T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/698
KARAR NO : 2025/779
DAVA :Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ : 24/10/2022
KARAR TARİHİ : 02/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine ... 19. İcra İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatdığını, 914,55 TL Anapara, 16.952,75 TL işlemiş faiz 847,64 TL BSMV olmak üzere toplam 18.714,94 TL talep ettiğini, ödeme emrine itiraz ettiklerini, ancak davalı kuruma itiraz etmek satıştan başka işlemleri durdurmadığı belirtilerek durdurma talebimiz reddedildiğini, müvekkilinin alacaklı tarafa borçlu olmamasından ötürü dava açmak gereği doğduğunu, müvekkili ile davalı arasında borç doğurucu bir işlem olmadığını, bir mal alışverişi gerçekleşmediği gibi nakit para alışverişi de olmadığını, banka ile bir kredi ilişkisi de olmadığını, belirtilen borçla müvekkilinin bir ilgisi olmadığı, taraflar arasında cari hesap ilişkisi ve ticari ilişki olmadığı davalı tarafa borcu olmadığını, alacağın varlığını kanıtlamak davalı tarafa ait olduğunu, müvekkiline ait imzalı bir borç belgesi sunulmadığını, müvekkiline gönderilen ve tebliğ edilen bir ihtar olmadığını, talep edilen alacak tamamen soyut ve afaki olduğunu, gerçek bir borç olmadığını, anaparaya itiraz ettiklerini, işlemiş faiz tutarına itiraz ettiklerini ana para borç ve temerrüt olmadığı halde 1 işlemiş faiz talep edildiğini, bu işlemiş faizin hukuki dayanağı bulunmadığını, takipte talep edilen yıllık 9695 faiz oranı da yasal olmadığını, işlemiş faize hem de faiz oranına itiraz etiklerini belirterek, açıklanan nedenlerle; müvekkilinin alacaklı davalıya borçlu olmadığının tespitine ,% 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı- borçlunun ... A.Ş. ... şubesine müracaatla kredi mevduat hesabı talebinde bulunduğunu, ... A.Ş.'nin ... A.Ş'ne devrolunması ile banka tarafından kendisine tahsis edilen hesap borcunun ödememesi sebebiyle hesap kat edilerek ... 1. Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edildiğini, söz konusu ihtarname 20.05.2002 tarihinde tebliğ olunduğu, borcun ödenmemesi üzerine borçlu hakkında icra takibi başlatılmış ve dosya borcu ısrarla ödenmediğini, daha sonra, ... A.Ş. 07/12/2001 tarihinde BDDK'ya devrolmuş, aktif ve pasiflerinin devrine karar verilmiş ve takipteki alacak müvekkil kuruma temlik edildiğini, ... bünyesindeki batık bankaların kredi alacaklarının takibi amacıyla mevcut bütün dosyalar yeniden icra takibine konu edildiğini, bu sebeple davacı borçlu hakkında ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosya ile icra takibine başlandığını, ve ödeme emri tebliğ edildiğini, ödeme emri borçluya tebliğ edilmiş ve davacı - borçlu tarafından takibe itirazda bulunduğunu belirterek; haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE:
Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, beyan dilekçeleri, ... 19.İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası Uyap mündericatı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır.
Mahkememizde açılan dava öncelikle, görev, yetki, taraf sıfatı ve diğer dava şartları açısından incelenmiş ve mahkememizin görevli ve yetkili olduğu, diğer dava şartlarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Dava, davacı yanın davalı yana ... 19.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Bu bağlamda, dava konusu somut olaya ilişkin, taraflarca sunulan deliller ile başka yerden getirtilmesi gereken tüm deliller toplanmış, gelen yazı cevapları dosyamız içerisine katılmış, ön inceleme duruşması yapılarak tarafların iddia ve savunmaları, uyuşmazlık konusu, tarafların üzerinde anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, dava şartlarının bulunup bulunmadığı, ilk itiraz olup olmadığı, tarafların sulh olup olamayacakları ortaya konulmuş ve yargılama ön inceleme duruşmasında tarafların da onay verdikleri uyuşmazlık nitelendirmesi ile sonuçlandırılmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Emekli Banka Müdürü ... tarafından tanzim edilerek mahkememize sunulan 20/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...a- -Dava dışı alacaklı Banka ... A.Ş. ile davalı ... Arasında 25.04.2000 tarihinde 560.000.000,00 (Eski TL) Kredili Mevduat hesabı sözleşmesi imzalandığı, b- Davalıya dava dışı asıl alacaklı ... A.Ş. tarafından... numaralı kredili mevduat hesabı tahsis edildiği, Dosyada yer alan banka ekstre çıktılarına göre kredili mevduat hesabı davalı tarafından kullandığı nakit ve havale gönderimi yapıldığı, Dosyada yer alan ekstreler incelendiğinde davalıya ait ... hesabı 16.05.2001 tarihinde 22.826.420,00 (Eski TL) olarak takip hesaplarına atıldığı, d- Davacının alacağına akdi faizi uyguladığı temerrüt faizi uygulamadığı akdi faiz olan 96 95,40 oranın altında olan 96 95,00 faiz oranı talebinde bulunduğu talebin uygun olduğu, e- Davacı Banka 09.08.2002 tarihinde ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile 914.554,423,00 (Eski TL) toplam alacağının asıl alacağına ödeninceye kadar işleyecek ve kısmi ödemeler öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilerek, hesaplanacak 96 95,00 temerrüt faizi, BSMV. İcra Harç Masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilatların önce faizden düşülmesi Talebi ile takibe geçildiği ... 19. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile ilgili davalıdan alacağı 51,30 TL olduğu davacının talebinin 18.714,94 TL olduğu aradaki farkın davacının alacakla ilgili başka bir ekstresi varsa sunmadığı dava dosyasına sunulan hesap ekstreleri incelendiğinde talep edebileceği alacak 09.08.2002 tarihi itibariyle alacağı 51,30 TL olduğu, Asıl alacaklı ... A.Ş. ... devrolduğu alacaklının ... olduğu,.." şeklinde tespitler yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan raporun hukuki yorum ve nitelendirmeleri Mahkememize ait olmak üzere, bankacılık ve sektörel tespit ile değerlendirme ve hesaplamalar bakımından, ayrıntılı, gerekçeli ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından hükme esas alınmasına karar verilmiştir.
Tüm bu açıklamalar ışığında, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
01/11/2005 tarih ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununun "Fon alacaklarının takip ve tahsiline ilişkin istisnalar" başlıklı 138/2. Maddesi "Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın, borçlarının, taahhütlerinin yüklenilmesi veya alacaklarının devralınması hâlinde, bu borç, taahhüt ve alacaklarla ilgili olarak açılmış veya açılacak dava ve icra takiplerinde kanunlarda yazılı zamanaşımı ve hak düşürücü süreler dâhil her türlü süre, alacağın devralındığı veya borcun, taahhüdün yüklenildiği tarihten itibaren Fon bakımından dokuz ay süre ile durur." ve Zamanaşımı başlıklı 141. Maddesi "Bu Kanundan kaynaklanan Fon alacaklarına ilişkin dava ve takiplerde zamanaşımı süresi yirmi yıldır." şeklinde düzenlenmiştir.
Buna göre; dava konusu ihtarnamenin 17/04/2002 yılında davacıya tebliğ edildiği ve ... 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında ilk takibin 09/08/2002 tarihinde başlatıldığı, dosyanın 21/02/2011 tarihinde yenilenerek 2011/2024 sayısına kaydedildiği, işlemsiz kalan dosyanın 10 yıllık zamanaşımı nedeniyle 2023 yılında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 03/02/2023 tarihli kararı ile imha edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından daha sonra yeniden ... 19. İcra Müdürlüğünün dava konusu ... sayılı takibinin başlatıldığı, ödeme emrinin davacı borçlunun adresinde 27/02/2021 tarihinde komşusu ...'nun beyanı üzere çarşıda olduğundan bahisle muhtara tebliğ edildiği görülmüştür.
Buna göre ... 1. İcra Müdürlüğünde başlatılan takibin işlemsiz kalarak kapatıldığı, ...'ye devredilen alacak hakkında 5411 sayılı Kanunun 138. Maddesi gereği 20 yıllık zamanaşımı süresinde açılan dava konusu ... 19. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasının mükerrer olmadığı ve zamanaşımının dolmadığı anlaşılmakla davalının davacılar murisi ...'dan alacaklı olup olmadığının tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir.
Dava konusu sözleşmenin incelenmesinde; dava dışı alacaklı banka ... A.Ş. ile davalı ... Arasında 25.04.2000 tarihinde 560.000.000,00 (Eski TL) Kredili Mevduat hesabı sözleşmesi imzalandığı görülmüştür.
Alacaklı Bankanın, davacıya, kredili mevduat hesabı alacağından kaynaklanan borçlarının ödenmemesinden dolayı borcun ödenmesi gerektiği hususlarını içeren 12.04.2002 tarihli ihtarnameyi keşide ederek, toplam borç olan 914.554.423,00(Eski TL)'nin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 24 saat içinde bankaya ödenmesini ve borçların kapatılmasını, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağını ihtar ettiği, ihtarnamenin davacının iş yerinde çalışanına 19.04.2002 tarihinde tebliğ edildiği ve 21.04.2002 tarihinde takibin başlatıldığı görülmüştür.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde; dosya kapsamında yer alan ekstrelerin incelenmesine göre, davalıya ait ... hesabın 16.05.2001 tarihinde 22.826.420,00 (Eski TL) olarak takip hesaplarına aktarıldığının tespit edildiği, Banka'nın gecikme faiz oranının ... tarafından açıklanan alacaklarına uyguladığı akdi % 7,95 (Yıllık % 95,40) temerrüt faizi ise aylık % 9,143 (Yıllık % 109,72) olarak belirlenmiş azami oranlara uygun olup, Bankanın bu oranları geçmemek üzere takip talebinde yer alan %95,00 faiz oranının sözleşme ve bildirilen akdi faiz oranının da altında olduğu, buna göre alacağa ilişkin hesaplamaların taleple bağlılık ilkesi uyarınca bu oran üzerinden yapılacağının tespit edildiği görülmüştür.
Buna göre yapılan hesaplama uyarınca, 09.08.2002 tarihinde ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile 914.554,423,00 (Eski TL) toplam alacağının asıl alacak ödeninceye kadar işleyecek ve kısmi ödemeler öncelikle faiz ve masraflara mahsup edilmek üzere, hesaplanacak % 95,00 temerrüt faizi, BSMV, İcra Harç Masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte tahsilatların öncelikle faizden düşülmesi talebi ile takibe geçildiği, ... 19. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile ilgili davalıdan alacağın 51,30TL olduğu, davacının talebinin 18.714,94TL olduğu aradaki farka ilişkin davacının alacakla ilgili başka bir ekstresi varsa sunmadığı, dava dosyasına sunulan hesap ekstreleri incelendiğinde talep edebileceği alacak miktarının 09.08.2002 tarihi itibariyle 51,30TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Davalı vekilinin itirazı üzerine, davacıya gönderilen 12/04/2022 tarihli ihtarnamede asıl alacak miktarının 530,223-TL, temerrüt faizi 384,33-TL olmak üzere toplam 914,554-TL üzerinden talep edilerek bu şekilde esas takibe geçildiği ve asıl alacak yönünden rapora itiraz edilmesi üzerine, çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan 29/05/2025 tarihli ek raporun incelenmesinde borçlu murisin ...numaralı kredili mevduat hesabının 19.04.2002 tarihli ihtarname ile 530.223.488,00 eski TL anapara, 384.330.935,00 eski TL temerrüt, gecikme faizi ve vergiler olmak üzere toplam 914.554.423,00TL borçlu bulunduğu, ihtarnamenin tebliğ tarihine göre ayrıca işlemiş temerrüt faiz alacağının bulunmadığı ve ihtarname tarihinden 19.10.2021 takip tarihi arası asıl alacak üzerinden hesaplanan faizin 9.312.612.916,50 eski TL, BSMV'nin ise 465.630.645,83 eski TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür
01/01/2006 tarihinde Türk Lirasından 6 sıfırın çıkartılması ile birlikte davalının alacağının yapılan hesaplamalara göre 530,22TL asıl alacak, 384,33TL kat öncesi faiz ve vergiler ile son takip tarihine kadar %95 oran üzerinden işlemiş toplam 9.312,00TL ve 465,63TL faizin BSMV'si olmak üzere toplam 10.692,46TL olduğunun tespit edildiği, davalı alacaklının takipte fazlaya ilişkin talep farkına ilişkin başka bir ekstresi dosyaya sunulmadığı, aradaki farkın asıl alacağa gecikme ve temerrüt faizi eklenerek faiz hesaplaması yapmasından kaynaklandığının tespit edildiği, asıl alacağa %95,00 oranında faiz talebinin uygun olduğunun rapor edildiği görülmüştür.
Mahkememizce ek raporda yer alan tespit ve değerlendirmeler uygun bulunmakla davacı mirasçıların ... 19. İcra Müdürlüğünün ... (... yeni esas) sayılı icra dosyasına 384,33TL asıl alacak, 7.256,14TL işlemiş faiz ve 382,01TL BSMV olmak üzere toplam 8.022,48TL üzerinden borçlu olmadığının tespitine, takibin 530,22TL asıl alacak, 9.696,61TL işlemiş faiz ve 465,63TL faizin BSMV'si olmak üzere toplam 10.692,46TL üzerinden devamına, tarafların icra inkar ve kötüniyet tazminat taleplerinin hesaplamaların ve itirazların yargılamayı gerektirdiği anlaşılmakla ve şartları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Ayrıntısı yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile; Davacıların, dava konusu ... 19. İcra Müdürlüğünün ... yeni esas) sayılı takip dosyasından, 384,33TL asıl alacak, 7.256,14TL işlemiş faiz ve 382,01TL BSMV olmak üzere toplam 8.022,48TL üzerinden BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, takibin 530,22TL asıl alacak, 9.696,61TL işlemiş faiz ve 465,63TL faizin BSMV'si olmak üzere toplam 10.692,46TL üzerinden devamına,
2-Şartları oluşmayan kötüniyet ve icra inkar tazminat taleplerinin reddine,
3-Alınması gereken 548,01TL karar ve ilam harcının peşin alınan 319,59TL harçtan mahsubu ile bakiye eksik kalan 228,42TL harcın davalıdan alınarak Hazineye GELİR YAZILMASINA,
-Davacı tarafından yatırılan 319,59TL harç parasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden başvuru harcı 80,70TL, posta ve bilirkişi ücreti gideri 5.694,50TL olmak üzere toplam 5.775,20TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre yapılan hesaplamaya göre 2.475,25TL'sinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın oranlamaya göre davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Davacı vekille temsil olunduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesine göre hesaplanan 8.022,48TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı vekille temsil olunduğundan, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesine göre hesaplanan 10.692,46TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri kesinlik sınırının altında kaldığından HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.02.12.2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır