra vekalet ücreti toplamı olan 37.968,45 TL’den borçlunun davalı şirketin banka hesabına yaptığı yukarıda ayrıntıları belirtilen 8.760,50 TL tutarındaki fazla ödemesi düşüldüğünde davacının, davalı şirkete 29.207,95 TL borçlu olduğu belirlenmiştir.
Davacının ödemeleri ve finansal kiralamaya konu ekipmanın satışından elde edilen bedelin finansal kiralama alacağı ve işlemiş faizlerinden düşülmesi sonucu fazla ödendiği belirlenen 5.168,06 TL’ye sigorta iptal zeyili sonrası yapılan 3.592,44 TL lık tutar da ilave edildiğinde davacı/borçlunun fazla ödeme tutarının 8.760,50 TL olduğu belirlenmiştir. Davalı alacaklının .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyadan kaynaklanan 6.745,81 TL ve .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasından kaynaklanan 31.222,64 TL olmak üzere toplam 37.968,45 TL tutarındaki takip gideri ve icra vekalet ücretleri alacağından davacı/borçlunun 8.760,50 TL tutaarındaki fazla ödemesi mahsup edildiğinde davacının davalıya 29.207,95 TL borçlu olduğu, şeklinde tespitler yapılmıştır.
Taraf vekillerinin itirazları gereği alınan ek raporda ise yapılan hesaplamalarda değişikliğin bulunmadığı bildirilmiştir.
Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
6361 sayılı Kanunun 23. Maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti sözleşmede kararlaştırılan bedelin tamamının kiracı tarafından ödenmesine kadar kiralayana aittir.
33. Madde uyarınca sözleşmenin feshi halinde malın kiralayana iadesi zorunlu olup, malın üçüncü kişilere satılması halinde sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça, satış bedeli, vadesi o tarihte henüz gelmemiş taksitler ile varsa kiralayanın bu bedelleri aşan zararının toplamından düşük olması halinde aradaki farkı ödeme borcu kiracıya aittir.
Dava dosyasının incelenmesinde, aylık taksit ödemelerine denk gelen bonoların davacıdan alındığı anlaşılmakla ödenmeyen taksitlere karşılık bu bonoların takibe konu edildiği görülmüştür.
Dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı ödeme ihtarı ile fesih bildirimi tarihinde henüz vadesi gelmemiş bir kısım bono nedeniyle başlatılan icra dosyasının takipsizlik nedeniyle kapatıldığı görülmüştür.
... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına ilişkin olarak bilirkişi raporunda yapılan incelemeler ile davacı tarafından haricen yapılan ödemeler sonucu 27.02.2019 tarihine kadar yapılan tahsilatlar ile takibe konu edilen senetlere dayalı asıl alacağın ve ferilerinin ödendiği ancak dosyaya haricen tahsil bildiriminde bulunulmadığı takibin halen derdest olduğu anlaşılmıştır.
... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına ilişkin olarak ise, satış avansının dosyaya süresinde yatırılmadığı, satış talebinin düştüğü, takibin işlemsiz kaldığı ancak harcın ikmali ile devam edilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla, kiralama konusu malın 34.500,00 USD ve KDV üzerinden yapılan 25/06/2019 tarihli satışı nedeniyle, kiralananın bedeline göre yapılan tenzilat sonucu, davacının malın bedeline ilişkin bakiye borcunun kalmadığı ve yapılan ödemelere göre 899,67USD karşılığı 5.168,06TL ile malın satışı nedeniyle sigorta zeyil bedeli 3.592,44TL olmak üzere davalıdan toplam 8.760,50TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.
Ancak; sözleşme konusu malın icra takiplerinden sonra alınan ihtiyati tedbir kararı ile rızaen iade alındığı ve harici ödemeler ile satış tarihlerinin takip tarihlerinden sonra olduğu göz önüne alındığında davacı borçlunun her iki takip masrafları yönünden davalı alacaklıya karşı sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla buna ilişkin itirazlarının reddi gerekmiştir.
Davalı vekilince, davacının dava konusu olmayan başka icra dosyalarının da bulunduğu ve bu dosyalar nedeniyle de borcunun bulunduğu, ödemelerin tüm alacaktan düşülmesi gerektiğine yönelik savunmaları var ise de, huzurdaki dava konusu edilen sözleşme ile ilişkili olduğu belirtilen başka dava ve takiplerin dava dosyasına sunulmamış olduğu, dava konusunun anılı iki icra dosyasından borçlu bulunmadığının tespitine ilişkin olması ile verilecek hükmün dava dışı diğer dava ve takiplere etkisinin bulunmadığı anlaşılmakla bu savunmalara itibar edilememiştir.
Davacı vekilinin, dava öncesi davalı vekili hesabına gönderilen 3.519,05 USD'nin de huzurdaki dava konusu takiplerden düşülmesi gerektiğine yönelik itirazının ise; yapılan ödeme tarihi ile o tarihte derdest bulunan icra takibine konu bonolar ve karşılığı taksitlere göre ... Müdürlüğünün dosyasından mahsup edilmesinde ve bu nedenle takibin haricen tahsille kapatılmasında bir aykırılık görülmediğinden kabulü mümkün olmamıştır.
Davacının sözleşmede belirtilen faiz oranına itirazının ise sözleşmenin imza anında faiz oranına itiraz edilmemiş olması ve serbest ticari hayatta zorunluluk arz etmeyen sözleşme yapma ilişkisi nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Sonuç olarak; davacının Mahkememizce alınan 06/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamalar uyarınca sözleşme bedeli dışında davalıya yapılan ödemelere göre 8.760,50TL fazla ödemesinin bulunduğu, dava konusu .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından ödemelere göre dava tarihinde bakiye 6.745,81TL borcunun ve .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dava tarihi itibariyle bakiye 31.222,64TL borcunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalıya yapılan fazla ödemeler Mahkememizce öncelikle .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına mahsup edilerek bu dosya yönünden dava tarihindeki kapak hesabına göre davacının 215.438,66TL yönünden borçlu bulunmadığı, ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından ise dava tarihindeki kapak hesabına göre asıl alacak yönünden borçlu bulunmadığı, bakiye fazla ödenen 2.014,69TL'nin ise TBK'nın 100. Maddesi uyarınca takip giderlerinden mahsubu ile yalnızca icra vekalet ücreti yönünden 29.207,95TL borcun kaldığı ve dava tarihindeki kapak hesabına göre bakiye 343.763,02TL yönünden borçlu bulunmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak; davacının dava tarihindeki her iki icra dosyasının toplam 588.409,38TL borcu üzerinden yalnızca 29.207,95TL borcunun bulunduğu ve her iki dosyadan toplam 559.201,68TL borçlu bulunmadığının tespiti ile davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş, icra takip tarihinde davalı alacaklının alacağı mevcut ve istenebilir olduğundan davalının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
Ancak, hükmün yazımı esnasında 1 nolu bendin "-.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dava tarihi itibariyle icra vekalet ücreti yönünden 29.207,95 TL dışında bakiye 559.201,68 TL BORÇLU BULUNMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine," şeklinde yazılan kısmının infazda tereddüt oluşmaması ve anlam bütünlüğüne uygun olması adına gerekçeli kararımızda dosya kapsamına ve hükmün veriliş amacına uygun olarak; ".... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dava tarihi itibariyle icra vekalet ücreti yönünden 29.207,95 TL dışında borçlu bulunmadığının ve her iki dosyadan toplam 559.201,68 TL BORÇLU BULUNMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine," şeklinde düzeltilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile; Davacının, dava konusu;
-.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasından BORÇLU BULUNMADIĞININ TESPİTİNE,
-.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından dava tarihi itibariyle icra vekalet ücreti yönünden 29.207,95 TL dışında borçlu bulunmadığının ve her iki dosyadan toplam 559.201,68 TL BORÇLU BULUNMADIĞININ TESPİTİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Şartları oluşmayan kötüniyet tazminat taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 38.199,06TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 3.919,74TL ve 6.128,82TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye eksik kalan 28.150,50TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR YAZILMASINA,
-Davacının ilk dava açarken yatırdığı 10.048,56TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden başvuru harcı 80,70 TL, posta gideri ve bilirkişi ücreti gideri 4.165,75TL olmak üzere toplam; 4.246,45TL yargılama giderinden 4.035,40TL'nin davnın kabul ve red oranına göre davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 84.288,24TL nispi ücreti vekaletin davalıdan alınarak, davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00TL nispi ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-HMK 120. maddesi gereğince; davacı tarafından yatırılan gider avansının arta kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nın 341/1 vd. maddeleri uyarınca; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize ya da Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliyesi Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/07/2024
Katip ...
Hakim ...