T. C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/700
KARAR NO: 2024/209
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 10/03/2023
KARAR TARİHİ: 29/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davalarının birleştirilerek yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ... Şirketi'nin SPK tarafından yetkili kılınmış geniş yetkili bir aracı kurum olduğunu, bu yetki doğrultusunda ve SPK'dan almış olduğu lisanslarla ve kurumun denetiminde olmak üzere ... borsasına üye olarak sermaye piyasalarında faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, davalı ile müvekkili kurum arasında yatırım hizmetleri çerçeve sözleşmesi ve vadeli işlem ve türev araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi akdedildiğini ve davalının bu sözleşme çerçevesinde ...Şirketi nezdinde bulunan piyasalar ile vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi alın satım işlemleri gerçekleştirildiğini, müvekkilinin bu işlemlerde sadece davalının alın satım emirlerini ...nezdindeki ilgili piyasaya iletmekte ve gerçekleşen işlemlerden komisyon geliri elde etmekte olduğunu, davalının, müvekkili nezdinde kendi hesabından hisse alım satım gibi işlemler ile birlikte çok riskli piyasa olan ...'ta kaldıraçlı işlemler de dahil bir takım borsa işlemleri gerçekleştirmekte olduğunu, yaptığı tüm işlemler ve açtığı pozisyonlar kapsamında da Sermaye Piyasası Kanunu, SPK Kurumu düzenlemeleri, sair yasal mevzuat ve müvekkili ile imzaladığı sözleşmenin risk bildirim formu ve bildirimlere uygun hareket etmek ve gereklerini yerine getirmekle yükümlü olduğunu, davalının almış olduğu ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatının tamamını kaybettiğini, kayıplarının yatırdığı teminatı aşarak 27/09/2022 tarihinde 11.044.475,28-TL olduğunu, davalıya defalarca bakiye borç eksiğinin tamamlanması çağrısı yapıldığını, ancak davalının bu çağrılara icabet etmediğini, borçlu tarafından nakit borcunu kapatmaya yönelik herhangi bir nakit gönderme işleminde bulunulmadığını, ... numaralı hesabı nezdindeki borç bakiye hakkında bilgi verilerek bakiye borcunun ödenmesi talep edildiğini, ancak davalının borcunu ödemekten imtina ettiğini, söz konusu zararın karşılanması amacıyla davalıya ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya üzerinden ödeme emri gönderildiğini, ancak davalının üstendiği riski ve bu borcun kendi borcu olduğunu biliyor iken, borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, bununla birlikte üzerlerine kayıtlı malları devir yolu ile mal kaçırdıklarının da öğrenildiğini, duyulan endişe nedeniyle alacak ve zarar miktarlarının büyüklüğü nedeniyle davalının mal kaçırma ihtimali olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerindeki ihtiyati haciz taleplerinin taraflarına bildirilecek olan teminat mukabilinde kabulünü talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesi ile; her ne kadar davacı tarafından huzurda görülen dava mahkememizde açılmış ise de, bu davada görevli mahkemenin tüketici/asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olmasının gerekmekte olduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin, kanunda açıkça yazılmasa da bankacılık sözleşmesi benzeri bir sözleşme niteliğinde olduğunu, ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin kural olarak, davalı gerçek veya tüzel kişinin ihtiyati haczin talep edildiği tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin ... olduğunu, bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacının delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle delillere karşı beyan haklarını saklı tuttuklarını, aracı kurumların tek sorumluluğunun alım satım emirlerini iletmek olmadığını, davacı tarafın, müvekkiline risk bildirimlerinin yapıldığı, sözleşmelerin imzalatıldığı ve bunların müvekkili tarafından okunmasının sağlandığı iddiasını kabul etmediklerini, davacı tarafın, müvekkilinin satın aldığı varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler sebebiyle teminatının tamamını kaybettiği ve yatırdığı teminatını aşarak 27/09/2022 tarihinde 19.715.549,79-TL olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, zararın müvekkilinden talep edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, davacının 13.09.2022 tarihi itibarıyla müvekkilinin hesaplarını bloke ettiğini ve varlıkları üzerinde tasarruf etme yetkisinin kalmadığını, davacının, müvekkilinin varlıklarının kendi yönetiminde olduğu dönemde, varlıkların kötü yönetilmesinden yaşanan kayıplardan müvekkilini sorumlu tutamayacağını, müvekkilinin sahip olduğu varlıkların değer kaybetmesinin temel sebebinin, davacı ve onun gibi özen yükümlülüğüne aykırı hareket eden diğer bazı aracı kurumların, birlikte/el birliği ile yapıldığı izlenimi uyandırabilecek kadar, eş zamanlı olarak hisse senetlerine değer kaybettirici ve borsayı aşağı yönde götürecek hareketlerde bulunması sebebiyle oluştuğu iddia olunan bu zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının beklenemeyeceğini, davacının bu hareketinin neticesinde hisse senetlerinin defalarca taban fiyattan işlem gördüğünü, her nasılsa davacının da dahil aracı kurumların hisse senetlerini ellerinden çıkardığını iddia ettikleri 27.09.2022 tarihinden sonra, borsanın hızlı bir yükselişe başladığını ve halâ da bu yükselişin devam etmekte olduğunu, müvekkilinin, davacı gibi birçok aracı kurumun bu hisse senetlerinin defalarca taban seviyesinde işlem görmesine yol açtıktan sonra, değerinin çok altında, kendi kontrollerindeki fon ya da kişilere alım yaptırdıkları ve hisse senetlerinin çok kısa sürede gerçek değerlerine doğru yukarı yönde hareket etmeleri neticesinde haksız kazanç elde ettikleri kanaatinin mevcut olduğunu, müvekkiline taraflar arasındaki sözleşmelere ve düzenlemelere aykırı olarak teminat tamamlama çağrısında bulunduğu anlaşılan davacının, teminatın eksik olduğunu iddia ederek müvekkilinin işlem yetkisini elinden aldığını, davacı aracı kurumun kayıtları incelendiğinde davalı müvekkilinin 13/09/2022 tarihinde hesaplarında herhangi bir borcunun bulunmadığı; aksine hesaplarının artıda olduğu ve satın alınan tüm ... sözleşmelerinin müvekkilinin teminatına uygun olduğunun görüleceğini, 13/09/2022 tarihinde aracı kurumların bir tanesinin başlattığı ve davacı gibi diğer birçok aracı kurumların da eşlik ettiği müvekkilinin ve diğer yatırımcıların hesaplarından yetkisiz hisse satışlarıyla borsada hızlı bir düşüş yaşandığını, bu düşüş sonrası davacı gibi birçok aracı kurumun öz kaynak tamamlama çağrısı şartlarına uymadan düşük fiyattan resen hisse satışı yaparak davalı müvekkilinin zararının oluşmasına neden olduğunu, müvekkiline bildirim yapılmadan ve teyit alınmadan, kanunen tanınması gereken iki günlük özkaynak tamamlama süresi tanınmadan satış yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı kurumun o günlerde resen haksız ve yetkisiz hisse senetlerini taban seviyesinde satışa sunmak suretiyle hisse senetlerinin günlerce tabandan işlem görmesine sebebiyet vermek yerine, satış yapmayıp tüm hisseleri Takasbank'a rehin vererek kredi kullanması durumunda, bugün müvekkilinin zarar etmeyeceğinin açık olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız şart kapsamında olduğunu, davacının icra dosyasında talep ettiği faiz oranının fahiş olduğunu, var ise alacağını yasal faiz oranı üzerinden talep edebileceğini, dava konusu alacağın yargılamayı gerektirdiği, zararın oluşmasına davacı tarafın sebebiyet verdiği iddialarının da bulunduğu göz önünde bulundurularak, müvekkili hakkında tesis edilen ihtiyati haciz kararına da itirazlarının bulunduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle tesis edilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, davanın reddini ve davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ... Şirketi'nin SPK tarafından yetkili kılınmış geniş yetkili bir aracı kurum olduğunu, bu yetki doğrultusunda ve SPK'dan almış olduğu lisanslarla ve kurumun denetiminde olmak üzere İstanbul borsasına üye olarak sermaye piyasalarında faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, davalı ile müvekkili kurum arasında yatırım hizmetleri çerçeve sözleşmesi ve vadeli işlem ve türev araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme imzalanmadan evvel davalının uygunluk testine tabi tutulduğunu, davalının bu testte "Yüksek gelir beklentisiyle yüksek riskli ürünlere yatırım yapabilirim. Anaparadan kaybetmeyi göze alabilirim" şeklinde risk ve getiri tercihini açıkladığını, ürün bilgisi sorulduğunda yüksek riskli kabul edilen ... işlemler hakkında yeterince bilgisinin bulunduğunu beyan ve kabul ettiğini, davalının mahkememizdeki davaya konu .... işlemleri ile ilgili olarak, işlem sıklığı sorulduğunda sıklıkla işlem yaptığını, haftada birkaç deva işlem yatığını beyan ettiğini, işlem hacim bilgisi sorulduğunda ise 500.001,00-TL ve üzeri işlemlerinin bulunduğunu beyan ve kabul ettiğini, neticede davalının yüksek riskli işlemler için uygun risk profilinde bir yatırımcı olarak tespit edildiğini, sermaye piyasası işlemlerinin risklere tabi olduğunun, piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda yatırım kuruluşuna yatırılan paranın tümünün kaybedilebileceğinin, kayıpların yapılan işlemin türüne göre yatırılan para tutarını dahi aşabileceğinin davalıya bildirildiğini, davalının bu sözleşme çerçevesinde ...Şirketi nezdinde bulunan piyasalar ile vadeli işlemler ve opsiyon piyasasında vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi alım satım işlemleri gerçekleştirildiğini, davalının, müvekkili şirketin maruz kalacağı tüm zararları tazmin edeceğini de beyan ve taahhüt ettiğini, davalının hesabını müvekkili şirkete geçirmesinden sonra 2022 yılının Eylül ayının özellikle üçüncü haftası ve devamında Türkiye sermaye piyasaları vadeli işlemler ilişkin bir kriz ile karşı karşıya kaldığını, banka pay senetlerindeki yüksek volatilite ile başlayan ve aynı senetlerin pay vadeli ... kontratlarındaki sert hareketleri ile devam eden süreçte ..., ..., ... başta olmak üzere pay senetlerinde ve bu senetlerin ...'ta işlem gören pay vadeli kontratlarında yüksek miktarlı teminat açıklarının meydana geldiğini, söz konusu krizin basında da geniş şekilde yer aldığını, vadeli piyasada aşırı risk alınması sonucu ...'un tarihinin en büyük çalkantısını yaşadığı gibi ve benzer içerikte çok sayıda haber çıktığını, ...A.Ş. Ve SPK'nın da açıklamalar yapmak durumunda kaldığını, SPK tarafından pay senetlerinde yapılan işlemlerin ... tarafından anlık takip edildiğinin 19/09/2022 tarihli açıklamasında bildirildiğini, ...'un 20/09/2022'de vadeli işlem ve opsiyon piyasasında ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... dayanak varlıkları için işlem teminatı hesaplamalarının güncellendiğini, teminat yükümlülüklerinde olası artış veya azalışların üye ekranlarından izlenmesi gerektiğini, üyelerin teminat yükümlülüklerine ilişkin gerekli kontrolleri yapmaları gerektiğinin bildirildiğini, akabinde davalının müvekkili şirkete bildirdiği E-Posta adresine ve cep telefonuna gönderilen bildirimler ile borçluya ... açık pozisyonları sebebiyle teminatını tamamlaması için çağrılar yapıldığını, ancak davalının yapılan çağrılara rağmen teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmeyerek temerrüte düştüğünü, müvekkili şirketin, davalının teminat tamamlama yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle 13/09/2022-29/09/2022 tarihleri arasında davalı adına ...'a toplam 12.302.195,00-TL nakit teminat ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin ödemek zorunda olduğu teminatlar nedeniyle davalının 28/09/2022 tarihi itibariyle cari hesabında 11.044.475,28-TL borcunun oluştuğunu, davalıya defalarca bakiye borç eksiğinin tamamlanması çağrısı yapıldığını, ancak davalının bu çağrılara icabet etmediğini, borçlu tarafından nakit borcunu kapatmaya yönelik herhangi bir nakit gönderme işleminde bulunulmadığını, ... numaralı hesabı nezdindeki borç bakiye hakkında bilgi verilerek bakiye borcunun ödenmesi talep edildiğini, ancak davalının borcunu ödemekten imtina ettiğini, söz konusu zararın karşılanması amacıyla davalıya ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası üzerinden ödeme emri gönderildiğini, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu ve bu nedenle mahkememizin 2022/700 esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası ikame edildiğini, ... kontratının alıcısı olmaması sebebiyle daha da düştüğünü, söz konusu... kontratının vade sonu olan 30/09/2022 tarihinde satılabildiğini, ancak satış sonucunda ilgili bedellerin yeterli teminatı sağlamaması nedeniyle temerrüt tutarının büyüdüğünü, alacak tutarının 11.044.475,28-TL'den 11.787.387,60-TL'ye yükseldiğini, akabinde ... 22. İcra Müdürlüğü'ne ait ...esas sayılı dosyasına konu olmayan 742.912,32-TL alacağın tahsili amacıyla müvekkili şirket tarafından borçluya karşı ... 5. İcra Müdürlüğü'ne ait ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, ancak davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu, davalının işlem hacmi nazara alındığında tüketici olmadığının açıkça görüldüğünü, bununla birlikte üzerlerine kayıtlı malları devir yolu ile mal kaçırdıklarının da öğrenildiğini, duyulan endişe nedeniyle alacak ve zarar miktarlarının büyüklüğü nedeniyle davalının mal kaçırma ihtimali olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini ve davalının taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerindeki ihtiyati haciz taleplerinin taraflarına bildirilecek olan teminat mukabilinde kabulünü talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesi ile; her ne kadar davacı tarafından huzurda görülen dava mahkememizde açılmış ise de, bu davada görevli mahkemenin tüketici/asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olmasının gerekmekte olduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin, kanunda açıkça yazılmasa da bankacılık sözleşmesi benzeri bir sözleşme niteliğinde olduğunu, ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin kural olarak, davalı gerçek veya tüzel kişinin ihtiyati haczin talep edildiği tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin... olduğunu, bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Mahkemeleri olduğunu, davacının delillerinin taraflarına tebliğ edilmediğini, bu nedenle delillere karşı beyan haklarını saklı tuttuklarını, bu kapsamdaki itirazlarına ve alacağın varlığına dair itirazlarına, asıl dava dosyasında da yer verilmiş olmak ile bu dilekçede de vurgulamak gerektiğini, davacı tarafın 28/09/2022 tarihinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmaksızın başlatmış olduğu icra takibinde 11.044.475,28-TL; 27/01/2023 tarihinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmaksızın başlatmış olduğu icra takibinde ise 742.912,32-TL alacağı olduğu iddiasında bulunduğunu, bu durumlar değerlendirildiğinde davacı tarafın kayıtlarının dahi birbiri ile örtüşmediğinin sabit olduğunu, bu nedenlerle derdestlik nedeniyle davanın reddinin gerektiğini, aracı kurumların tek sorumluluğunun alım satım emirlerini iletmek olmadığını, davacı tarafın, müvekkiline risk bildirimlerinin yapıldığı, sözleşmelerin imzalatıldığı ve bunların müvekkili tarafından okunmasının sağlandığı iddiasını kabul etmediklerini, ... tarafından yayımlanan yazılar dikkate alındığında, işlemlerin kaldıraçlı işlem olarak kabul edileceği hususunun şüphesiz olduğunu, davacı tarafın, müvekkilinin satın aldığı varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler sebebiyle teminatının tamamını kaybettiği ve yatırdığı teminatını aşarak 27/09/2022 tarihinde 19.715.549,79-TL olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, zararın müvekkilinden talep edilmesinin mevzuata aykırı olduğunu, davacının 13.09.2022 tarihi itibarıyla müvekkilinin hesaplarını bloke ettiğini ve varlıkları üzerinde tasarruf etme yetkisinin kalmadığını, davacının, müvekkilinin varlıklarının kendi yönetiminde olduğu dönemde, varlıkların kötü yönetilmesinden yaşanan kayıplardan müvekkilini sorumlu tutamayacağını, müvekkilinin sahip olduğu varlıkların değer kaybetmesinin temel sebebinin, davacı ve onun gibi özen yükümlülüğüne aykırı hareket eden diğer bazı aracı kurumların, birlikte/el birliği ile yapıldığı izlenimi uyandırabilecek kadar, eş zamanlı olarak hisse senetlerine değer kaybettirici ve borsayı aşağı yönde götürecek hareketlerde bulunması sebebiyle oluştuğu iddia olunan bu zarardan müvekkilinin sorumlu tutulmasının beklenemeyeceğini, davacının bu hareketinin neticesinde hisse senetlerinin defalarca taban fiyattan işlem gördüğünü, her nasılsa davacının da dahil aracı kurumların hisse senetlerini ellerinden çıkardığını iddia ettikleri 27.09.2022 tarihinden sonra, borsanın hızlı bir yükselişe başladığını ve halâ da bu yükselişin devam etmekte olduğunu, müvekkilinin, davacı gibi birçok aracı kurumun bu hisse senetlerinin defalarca taban seviyesinde işlem görmesine yol açtıktan sonra, değerinin çok altında, kendi kontrollerindeki fon ya da kişilere alım yaptırdıkları ve hisse senetlerinin çok kısa sürede gerçek değerlerine doğru yukarı yönde hareket etmeleri neticesinde haksız kazanç elde ettikleri kanaatinin mevcut olduğunu, müvekkiline taraflar arasındaki sözleşmelere ve düzenlemelere aykırı olarak teminat tamamlama çağrısında bulunduğu anlaşılan davacının, teminatın eksik olduğunu iddia ederek müvekkilinin işlem yetkisini elinden aldığını, davacı aracı kurumun kayıtları incelendiğinde davalı müvekkilinin 13/09/2022 tarihinde hesaplarında herhangi bir borcunun bulunmadığı; aksine hesaplarının artıda olduğu ve satın alınan tüm ... sözleşmelerinin müvekkilinin teminatına uygun olduğunun görüleceğini, 13/09/2022 tarihinde aracı kurumların bir tanesinin başlattığı ve davacı gibi diğer birçok aracı kurumların da eşlik ettiği müvekkilinin ve diğer yatırımcıların hesaplarından yetkisiz hisse satışlarıyla borsada hızlı bir düşüş yaşandığını, bu düşüş sonrası davacı gibi birçok aracı kurumun öz kaynak tamamlama çağrısı şartlarına uymadan düşük fiyattan resen hisse satışı yaparak davalı müvekkilinin zararının oluşmasına neden olduğunu, müvekkiline bildirim yapılmadan ve teyit alınmadan, kanunen tanınması gereken iki günlük özkaynak tamamlama süresi tanınmadan satış yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı kurumun o günlerde resen haksız ve yetkisiz hisse senetlerini taban seviyesinde satışa sunmak suretiyle hisse senetlerinin günlerce tabandan işlem görmesine sebebiyet vermek yerine, satış yapmayıp tüm hisseleri ...'a rehin vererek kredi kullanması durumunda, bugün müvekkilinin zarar etmeyeceğinin açık olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin haksız şart kapsamında olduğunu, davacının icra dosyasında talep ettiği faiz oranının fahiş olduğunu, var ise alacağını yasal faiz oranı üzerinden talep edebileceğini, dava konusu alacağın yargılamayı gerektirdiği, zararın oluşmasına davacı tarafın sebebiyet verdiği iddialarının da bulunduğu göz önünde bulundurularak, müvekkili hakkında tesis edilen ihtiyati haciz kararına da itirazlarının bulunduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle tesis edilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, davanın reddini ve davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Asıl ve birleşen davalar, taraflar arasında akdedilen yatırım hizmetleri çerçeve sözleşmesi ve vadeli işlem ve türev araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesine dayalı olarak, yapılan borsa işlemleri neticesinde davalı kayıplarının teminatını aştığı ve bu teminatları ...Bankasına ödemek durumunda kalan davacı şirkete ödenmediğinden bahisle ikame edilmiş olup; asıl dosya kapsamında 11.044.475,28-TL alacağın tahsili amacıyla ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...; birleşen dosya kapsamında ise ilk takipten sonra artan ve ilk takibe konu olmayan 742.912,32-TL alacağın tahsili amacıyla ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyalarına vaki itirazların iptalleri istemine ilişkin bulunmaktadır.
Mahkememizin 21/03/2023 tarihli, 2023/163 esas ve 2023/234 karar sayılı kararıyla, mahkememizin 2023/163 esas sayılı dosyası ile 2022/700 esas sayılı dosyası arasındaki hukuki ve fiili irtibat nedeniyle 2023/163 esas sayılı dosyanın, 2022/700 esas sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmiş ve her iki dosyanın yargılamasına birlikte devam olunmuştur.
Mahkememizce davacı şirket ile davalı arasında akdedilen yatırım hizmetleri çerçeve sözleşmesi, türev araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesi, hesap açılış formu, hisse senedi alım satımına aracılık sözleşmesi, sermaye piyasası araçlarının kredili alım, açığa satış ve ödünç alma verme işlemlerine ilişkin çerçeve sözleşmesi, davalı imzası taşıyan uygunluk testi, sözleşme öncesi bilgilendirme seti, türev araçlar risk bildirim formu, davalının ... Anonim Şirketi nezdindeki ... numaralı hesabına ilişkin virman talimatı, ... gerçekleşen işlemler ekstresi, ... Şirketi'nin, davalıya ilişkin teminat tamamlama ve işlem hareket raporu, anlık teminat tamamlama çağrısı takip raporları, davalının, davacı şirket nezdindeki ... müşteri numaralı hesabına ilişkin hesap ekstresi, davalının 03/10/2022 tarihli hesap özeti, davacı şirket tarafından davalıya gönderilen 14/09/2022, 15/09/2022 ve 16/09/2022 tarihli SMS mesajları, davacı şirket tarafından davalıya gönderilen teminat tamamlama çağrıları ile bu çağrıların davalıya gönderimini teyit eden log kayıtları, müşteriye yapılacak bildirimler beyanı, davalı ile 22/09/2022 tarihinde yapılan telefon görüşmesi, cari hesap ve ... nakit teminat ekstresi, Sermaye Piyasası Kurulu Bülteni, ... 26. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 5. İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı dosya, ... 22. İcra Müdürlüğüne ait ... esas sayılı dosya vs. dosyamız arasına alınmış, sermaye piyasası uzmanı iktisat-ekonometri öğretim üyesi bilirkişiden rapor temin edilmiştir.
... 22. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; alacaklı ... tarafından 27/09/2022 tarihinde borçlu ... aleyhine şirket nezdindeki ... kullanıcı numaralı hesaptaki işlem ve sözleşmeye dayalı 11.044.475,28-TL alacağın, tahsili tarihine kadar %66,5 temerrüt faizi, TCMB geç likitide faiz oranı +50 baz puan faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte ve kısmi ödemelerde TBK'nın 100. maddesinin uygulanacağı kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 06/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 04/10/2022 tarihinde borçları bulunmadığı gerekçesiyle borç miktarına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve bu borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
... 5. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden; alacaklı ... tarafından 24/10/2022 tarihinde borçlu ... aleyhine şirket nezdindeki ... kullanıcı numaralı hesaptaki işlem ve sözleşmeye ilişkin 03/10/2022 tarihli ek fark borcuna dayalı 742.912,32-TL alacağın, tahsili tarihine kadar %66,5 temerrüt faizi, TCMB geç likitide faiz oranı +50 baz puan faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte ve kısmi ödemelerde TBK'nın 100. maddesinin uygulanacağı kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 05/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 02/02/2023 tarihinde borçları bulunmadığı gerekçesiyle borç miktarına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve bu borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Sermaye piyasası uzmanı iktisat-ekonometri öğretim üyesi bilirkişi ...tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan 29/11/2023 tarihli rapor ile; davalıya ait davacı şirket nezdindeki 24/10/2022 tarihli hesap ekstresine göre 13/09/2022 ile 30/09/2022 tarihleri arasındaki hesap hareketleri sonucunda 30/09/2022 tarihi itibariyle borç bakiyesinin 11.787.321,40-TL olduğunun görüldüğü, ayrıntılı hesap özeti ve hesap ekstresi incelendiğinde borçlunun 28/09/2022 tarihindeki borcunun 11.044.475,28-TL olduğu, 03/10/2022 tarihindeki toplam borcunun ise 11.787.387,60-TL'ye ulaştığını, davalı taraftan 22.09.2022 ve 24.10.2022 takip tarihleri itibariyle alacakları toplamının faiz, icra harç ve masrafları hariç 11.044.475,28-TL+
742.912,32-TL=11.787.387,60.-TL olduğu, söz konusu tutara %66,5(TCMB geç likidite faiz oranı+50 puan) temerrüt faizi, masraf ve vekalet ücretiyle birlikte istenebileceği tespit edilmiştir.
Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Taraflar arasında akdedilen yatırım hizmetleri çerçeve sözleşmesi ve vadeli işlem ve türev araçlarının alım satımına aracılık çerçeve sözleşmesine dayalı olarak, asıl ve birleşen dosyada davalı tarafın, vadeli işlem opsiyon borsasında işlem yaptığı, bu kapsamda asıl ve birleşen dosyada davalının yaptığı işlemler ve aldığı yatırım pozisyonları nedeniyle zarar oluştuğu, asıl ve birleşen dosyada davacı kurumun, asıl ve birleşen dosyada davalı müşterisine hesabındaki pozisyonların o andaki fiyatlarına göre zarar miktarını; bu meblağın şirketlerine ödenmesi gerektiğini ve ödenmediği takdirde pozisyonların satılacağını ve buna göre oluşacak bakiyenin asıl ve birleşen dosyada davalı tarafından şirketlerine ödenmesi gerekeceğinin bildirdiği anlaşılmaktadır. Asıl ve birleşen dosyalarda davalı gibi yatırımcıların oluşan teminat eksiğini veya teminat eksiğini aşan hesap açığını kapatmaları ve bunun için teminat tamamlama çağrısı üzerine ödemek zorunda oldukları tutarı aracı kuruma ödemeleri gerekmektedir. Ancak aracı kurumun teminat eksiğini veya hesap açığını kapatma yükümlülüğü ...Anonim Şirketine karşı devam etmektedir. Asıl ve birleşen dosyada davalının 12/09/2022 tarihinde asıl ve birleşen dosyada davacı şirket nezdindeki hesap açılış formunu doldurup imzaladığı ve sözleşme öncesi bilgilendirme setinin asıl ve birleşen dosyada davalı tarafından "okudum anladım kabul ediyorum" şeklinde el yazısı ile yazılarak imzalandığı görülmektedir. Taraflarca akdedilen türev araçlar risk bildirim formunda asıl ve birleşen dosyada davalıya, teminatın tümünü kaybedebileceği ve hatta kayıplarının, toplam teminatlarını dahi aşabileceğine ilişkin bilgilendirmenin yapılmış olduğu görülmektedir. Asıl ve birleşen dosyada davacı şirket tarafından, sermaye piyasası mevzuatına uygun olarak, sözleşme imzalanmadan önce sözleşme öncesi bilgilendirme seti ile sözleşmelerin kapsamı, sermaye piyasası araçlarına ilişkin riskler hakkında açıkça bilgilendirmede bulunulduğu ve mevzuata uygun biçimde SPK'nın Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş Ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliği çerçevesinde asıl ve birleşen dosyada davalının uygunluk testine de tabii tutulduğu, taraflar arasında akdedilen türev araçların alım satımına aracılık sözleşmesinin 68. maddesinde “Teminat Tamamlama Çağrısı Aracı Kurum tarafından Müşteri’ye Elektronik Emir İletim Platformu üzerinden veya telefon, SMS, elektronik posta, elektronik ortam vb. iletişim kanallarından herhangi biri vasıtasıyla yapılabilir. Aracı Kurum’un bu çağrıyı göndermesi
durumunda Müşteri’nin ayrıca bir ihbar ve bildirime gerek kalmaksızın çağrıyı aldığı kabul edilir.” düzenlemesinin mevcut olduğu ve asıl ve birleşen dosyada davalı tarafından imza altına alındığı görülmüştür. Türev araçları sözleşmesinin 77. maddesinin devamında “Muacceliyet Ve Temerrüt Müşteri’nin Teminat Açığından Kaynaklı Temerrüdü Ve Pozisyonun Kapatılması” başlığı altında türev araçların alım-satım işleminden doğan tüm borçlara, müşterinin süresi içerisinde teminat tamamlama ve/veya takas merkezi nezdinde yerine getirmesi gereken yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve aracı kurum tarafından talep edilmesine rağmen müşterinin komisyon, faiz, teminatlar ve sair her türlü borcu zamanında ödeyememesi hallerinde muaccel hale gelmiş ve müşterinin başka bir ihbara gerek kalmaksızın kendiliğinden temerrüte düşmüş sayılacağının düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda asıl ve birleşen dosyada davacı aracı şirket tarafından, asıl ve birleşen dosyada davalının almış olduğu ve satım pozisyonları ve pozisyonların dayanağını oluşturan varlıkların fiyatlarında yaşanan değişimler nedeniyle teminatının tamamını kaybettiği, kayıplarının yatırdığı teminatı aşarak 27/09/2022 tarihinde 11.044.475,28-TL olduğu, asıl ve birleşen dosyada davalıya defalarca bakiye borç eksiğinin tamamlanması çağrısı yapıldığı ve hatta bu hususta ... 26. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiği, ancak teminatın tamamlanmaması üzerine açık pozisyonunun zararla kapatıldığı görülmüştür. Asıl ve birleşen dosyada davacı tarafça ... 22. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile 27/09/2022 tarihinde borçlu ... aleyhine şirket nezdindeki ... kullanıcı numaralı hesaptaki işlem ve sözleşmeye dayalı 11.044.475,28-TL alacağın, tahsili tarihine kadar %66,5 temerrüt faizi, TCMB geç likitide faiz oranı +50 baz puan faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte ve kısmi ödemelerde TBK'nın 100. maddesinin uygulanacağı kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 06/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 04/10/2022 tarihinde borçları bulunmadığı gerekçesiyle borç miktarına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve bu borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, yine asıl ve birleşen dosyada davacı tarafça ... 5. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile 24/10/2022 tarihinde borçlu ... aleyhine şirket nezdindeki ... kullanıcı numaralı hesaptaki işlem ve sözleşmeye ilişkin 03/10/2022 tarihli ek fark borcuna dayalı 742.912,32-TL alacağın, tahsili tarihine kadar %66,5 temerrüt faizi, TCMB geç likitide faiz oranı +50 baz puan faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte ve kısmi ödemelerde TBK'nın 100. maddesinin uygulanacağı kaydıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 05/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 02/02/2023 tarihinde borçları bulunmadığı gerekçesiyle borç miktarına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve bu borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır. Asıl ve birleşen dosyalar kapsamında asıl ve birleşen dosyada davalı/borçlunun itirazının ve savunmasının dayanak noktası, yaptığı işlemlerin kaldıraçlı işlemler sınıfında ve SPK tebliğinin 19/1/d maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekliliği ve buradan hareketle de teminat tutarının
altında bir borcun altına giremeyeceğinden bahisle tüm borca itirazı oluşturmaktadır. Ancak uyuşmazlık konusu somut olayın kaldıraçlı işlem sınıfında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve bununla birlikte ve SPK tebliğinin 19/1/d maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle de asıl ve birleşen dosyada davacı tarafından istenen faiz oranının da taraflar arasında akdedilen sözleşmelere uygun olduğu anlaşılmıştır. Mahkememiz asıl ve birleşen dosyaları davalısı tarafından asıl ve birleşen dosyada davacı aracı kuruma herhangi bir borcu bulunmadığı belirtilerek icra takplerine itiraz edilmiş ise de, dosya kapsamında toplanan deliller ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 29/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ile asıl ve birleşen dosyada davalının, davacı aracı kuruma raporda belirtilen miktar kadar borcunun bulunduğu anlaşılmıştır. Asıl ve birleşen dosyada davalı borçlu, söz konusu borcun ödendiğine ilişkin herhangi bir delili dosyaya sunmuş da değildir. Bu itibarla asıl ve birleşen dosyada davalı borçlunun, icra takplerine itirazlarında haksız olduğu anlaşılmakla, asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu 67/2. maddesi icra inkâr tazminatını düzenlemektedir. Bu maddeye göre, borçlu itirazında haksız görülürse davacı tarafından açıkça talep edilmiş olması şartıyla icra inkâr tazminatına hükmedilecektir. Borçlunun itirazında haklı veya haksız olması ise alacağın likit(belirli) olup olmamasına bağlıdır. Eğer alacak likit(belirli) ise borçlu itirazında haksızdır; alacak likit(belirli) değilse borçlu itirazında haklıdır. Borçlunun inkâr tazminatına mahküm edilebilmesi için onun ödeme emrine kötü niyetle itiraz etmiş olması şart değildir. İtirazının haksızlığına karar verilen borçlu, iyi niyetle itiraz etmiş olsa bile, icra inkâr tazminatına mahküm edilecektir. Eldeki dosyada, asıl ve birleşen dosyada davacı alacaklı şirket tarafından taraflar arasındaki yatırım sözleşmesine dayalı alacak isteminde bulunulmuş, aynı zamanda borcun ödenmesi için asıl ve birleşen dosyada davalıya farklı zaman dilimlerinde bildirimlerde de bulunmuştur. Bu durumda asıl ve birleşen dosyada davalı/borçlu alacağın miktarını bilmektedir, yani icra takibi başlatıldığı sırada ne kadar bir borç miktarını alacaklıya vermesi gerektiğini bilmektedir. Bu itibarla alacak likit(belirli) bulunmaktadır. Bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden asıl ve birleşen dosyalarda davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl dosyada, davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile, davalı ...'nın ... 22. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
1/1-2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 2.208.895,04-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
1/2-Asıl dosyada Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 754.448,10-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 133.389,65-TL harcın mahsubu ile bakiye 621.058,45-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafça peşin olarak yatırılan 133.389,65-TL harcın, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
1/3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'na 3.120,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
1/4-Asıl dosyada davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 414.444,75-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2-Birleşen Mahkememizin 2023/163 E. Sayılı dosyasında, davacı tarafından açılan davanın KABULÜ ile, davalı ...'nın ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,
2/1-Birleşen Mahkememizin 2023/163 E. Sayılı dosyasında, 2004 Sayılı İİK'nun 67/2. maddesi gereğince kabul edilen alacak miktarı üzerinden % 20 oranında belirlenen 148.582,46-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2/2-Birleşen mahkememizin 2023/163 esas sayılı dosyasında Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 50.748,34-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 8.972,53-TL harcın mahsubu ile bakiye 41.775,81-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafça peşin olarak yatırılan 8.972,53-TL harcın, davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
2/3-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 3.120,00-TL ödeme yapılmasına karar verildiği ve ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
2/4-Birleşen mahkememizin 2023/163 esas sayılı dosyasında davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 110.007,72-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
3-Asıl ve birleşen dosyada davacı tarafından yapılan 80,70-TL+179,90-TL=260,60-TL başvurma harcı, 10.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 731,50-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 10.992,10-TL yargılama giderinin, asıl ve birleşen dosyada davalı taraftan alınarak asıl ve birleşen dosyada davacı tarafa verilmesine,
4-Asıl ve birleşen dosyada davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin, kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/02/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır